Tractatus. cvj. Capitulū. xvij. Fo. ccxxx

Tractatus. CHi. Caquod non de omnibus ad eum pertinētibus ſuperius loqueretur: ab eo loco vbi ait: manifeſtaui nomen tuū hominibusquos dediſti mihi: ſed de his tantum qui eū cum illa diceretaudiebant. Ab ipſo itaqꝫ orationis eius exordio vbi ſubleuaac. tis oculis inceluꝫ dixit: pater venit hora clarifica filium tuūvt filiꝰ tuus clarificet te: vſqꝫ ad illud qd̓ paulopoſt ait: ⁊ nūcclarifica me tu pater apud teme: ipſum claritate quā habuipriuſqͣꝫ mundus eſſet apud te. omnes ſuos volebat intelligi:quibus notum faciendo patrē clarificat eum. Cum enim dixiſſet vt filius tuus clarificet te: mox quēadmodum id fieretdemonſtrauit dicens. Sicut dediſti ei poteſtatē omnis carnis: vt omnē quod dediſti ei det eis vitam eternā. Hec eſt vita eterna: vt cognoſcant te ſolum verum deū: et quem miſiſtiieſum chriſtum. Non enim poteſt cognitione hominū clarificari pater: niſi ⁊ ille cognoſcatur per quē glorificat̉: id eſt pequē populis īnoteſcit. Hec eſt glorificatio patris que nō circaſolos illos apoſtolos facta eſt: ſed circa omnes hoīes fit qͥbus in ſuis mēbris caput eſt chriſtus. Neqꝫ enī de ſolis apoſtolis poteſt intelligi: ſicut dediſti ei poteſtatē omnis carnisvt omnē qd̓ dediſti ei det eis vitaꝫ eternā: ſed vtiqꝫ de omnibus quibus in eū credentibus vita eterna dat̉. Iam nunc ergo videamꝰ: quid de illis a quibꝰ tunc audiebat̉ diſcipulisſuis dicat. Manifeſtaui inquit nomē tuum hoībus quos dediſti mihi. Nō ergo nouerant dei nomen cū eſſent iudei: Etcv. vbi eſt qd̓ legitur: notus in iudea deꝰ: in iſrael magnū nomēeius: Ergo manifeſtaui nomen tuū hominibꝰ iſtis quos dediſti mihi de mūdo qui me audiūt hec dicentem: nō illud nomen tuū quo vocaris deus: ſed illud quo vocaris pater meꝰ:quod nomē manifeſtari ſine ipſiꝰ filij manifeſtatione nō poſet. Nam quod deꝰ dicitur vniuerſe creature: et oībus gentibus anteqͣꝫ in chriſtum crederēt/ non omni modo eſſe potuithoc nomen ignotū. Hec eſt enim vis vere diuinitatis: vt creature rationali iam ratione vtēti / non omnino ac penitus poſſit abſcondi. Exceptis enī paucis in quibus naturanimiumdeprauata eſt: vniuerſuꝫ genus humanū deum mundi huiꝰfatetur auctorē. In hoc ergo qd̓ fecit hunc mundū celo terraqꝫ conſpicuū: et anteqͣꝫ imbuerentur