3De tēpore.luguſtini

Diuī Augundemonſtrauit exemplum: quod ante paſſionem corporis ſuindiſcipulum priuſqͣꝫ oſtenderet traditorem pertulit furem: etqante experimentum vinculorum ⁊ crucis ⁊ mortis: labijs eiꝰadoloſis non negauit oſculum pacis. Hec omnia ⁊ ſi qua aliatſunt que commemorare longumeſt: ad eum patientie modūcpertinent: quo animus nō ſua peccata ſed quecunqꝫ extrinſe⁊cus mala patienter ſuſtinet in ſeipſo ſuo prorſus corpore ille⁊ſo. Alius eſt auteꝫ patientie modꝰ quo idemipſe animꝰ queēcunqꝫ moleſtia ⁊ grauia in ſui corporis paſſionibus perfert:cnō ſicut ſtulti vel maligni hoīes ꝓpter adipiſcenda vana velīſcelera ꝑpetranda: ſed ſicut a dn̄o diffinitū eſt ꝓpter iuſticiāIUtroqꝫ modoſancti martyres certauerūt. Nam ⁊ impioruꝫopprobrijs ſaturati ſunt: vbi animꝰ a corꝑe intacto quaſdamveluti plagas ſuas integerſuſtinet: ⁊ in corꝑibus vincti ſuntincluſi ſunt: fame ac ſiti affecti ſunt: torti ſunt: exſecti ſunt: dilaniati ſunt: incēſi ſunt: trucidati ſunt: ⁊ pietate īmobiles ſubdiderūt deo mētem cū paterent̉ in carne: quicquid exquirēti crudelitatis venit in mentē. Maius ſane patiētie certamēeſt: qn̄ nō viſibilis inimicꝰ ꝑſequēdo atqꝫ ſeuiēdo vrget in nephas: qui palam ⁊ aperte ante ꝯſentiēte vincat̉: Sed ip̄e diabolꝰ qui etiā ꝑ filios infidelitatis tanqͣꝫ ꝑ ſua vaſa filios lucisinſequit̉: ꝑ ſeip̄m occultꝰ impugnat: ſeuiēdo inſtans vt cōtradeū fiat aliquid vel dicat̉. Talē illū iob ſanctꝰ expertus eſt:vtraqꝫ tentatione vexatꝰ: ſed in vtraqꝫ ſtabili patiētie robore ⁊ armis pietatis inuictꝰ. Nā prius illeſo corꝑe cuncta quehabebat amiſit: vt animꝰ ante ſue carnis cruciatū ſubtractisrebus quas magnipēdere hoīes aſſolent frangeret̉: ⁊ aduerſus deū loqueret̉ aliquid: his amiſſis ꝓpterqꝫ illū dolere putabat. Percuſſus etiā oīum ſubita orbitate filioruꝫ: vt quosſigillatim ſuſceperat ſimul ꝑderet: tanqͣꝫ eoruꝫ numeroſitasnō vnde felicitas ornaret̉ ex titerit: ſed vn̄ calamitas augeret̉Ubi aūt iſta ꝑpeſſus in deo ſuo māſit īmobilis: eiꝰ affixꝰ eſtvoluntati: quē nō poſſet amittere niſi ꝓpria voluntate: ⁊ prohis que ꝑdidit eū qui abſtulit tenuit: in quo inueniret qd̓ nūqͣꝫ periret. Neqꝫ em̄ ille abſtulerat qui nocēdi habuit volūta-tē: ſed ille qui dederat poteſtatē. Aggreſſus eſt inimicꝰ ⁊ corpus: nec ea que homini extrinſecꝰ inerant: ſed ip̄m iaꝫ hoīeꝫin qua potuit parte ꝑcuſſit. A capite vſqꝫ ad pedes ardebantdolores: ſcatebant vermes: ſanies defluebat: manebat in putrido corpore animꝰ integer: horrēdoſqꝫ cruciatꝰ carnis contabeſcētis inuiolata pietate ⁊ incorrupta patiētia ꝑferebat.Aderat vxor nec ferebat opem aliquā viro: ſꝫ in deū blaſphemiā ſuggerebat. Etenī eā diabolꝰ cum etiā filios abſtuliſſettanqͣꝫ nocēdi peritus reliquerat: qui quātum eſſet neceſſariatentatori: iam in eua didicerat: ſed mō alterū adam quē permulierē caperet nō inuenerat. Cautior fuit iſte in doloribusqͣꝫ ille in nemoribꝰ. Ille victꝰ eſt in delitijs: iſte vicit in penisCōſenſit ille oblectamētꝭ: nō ceſſit iſte tormētis. Aderāt amici nō vt ī malis ꝯſolarent̉: ſꝫ vt mala ſuſpicarēt̉. Neqꝫ em̄ eū d̓tāta patiebat̉ innocētē eē credebāt: nec tacebat eoꝝ līgua qd̓illiꝰ cōſcīa nō habebat: vt inter īmanes cruciatꝰ corꝑis: etiāfalſis animꝰ cederet̉ opprobrijs. At ille ſuſtinēs in carne dolores ſuos: coniugis corripiebat inſipientiam: amicos docebat ſapientiā: ſeruabat vbiqꝫ patientiā. Hūc intueant̉ qui ſi7bi ingerūt mortē qn̄ querunt̉ ad vitaꝫ: ⁊ ſibi auferēdo preſenij.tem: abnegant ⁊ futurā. Qui ſi ad xp̄m negandū vel aliqͥd cōtra iuſticiā faciendū ſicut veri martyres cogerent̉: omnia potius patiēter ferre: qͣꝫ ſibi impatiēter mortem inferre debuerunt. Quod ſi fugiendorū malorū cauſa recte fieri poſſet: iobſanctꝰ ſe ip̄e perimeret: vt tāta mala in rebꝰ ſuis: in filijs ſuisin membris ſuis diabolice crudelitatis effugeret. Non autēfecit. Abſit em̄ vt in ſe committeret ipſe vir ſapiens: quod necmulier ſuggeſſit īſipiēs: qꝛ ⁊ ſi ſuggeſſiſſet: merito ⁊ hic illudaudiſſet: qd̓ audiuit ſuggerēdo blaſphemiā: Locuta es tāqͣꝫ.ij.vna ex inſipientibus mulieribꝰ. Si bona ꝑcepimꝰ de manudomini: mala nō ſuſtinemꝰ? Et ipſe quippe patientiam ꝑdidiſſet ſiue blaſphemādo ſicut illa voluerat: ſiue ſe interficiēdo quod nec illa auſa fuerat dicere: moreretur: atqꝫ eſſet interillos de quibꝰ dictum eſt. Ue his qui perdiderūt patientiaꝫi. ij.⁊ augeret potiꝰ qͣꝫ euaderet penas: qui poſt ſui corporis mortem ſiue ad blaſphemorū ſiue ad homicidarū ſupplicia raperetur. Si em̄ parricida eo ſceleratior eſt qͣꝫ quilibet homicida: qꝛ non tantum hominē verū etiam propinquum necat: inipſis parricidis quanto propinquiorē quiſqꝫ ꝑemerit: tan-

