Expoſitio diuī Auguſtini in euāgeliū ſcd̓m Iohan

ſti/ ſtipendium debitum acciperent. ſicut a prouincialibuschriſti. Unde idem ipſe miles egregiꝰ paulo ſuperiꝰ de hacre dixerat. Quis militat ſuis ſtipendijs vnqͣꝫ? Quod tamenipſe faciebat: quia plus illis omnibꝰ laborauit. Si ergo beatus paulus vt ea poteſtate quam profecto cum ceteris euangelij predicatoribus habebat. non cum ceteris vteretur: ſedſuo ſtipendio militaret: ne gētes a nomine chriſti penitꝰ alienas doctrina eius quaſi venalis offenderet: aliter educatusartem quam non nouerat didicit. vt dum ſuis manibus trāſigitur doctor nullus grauaretur auditor: qͣꝫtomagis beatusPetrus qui iaꝫ piſcator fuerat quod nouerat fecit: ſi ad preſens illud tempus aliud vnde viueret nō inuenit? Sed reſpōdebit quiſpiam. Et cur non inuenit. cum dominus promiſerit dicens. Querite primum regnum dei ⁊ iuſticiam eius: ethec omnia apponentur vobis. Prorſus etiam ſic dominusquod promiſit impleuit. Nam quis alius piſces qui caperētur appoſuit: qui non ob aliud credēdus eſt eis ingeſſiſſe penuriam qua compellerentur ire piſcatuꝫ: niſi diſpoſitum volens exhibere miraculum: vt ſimul ⁊ predicatores euangeliſui paſceret. ⁊ ipſum euangelium tanto ſacramēto quod eratdenumero piſcium commendaturꝰ augeret? De qua re etiaꝫnos quod ipſe oppoſuerit dicere iam debemus. Dicit ergoSimon petrus. Uado piſcari. Dicuntei qui cum illo erant.Uenimus et nos tecum. ¶Et exierunt ⁊ aſcenderunt in nauī⁊ illa nocte nihilprendiderunt. Mane autem iam facto. ſtetit ieſus in littore: non tamen cognouerunt diſcipuli quia ieſus eſt. Dicit ergo eis ieſus. Pueri. Nunquid pulmentariūhabetis? Reſponderūt. Non. Dicit eis. Mittite in dexteraꝫnauigij rethe ⁊ inuenietis. Miſerunt ergo: et iam non valeē. bāt illud trahere Na multitudine piſciuꝫ. Dicit ergo diſcipulus ille quem diligebat ieſus petro. Dominus eſt. Simō petrus cum audiſſet: quia dominus eſt tunica ſuccinxit ſe. eratenimnudus: ⁊ miſit ſe in mare. Alij autem diſcipuli nauigiovenerunt. Non enim longe erāt a terra. ſed quaſi cubitis dura? centis: trahentes rethe piſcium. Vt ergo deſcenderūt interj. a. ram: viderunt prunas poſitas ⁊ piſcem ſuperpoſitum et panem. Dicit eis ieſus. Afferte de piſcibus quos prendidiſtisnunc. Aſcendit ſimon petrus ⁊ traxit rethe in terram plenuꝫmagnis piſcibus: centumquinquaginta tribus. Et cum tanti eſſent: non eſt ſciſſum rethe. oc eſt magnuꝫ ſacramentūin magno iohannis euangelio: et vt vehementius commendaretur loco vltimo ſcriptum. Quod ergo ſeptē diſcipuli fuerunt in iſta piſcatione. Petrus et iohannes et nathanael etduo filij zebedei: et alij ex diſcipulis eius duo quorum nomina tacentur: iſti duo ſeptenario numero finem ſignificant tēp̄oris. Uniuerſum quippe ſeptem diebus voluitur tempusAd hoc pertinet ꝙ mane facto ieſus ſtetit in littore. Qꝛ etiaꝫlittus finis eſt maris ⁊ ideo finem ſignificat ſeculi. Eundemfinem ſeculi oſtendit et quod petrus rethe traxit in terramhoc eſt inlittus. Quod ipſe dominus apperuit. vbi alio quoiij. dam loco de ſagena in mare miſſa ſimilitudinem dedit: ⁊ eātrahunt inquit ad littus. Quod littus quid eſſet exponēs aitSic erit in conſummatione ſeculi. Sed illa verbi eſt: non reigeſte parabola. Re autem geſta ſicut hoc loco qualiter in ſeculi fine futura ſit. ita dominꝰ alia piſcatione ſignificauit eccleſiam: qualiter nunc ſit. Quod autem illud fecit in initio p̄dicationis ſue. hoc vero poſt reſurrectionē ſuam / hinc oſtendit illam capturam piſciuꝫ: bonos ⁊ malos ſignificare quosnunc habet eccleſia. Iſtam vero tantūmodo bonos quos habebit in eternuꝫ: completa in fine huius ſeculi reſurrectionemortuoꝝ. Deniqꝫ ibi ieſus non ſicut hic in littore ſtabat quādo iuſſit piſces capi. Sed aſcendens in mnā nauim que eratſimonis: rogauit eum vt a terra reduceret puſillum: ⁊ in ea ſedens docebat turbas. Ut ceſſauit auteꝫ loqui: dixit ad ſimonem. Duc in altum: ⁊ laxate rethia veſtra in capturam. Et illic quod captum eſt piſciuꝫ in nauiculis fuit: non ſicut hic rethe extraxerunt interram. His ſignis ⁊ ſi qua alia poteruntreperiri: ibi eccleſia in hoc ſeculo. hic vero in fine ſeculi figurata eſt. Ideo illud ante: hoc autem poſt reſurrectionem domini factuꝫ eſt: qꝛ ibi nos chriſtus ſignificauit vocatos: hicreſuſcitatos. Ibi rethia non mittunt̉ in dexteram: ne ſolos ſignificent bonos. nec in ſiniſtram/ ne ſolos malos: ſed indifferenter laxate inquit rethia veſtra in capturaꝫ: vt permixtosintelligamus bonos ⁊ malos. hic autem inquit mittite in de-

