Tractatus. cx. Capitulū. xvij. Fo. q

cturi ſumus qd̓ ait: vt et ipſi in nobis vnū ſint: vt credat mūdus: quia tu me miſiſti: niſi quia non in eo cauſam poſuit vtcredat mundus quia illi vnum ſunt: tanqͣꝫ ideo credat mundus qd̓ eos eſſe vnū videt: cum ipſe mundus ſint omnes quicredendo vnum fiunt. Sed orando dixit vt mundus credatſicut orando dixit vt omnes vnū ſint. Orando dixit: vt ⁊ ipſiin nobis vnū ſint. Hoc eſt enim omnes vnum ſint: qd̓ eſt mūdus credat: quoniam credendo vnum fiunt: profecto vnum:qui cum natura eſſent vnum: diſſentiendo ab vno non erantvnum. Deniqꝫ ſi verbum qd̓ ait rogo: tertio ſubaudiamus vl̓potius qd̓ plenius fiat vbiqꝫ ponamus/ erit huius expoſitioſententie manifeſtior. Rogo vt omnes vnum ſint: ſicut tu pater in me: et ego in te. Rogo vt et ipſi in nobis vnum ſint: rogo vt mundus credat quia tu me miſiſti. Ideo quippe addidit qd̓ dixit in nobis: vt quod vnū efficimur fideliſſima charitate: gratie dei nouerimus tribuendū eſſe non nobis: ſicutv. apoſtolus cum dixiſſet: fuiſtis aliquādo tenebre: nunc auteꝫlux inquit: ⁊ ne ſibi hoc tribuerent adiecit / in domino. Deinde ſaluator noſter rogando patrem: ſe hominem demonſtrabat/ nunc demonſtrans et ſeipſum quoniam cum patre deuseſt facere qd̓ rogat: ſet ego (inquit) claritatē quā dediſti mihi dedi illis. Quā claritatem/ niſi īmortalitatem: quā natura humana in illo fuerat acceptura? Nam nec ipſe adhuc acceperat eam: ſed more ſuo propter immobilitatem predeſtinationis: preteriti tēporis verbis futura ſignificat: qd̓ nuncclarificandus / hoc eſt ſuſcitandus a patre/ et ipſe ſit nos adeam claritatem ſuſcitaturus in fine. Simile eſt hoc ei qd̓ alibi dicit. Sicut pater ſuſcitat mortuos et viuificat: ſic ⁊ filiusquos vult viuificat. Et quos: niſi eoſdem quos pater. Quecunqꝫ enim pater facit: nō alia ſed hec et filius/ nec aliter ſedſimiliter facit. Ac per hoc ſuſcitauit ⁊ ſeipſum etiaꝫ ipſe. Nāvnde eſt: ſoluite templum hoc inquit: ⁊ intriduo reſuſcitaboillud? Proinde immortalitatis claritateꝫ qͣꝫ ſibi a patre datam dicit: etiaꝫ ſe ſibi dediſſe intelligendus eſt ⁊ ſi non dicit.Ideo quippe ſepius ſolum patrē facere dicit qd̓ et ipſe facitcum patre: vt quicqͥd eſt/ ei tribuat de quo eſt. Sed et aliquādo etiam tacito patre ſe dicit facere qd̓ ipſe facit cum patre:vt intelligamus ita filiuꝫ non eſſe a patris opere ſeparandū:quando ſe tacito patre dicit aliquid operari: quēadmodumnec pater ab opere filij ſeparat̉: quādo ipſo tacito filius operari dicitur qd̓ nihilominus pariter operātur. Cum ergo tacet filius in opere patris operationē ſuam humilitatem cōmendat vt ſit nobis ſalubrior. Cum vero viciſſim in oꝑe ſuotacet operationē patris/ parilitatem ſuam cōmendat: ne credatur inferior. Iſto modo igitur et hoc loco nec ſe facit alienum a patris opere: qͣꝫuis dixerit claritatē quā dediſti mihiquia et ipſe dedit̉ eam ſibi nec patrem facit alienum ab opere ſuo: qͣꝫuis dixerit: dedi eis: quia et pater illam dedit eis.Inſeparabilia nāqꝫ ſunt opera non ſolum patris et filij: verūetiam ſpiritus ſancti. Sicut autem ex eo qd̓ patrem pro ſuisomnibus rogauit: hoc fieri voluit vt omnes vnum ſint: ita exhoc etiā ſuo beneficio qd̓ ait: claritatem quā dediſti mihi dedi eis id fieri nihilominus voluit. Nam continuoſubiecit.Ut ſint vnum: ſicut et nos vnum ſumus. Deinde addidit:Lego in eis: et tu in me: vt ſint conſummati in vnum. Ubi ſemediatorem inter deum ⁊ hominem breuiter intimauit. Neqꝫ enim hoc ita dictū eſt tanqͣꝫ pater non ſit in nobis: aut nos.o. in patre non ſimus: cum et alio loco dixerit: veniemus ad eūet manſionem apud eū faciemus: et hic paulo ante non dixerit: ego in eis ⁊ tu in me: qd̓ dixit modo: aut ipſi ī me ⁊ ego inte. Sed tu in me ⁊ ego in te/ et ipſi in nobis. Quod ergo nuncait: ego in eis ⁊ tu in me ita dictū eſt ex perſona mediatoris:ſicut illud quod apoſtolus ait: vos chriſti chriſtus vero deiQuod vero addidit: vt ſint conſummati in vnū: oſtendit eoperduci recōciliationem que ſit per mediatoreꝫ: vt perfectabeatitudīe cui iam nihil poſſit adijci perfruamur. Unde idquod ſequitur: (vt cognoſcat mūdus quia tu me miſiſti: nōſic accipiendum puto tanqͣꝫ dixerit iterum / vt credat mundus. Aliquando enim et cognoſcere pro eo qd̓ eſt credere ponitur: vt eſt quod ait aliquāto ſuperius / et cognouerunt verecvj. quia a te exiui: et crediderunt qꝛ tu me miſiſti. Hoc dixit poſterius crediderunt/ qd̓ prius dixerat cognouerūt. Sed hicquādoquidem de conſummatione loquitur: talis eſt intelligenda cognitio qualis erit per ſpeciem: non qualis nunc eſt

