Expoſitio diui Auguſtini In euāgeliū ſcd̓m It

Expoſitio diui Auguſtinij. in vobis. Habes ⁊ apoſtolum. Miſit deus inquit ſpiritumfilij ſui in corda noſtra. Nunquid duo ſunt alius patris aliꝰiij. filij: Abſit. Unum enim corpus ait cum ſignificaret eccleſiāmoxqꝫ addidit/ et vnus ſpiritus. Et vide quō illic impleattrinitatē. Sicut vocati eſtis inquit in vna ſpe vocationis veſtre. Unus dominus. Hic vtiqꝫ chriſtuꝫ intelligi voluit. Reſtat vt etiam patrē nominet. Sequitur. Ergo vna fides: vnūbaptiſma: vnus deus ⁊ pater omniuꝫ: qui ſuper omnes ⁊ peromnia ⁊ in omnibus nobis. Cum ergo ſicut vnus pater ⁊ vnꝰdominus. id eſt filius: ita ſit ⁊ vnus ſpiritus: profecto amborum eſt: ſicut ipſe chriſtꝰ ieſus dixit. Spiritus patris veſtriqui loquitur in vobis. ⁊ dicit apoſtolus. Miſit deus ſpiritūfilij ſui in corda noſtra. Habes ⁊ alioloco eundem apoſtoluꝫdicentem. Si autem ſpiritus eius qui ſuſcitauit ieſuꝫ a morij.tuis habitat in nobis: Hic vtiqꝫ ſpiritum patris intelligi voluit: de quo tamen alioloco dicit. Quiſquis autem ſpiritumchriſti non habet: hic nō eſt eius. Et multa alia ſunt teſtimonia: quibus hoc euid enter oſtenditur: ⁊ patris et filij ipſumeſſe ſpiritū: qui intrinitate dicitur ſpirituſſanctus. Nec obaliud exiſtimo ipſum vocari proprie ſpiritum: cum etiam ſide ſingulis interrogemur: non poſſimus niſi patrem ⁊ filiuꝫiiij. ſpiritum dicere: quoniam ſpiritus eſt deꝰ. id eſt non corpuseſt deus ſed ſpiritus. Quod ergo cōmuniter vocantur ⁊ ſinguli hoc proprie vocari oportuit eum qui non eſt vnus eoriſed in quo communitas apparet amborum. Cur ergo nō credamus quod etiam de filio procedat ſpirituſſanctus: cum filij quoqꝫ ipſe ſitſpiritus? Si enim non ab eo procederet: nonpoſt reſurrectioneꝫ ſe repreſentans diſcipulis ſuis inſufflāsxx. diceret / accipite ſpiritumſanctum. Quid enim aliud ſignificauit illa inſufflatio: niſi quod procedat ſpirituſſanctus ⁊ deipſo? Ad hoc pertinet etiam illud quod de muliere que fluxūviij ſanguinis patiebatur ait. Tetigit me aliquis: ego enim ſenſi de me virtutem exijſſe: Nam virtutis noīe appellari etiāſpiritumſanctum ⁊ eo loco clarum eſt: vbi angelus dicēti marie: quomodo fiet iſtud quoniam virum non cognoſco: reſpōdit. Spirituſſanctus ſuperueniet in te: ⁊ virtus altiſſimi ob-umbrabit tibi. Et ipſe dominus promittens eum diſcipulisiiij. ait. Uos ſedete in ciuitate: quoaduſqꝫ induamini virtute ex.j. alto. Et iterum. Accipietis inquit virtutem ſpirituſſancti ſuperuenientem in vos ⁊ eritis mihi teſtes. De hac virtute credendus eſt dicere euangeliſta. Uirtus de illo exibat ⁊ ſanabat omnes. Si ergo ⁊ de patre ⁊ de filio procedit ſpirituſſanctus: cr filius dixit de patre procedit? Cur putas: niſi queꝫadmoduꝫ ad euꝫ ſolet referre: ⁊ quod ipſius eſt de quo ⁊ ipſevij. eſt? Unde illud eſt quod ait. Mea doctrina non eſt mea: ſedeius qui miſit me. Si igitur intelligatur hic eius doctrinaquam tamen dixit non ſuam ſed patris: quātomagis illic intelligendꝰ eſt ⁊ de ipſo procedere