in fide chriſti: notus omnibus gentibꝰ deus. In hoc autē quod nō eſt in iniurijs ſuiset cū dijs falſis colendus: notus in iudea deus. In hoc veroquod pater eſt huius chriſti per quē tollit peccata mūdi: hocnomen eius prius occultuꝫ omnibus: nunc manifeſtauit eisquos dedit ei pater ipſe de mūdo. Sed quomodo manifeſtaatu uit ſi nonduꝫ venit hora: de qua ſuperius dixerat qd̓ venirethora cum iam nō in prouerbijs inquit loquar vobis: ſed palam de patre meo annūciabo vobis? An vero annūciatio manifeſta putabitur in prouerbijs. Cur ergo dictum eſt palā annunciabo vobis: niſi quia in prouerbijs nō eſt palam. Qd̓ autem in prouerbijs occultat̉ ſed verbis manifeſtatur: proculdubio palam dicitur. Quomodo ergo manifeſtauit: qd̓ nondum palam dixit. Proinde ſic intelligendū eſt pro temporecv. futuro preteritū poſitum: quēadmodū illud: omnia que audiui a patre meo nota feci vobis. Quod nondū fecerat ſed loquebatur quaſi feciſſet: qd̓ immobiliter eſſe prefixuꝫ ſciebatvt faceret. Quid eſt autē (quos dediſti mihi de mundo? Dictum eſt enim de illis qd̓ non eſſent de mundo: ſed hoc illis re.v. generatio preſtitit nō generatio. Quid eſt etiaꝫ qd̓ ſequitur:Itui erant et mihi eos dediſti? An aliquando erant patris:quando nō erant vnigeniti filij eius: et habuit aliquando pater aliquid ſine filio: Abſit. Uerūtamen habuit aliquid aliquando deus filius: qd̓ nonduꝫ habuit idēipſe homo filius:quia nōdum erat homo factus ex matre: quando tamē habebat vniuerſa cum patre. Quapropter qd̓ dixit/ tui erant: noninde ſe ſeparauit deus filiꝰ ſine quo nihil vnqͣꝫ pater habuit.Sed ſolet ei tribuere omne qd̓ poteſt: a quo ē ipſe qui poteſt.A quo enim habet vt ſit/ ab illo habet vt poſſit: et ſimul vtrū.qꝫ ſemper habuit: quia nunqͣꝫ fuit et non potuit. Quo circa qͥcquid potuit pater/ ſemper cum illofilius potuit: quoniaꝫ illequi nunqͣꝫ fuit et non potuit: nunqͣꝫ ſine patre fuit: nunqͣꝫ ſineillo pater fuit. Ac per hoc ſicut pater eternus omnipotēs: itafilius coeternus omnipotēs. Id enim potius verbū ē verbointerpretamur: ſi proprie volumus dicere qd̓ a grecis dicit̉ϖανταχρός qd̓ noſtri non ſic interpre tarent̉: vt omnipotens dicerent: cūſit ϖαντοχρατοσ omnitenens: niſi tantūdem valere ſentirent. Quid ergo vnqͣꝫ habere potuit eternus

