Expoſitio diui AuguſtiniIn euāgeliū ſcd̓m Ioh

neceſſario eſt in his que ſequuntur intentio. Quid eſt enimquod ait. ⁊ in illo die me nō rogabitis quicqͣꝫ? Hoc verbuꝫquod eſt rogare: non ſolum petere verū etiam interrogare ſignificat. Et grecum euāgeliū vnde hoc tranſlatum eſt: taleverbum quod vtrūqꝫ poſſit intelligi: vt hec ambiguitas necinde ſoluatur: quāqͣꝫ ⁊ ſi ſolueret̉ nō ideo nulla queſtioremaneret. Dn̄m etenim xp̄m poſtqͣꝫ reſurrexit: ⁊ interrogatū legij.mus ⁊ rogatū. Nam interrogatꝰ eſt a diſcipulis aſcenſurusin celum: quando preſentaret̉: ⁊ quando regnum eſſet iſrael.ij. Cum vero iam eſſet in celo: rogatus eſt a ſtephano vt ſpiritūhuiꝰ acciperet. Et quis audeat vel cogitare vel dicere in celoſedentem xp̄m rogandū non eſſe: ⁊ in terra manentē rogatum fuiſſe. Rogandū non eſſe īmortalē: rogari debuiſſe mortalem? Immo chariſſimi rogemꝰ eum vt nodum queſtionishuiꝰ ipſe diſſoluat: lucendo in cordibus noſtris ad videndaque dicit. Puto em̄ quod ait iterum autē videbo vos ⁊ gaudebit cor veſtrum ⁊ gaudium veſtrū nemo tollet a vobis: nōad illud tempus eſſe referendum quo reſurrexit: eiſqꝫ ſuā carnem cernendā tangendāqꝫ mōſtrauit: ſed potius ad illud vniij. de iaꝫ dixerat: qui diligit me diligetur a patre meo: ⁊ ego diiij. ligam eum ⁊ manifeſtabo ip̄m illi. Iam quippe reſurrexeratiam ſe illis in carne mōſtrauerat: iam ſedebat ad dexterā patris: quando dicebat idemipſe apoſtolus iohannes cuiꝰ eſtlj. hoc euangelium inepiſtola ſua. Dilectiſſimi nunc filij dei ſumus ⁊ nondum apparuit quid erimus. Scimus qꝛ cum apparuerit ſimiles et erimꝰ: quoniam videbimus eum ſicuti ē.a? Iſta viſio nō vite huius eſt ſed future: nō temporalis ſꝫ eterne: Hec eſt autem vita eterna dicente ipſa vita: vt cognoſcātte inquit vnum verū deum ⁊ quem miſiſti ieſum chriſtū. Deiij. hac viſione ⁊ cognitione dicit apoſtolus. Uidemus nunc ꝑſpeculum in enigmate: tunc autem facie ad faciem: Nūc ſcioex parte: tunc autem cognoſcam ſicut ⁊ cognitus ſum. Nunctotius laboris ſui fructum eccleſia parturit gemēdo: paritura letādo. Nunc parturit deſiderādo tunc paritura cernēdoNunc parturit orando: tunc paritura laudā do. Et ideomaſculum qm̄ ad iſtum fructum cōtemplationis cuncta