per fidem. Nam videt̉ ordo eſſe ſeruatus in eo qd̓ paulo antedixit: vt credat mundus: hic autem: vt cognoſcat mundus.Ibi enim qͣꝫuis dixerit / vt omnes vnum ſint: ⁊ in nobis vnūſint/ non ait tamen / ſint conſummati in vnum: atqꝫ ita ſubnexuit: vt credat mūdus quia tu me miſiſti. Hic vero vt ſint inquit conſummati in vnū: ac deinde non addidit vt credat mūdus: ſed vt cognoſcat mūdus quia tu me miſiſti. Ꝙͣͣdiu eniꝫcredimus qd̓ non videmus / nondum ſumus ita conſummatiquēadmoduꝫ erimus cum meruerimus videre qd̓ credimꝰ.Rectiſſime igitur ibi ait vt credat mūdus / hic vt cognoſcatmundus: tamē et ibi ⁊ hic: quia tu miſiſti: vt nouerimus quātum pertinet ad patris et filij inſeparabilē charitatem hocnos modo credere quod tendimus credēdo cognoſcere. Siautem diceret vt cognoſcāt quia tu me miſiſti: tantūdem valeret quantū hoc qd̓ ait / vt cognoſcat mundus. Ipſi ſunt enīmundus non permanens inimicus: qualis eſt mundus dānationi predeſtinatus: ſed ex inimico amicus effectus: ꝓpterquem deus erat in chriſto mundum reconcilians ſibi. Ideodixi ego in eis: et tu ī me. Tanqͣꝫ diceret. Ego in eis ad quos ij.miſiſti me: et tu in me: mundū reconcilians tibi per me. Propterea ſequitur etiam illud quod ait. ¶Et dilexiſti eos: ſicutet me dilexiſti. In filio qͥppe nos pater diligit: quia in ipſonos elegit ante conſtitutionem mundi. Qui enim diligit vni Egenituꝫ: profecto diligit ⁊ membra eius que adoptauit in eūet per eum/ nec ideo pares ſumus vnigenito filio per quē creati et reconciliati ſumus: quia dictum eſt dilexiſti eos ſicut ⁊me. Neqꝫ enim ſemper equalitateꝫ ſignificat qui dicit: ſicutillud ita et illud: ſed aliquando tantum quia eſt illud eſt et illud/ aut qꝛ eſt illud vt ſit et illud. Quis eniꝫ dixerit eo ꝓrſusmodo in mundū a chriſto apoſtolos miſſos: quomodo ē ipſemiſſus a patre? Ut enim alias taceā differentias quas commemorare longum eſt: miſſi ſunt certe illi cum iam homineseſſent: miſſus eſt autem ipſe vt homo eſſet: ⁊ tamen ſuperius sͣait: ſicut me miſit in mūdum: ⁊ ego miſi eos inmundū. Tanqͣꝫ diceret. Quia miſiſti me miſi eos ita et hoc loco: dilexiſtieos inquit ſicut et me dilexiſti. Quod nihil aliud eſt: qͣꝫ dilexiſti eos quia et me dilexiſti. Non enim membra filij non diligeret qui diligit filium: aut alia cauſa eſt diligēdi membraeius: niſi quia