De temporeDiui Auguſtini.
Diui Auguſtini.expoliatꝰ pudicicia: accīctꝰ ē impudicicia: amiſſa tēperātiaintēperās effectꝰ ē: ꝑdita charitate: malꝰ inuētꝰ ē: expoliatꝰimmortalitate: mortī ꝓpinatꝰ ē. Quid ꝑdidit ⁊ qͥd accepit:Ad hͦ enī ꝑ turpiſſimos pānos ſuos poſteros obligauit. Re-nūciemꝰ huic dānoſe hereditati: pupilli effecti ſumꝰ: anteqͣꝫexactor veniat tā peſſime hereditati renūciemꝰ. Si qͥs itaqꝫhuic hereditati in qͣ ſunt pāni diaboli: pōpe ſcꝫ: ⁊ angelis eiꝰrenūciare neglexerit cū iudex venerit: ſicut euāgeliū loquit̉Tradet̉ debitor exactori: exactor aūt debitorē ī carcerē trudet. Amē dico vobis ait dn̄s: nō exies inde donecreddas nouiſſimū quadrātē. Om̄e itaqꝫ genꝰ hūanū tanqͣꝫ pauperem ⁊pupillū ꝯmēdat ſcriptura diuina dicēs deo. Tibi derelictꝰeſt pauꝑ: pupillotū eris adiutor Eiuſqꝫ aduerſariū diabolūdemōſtras ſecutus adiūxit. Cōterēs brachiū pctōris ⁊ maligni. Aſſit itaqꝫ aliqͥs pius hō ⁊ aliquā mīam huic pupillo etpauperi exhibeat. Ferocē enī atqꝫ callidū aduerſariū patit̉⁊ hͦ pupillus ī cauſaſua defecit: qm̄ eū ſuꝰ aduerſariꝰ prauisactibꝰ obligauit. Adhibeamꝰ huic pupillo idoneos defenſores ⁊ apl̓oꝝ tanqͣꝫ iuriſperitorū celeſtiū ei patrociniū ſubrogemꝰ. Quid ē agēdū apud tales ꝓtali? Apud vos itaqꝫ Petre: paule: ioh̓es: ceteriqꝫ ſctī cōſiliarij veri iudicis amici: ſūme ptātis cauſam exponimꝰ. Ꝙ optīe noſtis huiꝰ pauperis⁊ pupilli generis ſcꝫ hūani qͥ ex pat̓no chirographo debitorinuētus ē reus: atqꝫ obſtrictꝰ ab aduerſario detinet̉: nō ē alid̓quēadmodū huic ſubueniat̉ niſi ex veſtro ꝯſilio. Quid itaqꝫin hͦ negocioſerenitati vr̄e videat̉ ꝓ huiꝰ miſeri libertate excōi tractatu vtinā ꝓ eo dignā mihi ꝓferte ſententiā. Et vosenī aſtrīxerat hec obligatio niſi vob̓ gr̄a xp̄i ſubuēiret. Liberati libertate conſiliū qd̓ a iudice accepiſtis ꝓmite: vt hͦ ſeqͣt̉qͥ captiuꝰ detinet̉ atqꝫ ex mala ẜuitute ꝑ vr̄am defenſionē advera ꝑueniatlib̓tatē. Hoc ē vox oīm qd̓ fecimꝰ faciat. Quidobſecrofacturus ē? Renūciet diabolo pōpis et angelis eiꝰ.Hec illa dānoſa hereditas cui renūciare cōpellimur. Uideij. tis quā ſentētiā ꝓtulerūt nr̄i defenſores. Uigilet itaqꝫ vnuſ.quiſqꝫ ne nō ex toto renūciās poſt ꝓfeſſionē apd̓ eū diabolꝰſuos pānos recognoſcat: ⁊ incipiat ſemꝑ reꝰ detineri: quemxp̄s voluit ſua gr̄a liberare. Nec ſibi maleblādiant̉ qui poſtgr̄am acceptā corrigi nolūt: atqꝫ rurſus ad illas ſuas priſtinas redeāt