officiareferuntur actionis. Solus eſt em̄ liber quoniā ꝓpter ſe appetitur ⁊ nō refert̉ ad aliud. Huic ſeruit actio. Ad hunc enimrefert̉ quicquid bene agit̉: quia propter hunc agit̉. ipſe autēnon propter aliud ſed propter ſemetipſum tenetur ⁊ habeturIbi em̄ finis qui ſufficit nobis. Eternꝰ igitur erit. Neqꝫ em̄nobis ſufficit finis: niſi cuiꝰ nullus eſt finis. Hoc inſpiratuꝫiij. erat philippo: quando dicebat. Dn̄e oſtende nobis patrem:⁊ ſufficit nobis. Inqua oſtenſioneſe promiſit ⁊ filius dicensNon credis quia ego in patre: ⁊ pater in me eſt. De hoc itaqꝫquod ſufficit nobis rectiſſime audimus: gaudium veſtrū nemo tollet a vobis. De his etiam que ſuperiꝰ dicta ſunt: meliꝰexiſtimo intelligi. Modicum ⁊ iam nō videbitis me: ⁊ iterūmodicum ⁊ videbitis me. Modicum eſt em̄ hoc totū ſpaciuꝫquo preſens peruolat ſeculum. Unde dicit idemipſe euange.ij. liſta in epiſtola ſua. Nouiſſima hora eſt. Ideo nāqꝫ addidit:qꝛ vado ad patrem quod ad priorem ſentētiam referendumeſt: vbi ait. modicum ⁊ iam nō videbitis me: nō ad poſteriorem vbi ait: ⁊ iterum modicum ⁊ videbitis me. Eundo quippe ad patrem facturus erat vt eum non viderent. Ac per hocnon ideo dictum eſt: quia fuerat moriturus ⁊ donec reſurgeret ab eoruꝫ conſpectibꝰ receſſurus: ſed quod eſſet iturus adpatrem. Quod fecit poſtea quā reſurrexit: ⁊ cum eis quadraginta dies conueriatus aſcendit in celum. Illis ergo ait. modicum ⁊ iam nō videbitis me: qui eum corporaliter tunc videbant quando iturus erat ad patrē: ⁊ eum deinceps mortalem viſuri nō erant qualem cum iſta loqueret̉ videbant. Qd̓vero addidit: ⁊ iterum modicū ⁊ videbitis me: vniuerſe promiſit eccleſie ſicut vniuerſe ꝓmiſit eccleſie: ecce ego vobiſcūſum vſqꝫ ad conſummationē ſeculi. Non tardat dominus ꝓmiſſum: modicum ⁊ videbimus eum: vbi iamnihilrogemusnihil interrogemus: qꝛ nihil deſideranduꝫ remanebit: nihilquerendum latebit. Hoc modicum longum nobis videt̉: qm̄adhuc agitur: cum finitum fuerit: tunc ſentiemus qͣꝫmodicūfuerit. Non ergo ſit gaudium noſtrum quale habet mūdus:de quo dictum eſt: mundus autem gaudebit. Nec tamen inhuius deſiderij parturitione ſine gaudiotriſtes ſumus: ſedxij ſicut ait apoſtolus: ſpe gaudentes: in tribulatione patientes