diligit eum: ſed diligit filiuꝫ ſcd̓m diuinitatē:quia genuit illum equalem ſibi. Diligit eum etiam ẜm id qd̓homo eſt: quia ipſum vnigenitum verbum caro factum eſt: ⁊propter verbum eſt ei caro verbi caro. Nos autē diligit quomodoſumus eius membra quē diligit: ⁊ hoc vt eſſemus propter hoc nos dilexit anteqͣꝫ eſſemus. Quapropter incōprehēſibilis eſt dilectio qua diligit deꝰ: neqꝫ mutabilis. Non eniꝫ Eex quo ei reconciliati ſumus per ſanguinem filij eius nos cepit diligere ſed antemundi conſtitutioneꝫ dilexit nos: vt cūeius vnigenito etiam nos filij eius eſſemus: priuſqͣꝫ omninoaliquid eſſemꝰ. Quod ergo recōciliati ſumus deo per mortēfilij eius: non ſic audiatur: non ſic accipiatur: quaſi ideo nosrecōciliauerit ei filius / vt iam inciperet amare quos oderatſicut reconciliatur inimicus inimico vt deinde ſint amici: etinuicem diligant qui oderant inuicem. Sed iam nos diligēti reconciliati ſumus ei: cum quo propter peccatum inimicitias habebamus. Qd̓ vtrum verum dicā / atteſtatur apoſtolus. Commendat inquit dilectionem ſuā deus in nobis: quo Fniam cū adhuc peccatores eſſemus chriſtus pro nobis mortuus eſt. Habebat itaqꝫ illam erga nos charitatem etiam cūinimicitias aduerſum eum exercētes operaremur iniquitatem et tamē ei veriſſime dictum eſt: odiſti domine omnes qͥ Ioperantur iniquitatē. Proinde miro ⁊ diuino modo: ⁊ quandonos oderat diligebat. Oderat eniꝫ nos quales ipſe nō fecerat: ⁊ quia iniquitas noſtra opus eius nō omni ex parte cōſumpſerat / nouerat ſimul in vnoquoqꝫ noſtrū et odiſſe qd̓ feceramus ⁊ amare qd̓ fecerat. Et hoc quidē in omnibus intelligi poteſt de illo cui veraciter dicitur. Nihil odiſti eorūquē?feciſti. Non enī quodcūqꝫ odiſſet eſſe voluiſſet: aut oīno eſſetqd̓ omnipotēs eſſe noluiſſet: niſi ⁊ in eo qd̓ odit eſſet etiaꝫ qd̓amaret. Merito qͥppe odit: et velut a regula ſue artis alienūimprobat vitium. Amat tamē ſuum etiā in vicioſis: vel ſanationis beneficium / vel dānationis iudicium: ita et deꝰ nihilodit eorum que fecit: naturarū enim non vitiorum conditormala que odit ipſe non fecit: ⁊ de malis eiſdem vel ſanādo eaper miſericordiam: vel ordinādo per iudiciū bona ſunt ipſaF iij

F iij

ſupra. v.

Ephe. v.

sͣ. ij. d.

sͣ. xiiij.ꝯ

sͣ. trac. cvj.

D

EEphe. j.

¶ Ephe ſ.

Rom̄. v.

1 Cor. v.

Psͣ. v.

sͣ. tra. cviij

Sapiē. xj.