ON.xteram nauigij rethe: vt ſignificaret eos qui ſtabunt ad dexteram ſolos bonos. Ibi rethe propter ſignificanda ſciſmata rumpebatur: hic vero quoniam tunc iam in illa ſumma pace ſanctorum nulla erunt ſciſmata: pertinuit ad euangeliſtaꝫdicere. ⁊ cum tanti eſſent. id eſt tam magni/ non eſt ſciſſumrethe: tanqͣꝫ illud reſpiceret vbi ſciſſum eſt ⁊ in illius mali comparatione commendaret hoc bonum. Ibi capta eſt multitudopiſciū tanta vt impleta duo nauigia mergerētur. id eſt inſubmerſioneꝫ premerentur. Non enim merſa ſunt: ſed tamēpericlitata. Unde enim exiſtunt in eccleſia tanta que gemimus: niſi cum tante multitudini obſiſti nō poteſt: que ad ſubmergendā ꝓpemodum diſciplinam intrat cum moribꝰ ſuisa ſanctorum itinere penitus alienis? Hic autem miſerunt rethe in dexterā partem: ⁊ iamnon valebant illud trahere premultitudine piſcium. Quid eſt iam non valebant illud trahere: niſi qꝛ illi qui pertinent ad reſurrectionē vite: id eſt ad dexteraꝫ. ⁊ intra chriſtiani nominis rethia defunguntur. Nonniſi in littore. id eſt in fineſeculi cū reſurrexerint apparebūt:Ideo non valuerunt ſic trahere rethia vt in nauem refunderent quos ceperant piſces: ſicut de illis omnibus factuꝫ eſt:quibus rethe diſruptum ⁊ nauicule preſſe ſunt. Habet auteꝫiſtos dextros eccleſia poſt finem vite huius inſomno pacisvelut in profundo latentes: donec ad littus rethe perueniatquo trahebatur. quaſi a cubitis ducentis. Quod autem illicduabus nauiculis propter circunciſionem ⁊ preputium. hociſto loco ducentis cubitis exiſtimo figuratum. propter vtriuſqꝫ generis electos ⁊ circunciſionis et preputij. tanqͣꝫ centūad centum: quia in ſumma centenarijnumerus ad dexteraꝫtranſit. Poſtremo in illa piſcatione numerus piſcium nō exprimitur: tanqͣꝫ illud ibi fiat quod predictum eſt per prophetam. Annūciaui ⁊ locutus ſum: multiplicati ſunt ſuper nume pꝫrum. Hic vero non ſunt aliqui ſuper numerum: ſed certus eſtnumerꝰ: centūquīquagintatres. Cuius numeri ratio dominō adiuuante reddenda eſt. Si enim numeruꝫ conſtituamqui legem ſignificet: quid erunt niſi deceꝫ? Decalogū quippe legis. id eſt decem notiſſima illa precepta digito dei duabus lapideis tabulis primum fuiſſe conſcripta: certiſſimumnobis eſt. Sed lex quando non adiuuat gratia preuaricatores facit: ⁊ tantūmodo in