quia ⁊ ipſa parturiens cui comparati ſumus plus gaudet demox futura prole qͣꝫ triſtis eſt de preſenti labore. Sed huiusſermonis iſte ſit finis. Habent em̄ queſtionem moleſtiſſimāſequentia: nec breuitate artanda ſunt vt poſſint cōmodius ſidominus voluerit explicari.Tractatus. cij.¶ Amen amen dico vobis. Si quid petieritispatrē in nomine meo dabit vobis. vſqꝫ modo nōpetiſtis quicqͣꝫ in nomine meo: petite ⁊ accipietꝭvt gaudium veſtrum ſit plenum. Hec in prouerbijs locutus ſuꝫ vobis: venit hora cum iam nonin prouerbijs loquar vobis. ſed palam de patreannūciabo vobis. illo die in noīe meo petetis. ⁊nō dico vobis: qꝛ ego rogabo patrem de vobis:Ipſe em̄ pater amat vos: quia vos me amaſtis.Et credidiſtis quia a deo exiui. Exiuia patre etveni in mundum: Iterū relinquo mundū ⁊ vadoad patrem.¶Omini verba nunc iſta tractanda ſunt. ¶ Amē amēdico vobis: ſi quid petieritis patrē in nomīe meodabit vobis Iam dictuꝫ eſt in ſuperioribꝰ huius sͣ.IEdominici ſermonis partibus: ꝓpter eos qui nonꝰ lxnulla petunt a patre in chriſti nomine nec accipiunt: nō peti lx.tur in nomine ſaluatoris quicquid petitur contra rationemſalutis. Non enim ſonum litterarū ac ſyllabaruꝫ ſed quod ſonus ipſe ſignificat: ⁊ quod eoſono recte ac veraciter intelligitur hoc accipiēdus eſt dicere cum dicit: in nomine meo. Un̄de qui hoc ſentit de chriſto qd̓ nō eſt de vnico dei filio ſentiēdum: non petit in eius nomine: etiaꝫ ſi non taceat litteris acſyllabis chriſtum: quoniam in eius nomine petit quem cogitat cum petit. Qui vero quod eſt de illoſentienduꝫ ſentit: ip̄ein eius nomine petit ⁊ accipit quod petit: ſi non contra ſuamſalutem ſempiternam petit: accipit autem quando debet accipere. Quedam em̄ nō negantur ſed vt congruo dentur tempore differuntur. Ita ſane intelligendum eſt quod ait: dabitvobis: vt ea beneficia ſignificata ſciantur his verbis: que adeos qui petunt proprie pertinent. Exaudiunt̉ quippe om̄esſancti proſeipſis: non autem pro omnibus exaudiuntur velpro amicis vel inimicis ſuis: vel quibuſlibet alijs: quia nonvtcūqꝫ dictum eſt dabit: ſed dabit vobis. ¶ Uſqꝫ modo inqͥtnon petiſtis quicqͣꝫ in noīe meo. Petite ⁊ accipietis: vt gaudium veſtrum ſit plenum. Hoc quod dicit gaudium plenūprofecto non carnale ſed ſpirituale gaudiuꝫ eſt: ⁊ quando tātum erit vt aliquid ei iam non ſit addendū: proculdubio tūcerit plenum. Quicquid ergo petitur quod pertineat ad hocgaudium conſequendum: hoc eſt in nomine chriſti petendūſi diuinam intelligimus gratiam: ſi verebeatam poſcimusvitam: quicquid autem aliud petitur nihil petitur: non quianulla omnino res eſt: ſed quia in tante rei comparatiōe quicquid aliud concupiſcitur: nihil eſt. Neqꝫ enim prorſus nullares eſt homo de quo ait apoſtolus. Qui ſe putat aliquid eſſe: Ocumnihil ſit. In comparatione quippe ſpiritualis hominisqui ſcit gratia dei ſe eſſe quod eſt: quiſquis vana p̄ſumit: nihil ē. Sic ergo etiam recte intelligi poteſt. Amen amen dicovobis: ſi quid petieritis patrem in nomine meo dabit vobisvt hoc quod ait. ſi quid: non quodlibet intelligatur: ſed aliqͥdquod inbeate vite comparatione nihil ſit. Et quod ſequiturvſqꝫ modo non petiſtis quicqͣꝫ in nomine meo: duobus modis intelligi poteſt: vel quia non in nomine meo petiſtis: qd̓nomen non ſicut cognoſcendum eſt cognouiſtis: vel non petiſtis quicqͣꝫ: quoniam in comparatione rei quā petere debuiſtis pronihilo habendum eſt quod petiſtis. Ut igitur in eiꝰnomine non nihil: ſed gaudium plenn petant: quoniam ſi aliquid aliud petunt: idem aliquid nihil eſt: exhortatur dicenspetite ⁊ accipietis: vt gaudium veſtrum plenuꝫ ſit. id eſt hocin nomine meo petite vt glaudium veſtrum plenum ſit / ⁊ accipietis. Iſto enim bono in petendo perſeuerantes: ſanctosſuos nequaquam miſericordia diuina fraudauit. Hec inquit in prouerbijs locutus ſum vobis. Uenit hora cum iam

Actuū. j.

Lu. xxiiij.Ioh̓. xiiij.

Lu. xxiiij.Ioh̓. xiiij.

Infra tracta. cv.

Inf 9cta. cv.

Roma. xij

j. Ioh̓. iij.

Actuū. j.

Actuū. j.

Actuū. vj.

j. Iohā. ij.

Matth̓.xxviij

j. Cor. xiij

Ioh̓. xiiij.

B

C

sͣ. tracta.lxxiij. etlxxxj

Ralat. vj.Tf

R

A