ſpitulū. xvij. Fo. ccxxv.omnitenens qd̓ non ſimul habuerit coeternus omnitenens:Quod vtiqꝫ ait: et mihi eos dediſti: hominē ſe accepiſſe hācpoteſtateꝫ vt eos haberet oſtendit: quoniā qui ſemper omnipotens fuit: nō ſemper homo fuit. Quāobrem cum patri potius tribuiſſe videatur: vt ab illo eos acceperit: quoniā ex ipſo eſt quicquid eſt de quo eſt: etiaꝫ ipſe ſibi eos dedit: hoc eſtcum patre deus chriſtus homini chriſto: qd̓ cum patre nō eſthoīes dedit. Deniqꝫ qui hoc loco dicit: tui erant et mihi eos ſuꝑdediſti: iam ſuperius eiſdem diſcipulis dixerat: ego vos de pitmundo elegi. Conteratur hic carnalis cogitatio atqꝫ diſpe­ etreat. De mundo ſibi a patre dicit filius datos homines: qui lxxbus alio loco dicit. Ego vos de mundo elegi. Quos deus filius de mundo elegit cum patre: idēipſe homo filius de mundo eos accepit a patre. Non enī pater illos filio dediſſet: niſielegiſſet. Ac per hoc filiꝰ ſicut non inde ſeparauit patrē quādo dixit: ego vos de mundo elegi: quoniā ſimul eos elegit etpater: ſic nō inde ſeparauit ⁊ ſe quando dixit: tui erant: quiaet ipſiꝰ filij pariter erant. Nunc autē homo idem ipſe filiꝰ accepit eos qui non erant ipſius: quia et formam ſerui accepitdeus idem: que nō erat ipſius. Sequitur ac dicit. Et ſermonem tuū ſeruauerunt. Nunc cognouerūt quia omnia que dediſti mihi abs te ſunt: id eſt cognouerunt qꝛ abs te ſunt. Simuleniꝫ pater dedit omnia: cum genuit qui haberet omnia.Quia verba (inquit) que dediſti mihi dedi eis: et ipſi acceperunt:) id eſt intellexerūt atqꝫ tenuerunt. Tunc enī verbuꝫaccipitur: quādo mente percipitur. ¶Et cognouerunt (inqͥt)vere quia ate exiui: et crediderunt quiatu me miſiſti: ⁊ hicſubaudiendū eſt vere. Quod enim dixit cognouerunt vereꝫexponere voluit adiūgendo ⁊ crediderunt. Hoc itaqꝫ crediderunt vere: qd̓ cognouerunt vere: idem eſt enī a te exiui: qd̓eſt tu me miſiſti. Cum ergo dixiſſet cognouerūt vere: ne quiſqͣꝫ putaret iſtam cognitionem tanqͣꝫ per ſpeciē factam nō perfidem: exponendo addidit: etcrediderūt: vt ſubaudiamꝰ vere: et intelligamus hoc dictum eſſe cognouerūt vere: quod ēcrediderunt vere. Non eo modo quē ſignificauit paulo antecum dixit. Modo creditis. Uenit hora et iam venit: vt diſꝑe sͣ.gamini vnuſqͥſqꝫ in propria: et me ſolū relinouatis. Sed cre cirdiderunt vere: id eſt quomodo credēdum eſt inconcuſſe: firme: ſtabiliter: fortiter: non iam in ꝓpria redituri et chriſtumrelicturi. Adhuc ergo diſcipuli non erāt tales quales eos dicit verbis preteriti tēporis quaſi iam non eſſent: prenunciāsquales futuri eſſent: accepto ſcilicet ſpirituſancto qui eos ſicut promiſſum eſt doceret oīa: quem priuſqͣꝫ acciperent: quomodo ſeruauerūt eius ſermone: quod de illis quaſi fecerintdixit: quando primus eorum ter eum negauit: cū ex ore eius Laudiſſet quid futurum eſſet homini qui eū coram hominibꝰ.negauiſſet? Dedit ergo eis verba ficut dixit: que dedit ei pater. Sed quando illa non foris in auribus ſed intus in cordibus ſpiritualiter acceperunt: tunc vere acceperūt: quia tuncvere cognouerūt: vere autem cognouerunt: quia vere crediderunt. Ipſi autem filio quomodo pater ea verba dederit: qͥbus verbis homo poterit explicare. Faciliorſane queſtio videtur: ſi ſecunduꝫ id quod filiꝰ eſt hominis accepiſſe a patreilla verba credatur: quāqͣꝫ natus ex virgine: quando et quomodo ea didicerit quis: enarrabit: quando etiam ipſam quede virgine facta eſt generationē eius quis enarrabit? Si veroſecundū id quod eſt de patre genitꝰ patriqꝫ coeternus accepiſſe a patre iſta verba cogitatur: nihil ibi temporis cogitetur quaſi prius fuerit qui ea nō habuerit atqꝫ vt haberet q̄nō habebat acceperit: quoniā quicquid deus pater deo filiodedit/ gignendo dedit: ita eniꝫ dedit filio pater ſine quibusfilius eſſe non poſſet: ſicut ei dedit vt eſſet. Nā quomodo aliter verbo verba daret aliqͣ: in quo ineffabiliter dixit omnia?Sed iam que ſequūtur alio ſunt expectanda ſermone.Tractatus. cvij.¶ Ego pro eis rogo nō pro mūdo rogo: ſed prohis quos dediſti mihi qꝛ tui ſūt. Et mea oīa tuaſunt ⁊ tua mea ſunt: et clarificatus ſum in eis. Etiam nō ſum īmūdo: et hi ī mūdo ſunt ⁊ ego ad tevenio. Pater ſancte: ſerua eos in noīe tuo quosdediſti mihi vt ſint vnū ſicut ⁊ nos. Cū eſſē cū eisego ſeruabam eos in nomine tuo. Quos dediſti

ſupratraciiij. b.

ſupra. xv.

sͣ. tractatucij. b

ſupra. xv.

Psͣ. lxxv

pro

C

ſupra cappitulo. xv.et tractatulxxxvij

sͣ. tractatuciij.

Mat. xxvj

E