volūtates. Expectat̉ enī dies iudicij: aderit illeequiſſimꝰ iudex qͥ nulliꝰ potētis ꝑſonā accipiet: cuiꝰ palatiūy. auro vel argētonemo corrūpet. Aſtabūtomēs aīe vt referatvnaqueqꝫ ẜm ea q̄ ꝑ corpꝰ geſſit ſiue bonū ſiue malū. Preſtoenīerit aduerſarius diabolꝰ: recitabunt̉ ꝟba ꝓfeſſionis nr̄eEt ſi talis fuerit qͥſqꝫ vt debitor ex hac vita migret: exultabit ille aduerſariꝰ ī cōſpectu ſereniſſimi iudicis ſuperiorē ſeeē declamās. Agenſqꝫ talē cauſam apudtalē iudicē. Equiſex ſime inqͥt iudex iudica Iuſticia ⁊ iudiciū p̄paratioſedis tueIudica meū eē qͥtuus eē noluit: meus ē: mecū damnādus ēPoſt renūciationē vt qͥd inuaſit pānos meos? Quid apd̓ eūimpudicicia faciebat cui ip̄e renūciauerat? Quid intēperāE tia: qͥd auaricia: qͥd ira: qͥd ſuꝑbia: quid cetera mea? Poſtremō eqͥſſime fugiētē a me: cōfugiētē ad te: poſtea cūmeis qͥbꝰrenunciauerat app̄hēdi: inuaſorē detinui. In ip̄a quodāmōmea poſſeſſione app̄hēſus ē. Quid enī incirco faciebat: atqꝫibi furias: lites: inſanas voces: inaneſqꝫ victorias: cū iā a ſealienꝰ ſibimet videbat̉? Quid ī theatrorenūciator turpiumvoluptatū? Quid ī amphitheatro: crudelitates ſuas oculis.ij. ſuis intuēdo? Theſaurizauit ſibi irā ī die ire Hec om̄ia meapoſt renūciationē inuaſit: meꝰ eē voluit ⁊ mea ꝯcupiuit. Iudica iudica eqͥſſime: qm̄ quē tu indignatꝰ es tāto p̄cio liberare: ip̄e mihi ſe poſtmodū voluit obligare. Poterit ne os aperire is qͥ poſt ꝓfeſſionē ſuā talis īuenit̉: vt iuſte diabolo abdicat? Uidete qͥd agitis filij mei: fratres mei: quō hāc ꝓfeſſionē vr̄am cuſtodiatis. Cōteſtamur vobis ip̄ꝫ iudicē oēſqꝫ poteſtates celeſtes: ⁊ nos audiūt admonētes ⁊ vos excipiūt ꝓj.fitētes: ne inuacuū gratiā accipiatis: ſed corde integro: totaꝟtute: ꝑfecta fide renūciātes atqꝫ ſpernētes tā dānoſam diaboli hereditatē ne pupilli vel pauꝑes remaneatis. Creditein deū pr̄em oīpotentē mutātes patrē: mutate hereditatem.Quis ē iſte pr̄ oīpotēs? Patrē qͥdē oīm quē credimus oīmnr̄m: atqꝫ totiꝰ mūdi cognoſcimꝰ eē ꝑgr̄am: ſꝫ ⁊ ꝓpriū eiꝰ filiū q̄rimꝰ ꝑ ſub̓am: qm̄ ⁊ anteqͣꝫ ab illo mūdus formaretur pr̄erat: eratqꝫ ei vtiqꝫ filiꝰ ex ip̄o cū ip̄o: h̓ qd̓ ip̄e: ſꝫ nō ip̄e: qm̄ille pater hic filiꝰ: qm̄ op̄s pr̄: oīpotētē filiū genuit de ſe talē