De tēpore.lo iudicatur īmanior: ſine dubio peior eſt qui ſe occidit: quianemo eſt homini ſeipſo propīquior. Quid ergo miſeri faciūtqui cum⁊ hic ſibimet ingeſtas ⁊ poſtea nō ſolum impietatisaduerſus deum: ſed etiā ipſius quā in ſe exercuerunt crudelitatis luant debitas penas: inſuꝑ querunt ⁊ martyrū glorias:cum etiā ſi pro vero chriſti teſtimonio ꝑſecutionē paterētur:⁊ ſe interficerēt ne aliquid a ꝑſecutoribꝰ paterent̉: recte illisdiceretur: Ue his qui perdiderunt patientiam? Quomodo Ubiem̄ iuſto premium patientie redditur: ſi ⁊ impatiens paſſiocoronat̉? Aut quomodo innocens iudicabit̉ cui dictum eſt:Diliges proximum tuū ſicut teipſum: ſi homicidium cōmit Matit in ſeipſo quod cōmittere prohibet̉ in proximo? Audiantergoſancti de ſcripturis ſanctis p̄cepta patientie: Fili acce­ Ca.dens ad ſeruituteꝫ dei: ſta in iuſticia ⁊ timore: ⁊ p̄para aīam Ecētuam ad tentationē. Deprime cor tuum ⁊ ſuſtine: vt creſcat innouiſſimis vita tua. Omne quod tibi ſuꝑuenerit accipe: et indolore ſuſtine: ⁊ in humilitate tua patientiam habe: Quoniāin igne probatur aurū ⁊ argentū: homines vero receptibilesin camino humiliationis: Et in loco alio legitur. Fili ne defiº ꝓucias in diſciplina dn̄i: neqꝫ fatigeris: cum ab illo increparis. HeQuem em̄ diligit dominꝰ corripit: flagellat autē omnē filiuꝫquē recipit. Quod hic poſitū eſt: filium quē recipit: hoc in ſupradicto teſtimonio eſt: homīes receptibiles. Hoc em̄ iuſtūeſt: vt qui de priſtina felicitate paradiſi ꝓpter contumacemdeliciarū appetentiā ꝯimiſſi ſumus. per humilē moleſtiaruꝫpatientiā recipiamur. Fugaces mala faciendo: reduces mala patiendo. Sed vera patientia que huiꝰ eſt nomine dignavirtutis: querendum eſt vnde ſumatur. Sunt em̄ qui eam tri Cabuant viribꝰ voluntatis humane: nō quas habent ex diuinoadiutorio: ſed quas ex libero arbitrio. Error autē iſte ſuperbus eſt. Eorum eſt em̄ qui abundāt: de quibꝰ dicitur in pſalmo. Opprobriū eis qui abundant: ⁊ deſpectio ſuperbis. Nō 1eſt ergo iſta patiētia pauperum: que nō perit in eternum. Hi ℟em̄ pauperes: ab illo eā diuite accipiūt cui dicit̉: Deus meꝰ Pes tu: quoniā bonoruꝫ meorum nō eges. A quo eſt omne da­ Itum optimū: ⁊ omne donū perfectum: Ad quē clamat egenꝰ⁊ pauper qui laudat nomen eius: ⁊ petēdo: querendo: pulſando dicit. Deus meus eripe me de manu peccatoris: ⁊ de ma­ irnu legis pretereuntis ⁊ iniqui: qm̄ tu es patientia mea domine: ſpes mea a iuuētute mea. Iſti autem qui abundant ⁊ egere ad dominuꝫ dedignant̉: ne ab illo accipiant veram patiētiam: de ſua falſa gloriantes: conſilium inopis volunt cōfun 1dere: quoniā dominꝰ ſpes eius eſt. Nec attendunt cuꝫ homines ſibi ⁊ ſue: id eſt humane volūtati tantum tribuūt: in illudſe incurrere qd̓ ſcriptum eſt. Maledictus homo: qui ſpeꝫ ſuā ſꝫponit in homine. Unde etiā ſi eis contingat vt aliqua dura ⁊aſpera vel ne diſpliceant hominibꝰ vel ne grauiora patiant̉:vel ſibi placendo amādoqꝫ preſumptioneꝫ ſuam eadem ipſaſuperbiſſima voluntate ſuſtineant: hoc illis dicendum eſt depatientia: quod de ſapiētia beatꝰ Iacobus apoſtolus dicit:Nō eſt iſta patiētia de ſurſuꝫ deſcendens: ſed terrena: animalis diabolica. Cur em̄ nō ſit ſuperboruꝫ falſa patientia: ſicutſuꝑborum falſa ſapientia? A quo eſt autem vera ſapiētia: abillo eſt ⁊ vera patientia. Huic enim cantat ille ſpiritu pauperDeo ſubiecta eſt anima mea quoniam ab ipſo eſt patientiamea. Sed reſpondent ⁊ loquunt̉ dicentes: Sicut volūtas hominis ſine vllo dei adiutorio viribus liberi arbitrij tam multa grauia ⁊ horrenda perfert ſiue in animo ſiue in corpore: vtmortalis vite huius et peccatorum delectatione perfruaturcur non eodem modo eadem ipſa voluntas hominis eiſdemviribus liberi arbitrij non ad hoc ſperans ſe diuinitus adiuuari: ſed ſibi naturali poſſibilitate ſufficiens: quicquid laboris vel doloris ingeritur: pro iuſticia ⁊ vita eterna patientiſ-ſime ſuſtinet? An vero inquiunt idonea eſt iniquorum volūtas deo non adiuuante: vt ſe ipſi in cruciatibus pro iniquitate: et anteqͣꝫ ab alijs crucientur exerceant: idonea eſt voluntas moras vite huius amantium vt deo non adiuuante interatrociſſima ⁊ longa tormenta in mēdacio perſeuerent: ne ſuafacinora confitentes iubeantur occidi: et non eſt idonea iuſtorum volūtas niſi ei vires deſuper ſuggerant̉ quaſlibet pe3nas vel ipſius decore iuſticie vel eterne vite amore perferreQui hec dicunt: non intelligunt quēqꝫ iniquoꝝ tanto eſſe adquecūqꝫ mala ꝑferēda duriorē: quāto in eo maior eſt cupidintas mundi: ⁊ quēqꝫ iuſtorum tanto eſſe ad quecūqꝫ mala per1-

Matth̓. v.

Heb̓. xj.

Iohā. xij.et. xiij.Mat. xxvj.

Ca. x.

LCa. xj.

LCa. xj.Iob. j.

Iob. ij.

MCa. xij.

NCa. xiij.

Iob. j.

Ecc̄i. ij.

Iob .11.

1

Mat. xxij.Ca. xiiij.Ecc̄i. i

Mat. xxij.

Ubi. sͣ.

Ca. xiiij.

ꝓuer. iij.Heb̓. xij.

Ca. xvj

Psͣ. lxj.Ca. yvi

Hier. xvij.

PCa. xv.

Iacobi. iij

Psͣ. xiij.

Psͣ. cxxij.Psͣ. ix.Psͣ .xv.Iaco. j.

Psͣ. lxx.

RCa. xvij.