littera eſt. Propter hoc enim maxime ait apoſtolus. Littera occidit: ſpiritus auteꝫ viuificat īAccedat ergo ad litteram ſpiritus: ne occidat littera queꝫ viuificat ſpiritus: ſed vt operemur precepta legis non viribusnoſtris ſed munere ſaluatoris. Cum aūt accedit ad legē gratia: id eſt ad litteram ſpiritus: quodāmodo denario numeroadditur ſeptenarius. Iſto quippe numero: id eſt ſeptenarioſignificari ſpiritumſanctum: aduertenda litterarum ſacrarūdocumenta teſtantur. Nempe enim ſanctitas vel ſanctificatio ad ſanctum proprie pertinet ſpiritum. Unde cum ⁊ pater sͣ.ſpiritus ſit. ⁊ filius ſpiritus ſit quoniam deus ſpiritus eſt. etpater ſanctus ⁊ filius ſanctus ſit: proprio tamen nomine amborum ſpiritus vocatur ſpirituſſanctus. Ubi ergo primū inlege ſonuit ſanctificatio: niſi in die ſeptimo? Non em̄ ſanctificauit deus diem primū in quo fecit lucem. autſecunduꝫ inquo firmamentū. aut tertium in quo diſcreuit mare a terra. ⁊terra herbam lignumqꝫ produxit: aut quartuꝫ in quo ſideraſunt creata: aut quintum in quo animalia que in aquis viuūt⁊ in aere volitant: aut ſextum in quo terreſtris anima viua ⁊ipſe homo: ſed ſanctificauit diem ſeptimuꝫ. in quo requieuitab operibus ſuis. Conueniēter igitur ſeptenario numero ſignificatur ſpirituſſanctus. Eſaias etiam propheta: requie­ Eſcet inquit in eoſpiritus dei: eumqꝫ deinceps commendansopere vel numero ſeptenario. ſpiritus inquit ſapiētie ⁊ intellectus. ſpiritus conſilij ⁊ fortitudinis: ſpiritus ſcientie ⁊ pietatis: ⁊ implebit illum ſpiritus timoris dei. Quid in apocalipſi? Nonne ſeptēſpiritus dei dicunt̉. cum ſit vnus atqꝫ idē Aſpiritus: diuidens propria vnicuiqꝫ prout vult. Sed opera­ j.tio ſeptenaria vnius ſpiritus ſic appellata eſt ab eodem ſpiritū qui ſcribenti affuit: vt ſeptem ſpiritus dicerentur. Cumitaqꝫ legis denarioſpirituſſanctus per ſeptenarium numeraccedit: fiunt decem ⁊ ſeptem: qui numerus ab vno vſqꝫ ad ſeipſuꝫ computatis omnibus creſcens: ad centumquinquagītatres peruenit. Ad vnuꝫ em̄ ſi adijcias duo: fiunt vtiqꝫ tresHis ſi adijcias tres ⁊ quattuor: fiunt decem. Deinde ſi adijcias omnes numeros qui ſequuntur vſqꝫ ad decem ⁊ ſeptem

Ubi. sͣ.

Infra troct. cxxiij. a.

Al̓. pre-

Mat. xi.

Z

psͣ. xxxix.

ij. Cor. iij.

sͣ. iiij. c.

Eſaie. xj.

Apoca. iij..j. Cor. xij.

EE