Ne tempore.qͣlē ſenouit: vt totꝰ maneret ī ſe et eſſet pr̄ filij ⁊ filiꝰ pr̄is: deꝰex deo: dies ex die: lumē de lumine: non tn̄ duo dij: aut duodies: aut duoluminaria: ſꝫ vnꝰ deꝰ: vnus dies: vnū lumen.Non capis vidēdo: intelligecredēdo: mūda oculum cordisimmo potius ip̄a lux quā deſideras videre: mundet cor tuūvt ſit a pctōꝝ tenebris mūdatū. Beati enī ait dn̄s mūdo cor 7de: qꝛ ipſi deū videbūt. Ecce extēdeaciē oculi cordis ⁊ vide⁊ aures cordis accōmoda ⁊ audi. Pater enī ⁊ filiꝰ duo ſonātſꝫ cū ip̄e filiꝰ dicit. Ego in pr̄e ⁊ pater ī me ē. Uerbū enī pr̄iseſt filiꝰ. Pater aūt nunqͣꝫ fuit ſine ꝟbo. Qm̄ in prīcipio erat Iverbū: ⁊ ꝟbū erat apud deū: et deꝰ erat ꝟbū: hoc erat in principio apud deū. Hoc ergo verbū filiꝰ cū eſt ī pr̄e: ⁊ pr̄ in filioſuo verboſuo. Non ergo duo dij ſꝫ vnꝰ deꝰ. Dies ex die duovident̉ ſignificare dies: ſꝫ cū ip̄e filiꝰ ī euāgelio dicit iudeisAbraam pr̄ veſter exultauit vt videret diē meū: ⁊ vidit ⁊ letatus ē. Abraam aūt tres viros vidēs ſub quercumābre: nō ētres appellauit dn̄os: ſꝫ vnū appellauit dn̄m: tanqͣꝫ tres diesvnū. Unde ip̄e dn̄s ī euāgelio: vnū volēs intelligi diē patrē⁊ filiū. Philippo requirēti patrē tāqͣꝫ alterū diē: qͥ iam filiūvidebat diē: oſtēdēs qͦ oculo querere deberet videre dei vnitatē: qꝛ oculū carnis fixerat ī hūanitatē. Philippe inqͥt qͥ mevidet: videt ⁊ patrē. Ego enī ⁊ pr̄ nō duo dies: ſꝫ vnꝰ. Si potes capere: cape ſempiternū diē. Lumende luīe duo ſonarevident̉ luīaria: ſꝫ abſit a nobis ne nos error manicheorū cōprehēdat: qͥ tm̄ ſolē exiſtimāt eſſe xp̄m: ſꝫ nos ſolē iuſticie credimus verbū patris inſeparabile: eqͣlē cū pr̄e manentē ⁊ oīacū illo diſponentē: patrē ꝑ filiū oīa facientē: fabricā mūdi ꝑꝟbū ſuū cōſtruentē: filiū ad nos venientē nec patrē deſerētē:ſemꝑ cū illo: nuſqͣꝫ vſqͣꝫ eſſe ſine illo: illuminātem ⁊ de ſe et deilloſplendentē: radiantē: coruſcantē: nō duo luīaria: ſed vnūlumē. Ego enī ait ⁊ pater vnū ſumus. De ip̄o ꝟbo vnigenito?ait ꝓph̓a Dauid. Semel locutꝰ ē deꝰ: duo hec audiui. Quō jͣſemel locutꝰ ē deꝰ ⁊ ſcd̓o ſonuit: niſi qꝛ ꝟ̓bū intrāſgreſſibile ꝓcedēs de corde pr̄is ſuſcepit carnē vt eēt hō ex vtero matrisvenit ⁊ māſit: adnos venit a patre nō receſſit. Ecce ꝑ hoc qd̓ſemel locutꝰ eſt deus: ſurrexit oīa fabrica nr̄a: ꝑ hoc qd̓ ſcd̓oſonuit: factus ē pax nr̄a vt ſolueret inimicicias in carne ſua. EHoc ꝟbū: h̓ lumē nō reſpiciēs arrianꝰ audet dicere filiū minorē: quē nos cōfitemur eqͣlē: ⁊ inſana ꝯtumacia vult de ꝟboin corde patris manēte diſputare: cū ſeip̄m nō valeat intelligere. Inſane heretice priꝰ redi ad te: ꝯſidera te totū ſi potescōp̄hedere te: ⁊ tūc diſputa de illo qͥ fecit te. Uide qͣꝫ nō altūſapiebat ſꝫ ī ſimplicitate cordis deū noſſe q̄rebat ille hūilisdauid: qͥ in vno lapide ſuꝑbā frōtē deiecit Golie. Uide qͣꝫ nō j.alteſapiebat: cōſiderauit enī qͥd inſeip̄o ageret̉: cōſiderauitaīam ſuā: inſpexit fabricā: diſcuſſit ſe intꝰ ꝗd eſſet: ⁊ ex qͣ parte iſtā tā pulchrā molē gubernaret: atqꝫ ī vaſculo luteo qͦ habitaret aīa plena tātis theſauris ſapiētie: ⁊ ſciētie ⁊ prudētievbi illic eſſent tāta tā p̄cioſa tā grādia: q̄ loca aīe obtinerent:in qͣnullus ē locus: atqꝫ ex vno fonte quō ꝓcederent ſinguleꝟtutes ſine diminutiōe ⁊ exeūtis et ꝓfūdētis. Uidit hec: cōſiderauithec: voluit nec valuit ꝯprehēdere ſe: ⁊ exclamauit Pdeo dicēs Mirificata ē ſciētia tua ex me: inualuit nō potero vad illā. Hoc fuit dicere: qn̄ te poſſum ꝯprehēdere tā magnūqͥ meip̄m nō valeo explicare extremū ⁊ paruū? Uide ⁊ aliuꝫhūilē requirētē modulū ſue infirmitatis ⁊ nō excedentē: ſuperbos ad hūilitatē inclinantē. Harenā inqͥt maris ⁊ pluuie Eguttas ⁊ dies ſeculi qͥs dinumerauit; Altitudinem celi ⁊ latitudinē terre: ⁊ ꝓfunditatē abyſſi qͥs mēſus ē? Sapiētiaꝫ deiprecedētē oīa qͥs inueſtigauit; Ecce ꝓph̓a dicit: immo ipſedn̄s qͥ loquebat̉ ꝑ ꝓphetā: ꝙ ſapiētiā dei nullꝰ inueſtigauit?Chriſtus ē enī dei ꝟtus ⁊ dei ſapiētia: nullꝰ ẜm diuinitatem j.potuit inueſtigare ſapientiā: qꝛ ẜm id qd̓ filius natꝰ ē de pr̄eſine aliqͣ matrē: natiuitatē eiꝰ qͥs enarrabit: Dic mihi hereti ꝑce qui audes dicere ꝙ minor ſit dei ſapientia: dic mihi: altitudo celi quanta ſit: latitudo terre: profundum abyſſi. Numera ſi potes pluuie guttas/ harenam maris/ dies ſeculituos etiam numera capillos. Quoniam omnes capilli capitis vr̄i nūerati ſunt. Demonſtra mihi atqꝫ explica paruaiſta inferiora: ⁊ tunc tibi credā poſſe ⁊ inueſtigare ſuperioraSed non potes: nō vales: ſpūs dei te cōuincat qͥ vos hereticos ante preuidit. Qui enim iſta q̄ ſuperius diximus: conſcripſerūt atqꝫ ſenſerunt: ſpū agebantur veritatis nō errorisTu aūt heretice cū hec non vales explicare: audes de ip̄a q̄
Matth̓. v
CCapi. iij.
Psͣ. ix.
Psͣ. lxx.viij.
Capi. v.
ij. Cor. v.
Roma. j.
ij. Cor. vi.
DCapi. iiij.
Ioꝝ. xiiij.C api vi
Capi. i
Matth̓. v.
Toh̓. xiiii.
Iohā. viijGen̄. xviij
Ephe. ij.
Iohan. x.Psͣ lxj.
Psͣ. cxxx.viij.
Matth. x.
Excle j.
Ioh̓. xiiij.Iohā. j.
7ob̓. xiiiiIohā. j.
¶ 21Capi. vij.
j. Re. xvij.
j. Cor. j.