ſpirituſſanctus: vbi ſic ait.De patre procedit: vt non diceret/ de me nō procedit? A quoautem habet filius vt ſit deus: eſt enim de deo deꝰ: ab illo habet vtiqꝫ vt etiaꝫ de illo procedat ſpirituſſanctus: ac per hocſpirituſſanctꝰ vt etiam de filio procedat ſicut procedit de patre: ab ipſo habet patre. Hic vtcunqꝫ etiam illud intelligiturquantum a talibus quales nos ſumus intelligi poteſt: cur nōdicatur natus eſſe ſed potius procedere ſpirituſſanctus: quoniam ſi ⁊ ipſe filius diceret̉: amborum vtiqꝫ filius diceretur:quod abſurdiſſimum eſt. Filius quippe nullus eſt duorum:niſi patris ⁊ matris: amborum vtiqꝫ filius diceretur. Abſitautem vt inter deum patrem ⁊ deum filiuꝫ tale aliquid ſuſpicemur: quia nec filius hominum ſimul ⁊ ex patre ⁊ ex matreprocedit: ſed cum in matre procedit ex patre / non tunc procedit ⁊ ex matre ⁊ cū in hac luce ꝓcedit ex matre: nō tūc ꝓcedit ex pr̄e. Sp̄s autē ſanctꝰ nō de patre ꝓcedit in filiū ⁊ de filio ꝓcedit ad ſanctificandā creaturā: ſꝫ ſimul de vtroqꝫ ꝓcedit: qͣꝫuis hoc filio pater dederit: vt quēadmodū de ſe: ita deillo quoqꝫ procedat. Neqꝫ eniꝫ poſſumus dicere quod nō ſitvita ſpiritus: cum vita ſit pater: vita ſit filius: ac per hoc ſicut pater cum habeat vitam in ſemetipſo dedit ⁊ filio haberevitam in ſemetipſo: ſic ei dedit vitaꝫ procedere de illo: ſicutprocedit ⁊ de ſeipſo. Sequuntur autē verba domini dicentis. Et que ventura ſunt annunciabit vobis. Ille me clati ficabit: quia de meo accipiet ⁊ annūciabit vobis. Omnia quecunqꝫ habet pater mea ſunt: propterea dixi quia de meo acci

¶ De eadem lectione.UUm promitteret dominus vēturū ſpm̄ ſanctū/ docebit vos inquit omnē veritateꝫ: vel qd̓ in nonnullis codicibus legitur: deducet vos in omni veritaAte. Non em̄ loquetur a ſemetipſo: ſed quecunqꝫ auydiet loquetur. De quibus euangelicis verbis iam quod donauit dominus diſputauimus: nunc ea que ſequuntur attendite. ¶ Et que ventura ſunt inquit annunciabit vobis Neqꝫem̄ hic quoniam planum eſt immorandum. Nihil enim habet queſtionis: cuius a nobis expoſitio flagitetur. Sꝫ quodadiungit: ¶Ille me clarificabit quia de meo accipiet ⁊ annūciabit vobis. Non negligenter eſt tranſeundum. Quod em̄ait/ illeme clarificabit poteſt intelligi quia diffundendo incordibus credentium charitatem ſpiritualeſqꝫ faciendo: declarauit eis quomodo filius patri eſſet equalis queꝫ ẜm carnem prius tantummodo nouerant: et hominem ſicut homines cogitabant. vel certe quia per ipſam charitatem fiduciarepleti/ et timore depulſo annunciauerunt hominibus chriſtum: ac ſi fama eius diffuſa eſt in toto orbe terrarum: vt ſicdixerit: ille meclarificabit: tanquā diceret: ille vobis auferet timorem / ⁊ dabit amorem: quomē ardentius predicātesglorie mee per totum mundum dabitis odorem: commendabitis honorem. Quod enim facturi fuerant in ſpirituſanctohoc eundemſpiritum dixit eſſe facturum: quale eſt etiam illud. Non em̄ vos eſtis qui loquimini: ſed ſpiritus patris ve­ Lſtri qui loquitur in vobis. Uerbum quippe grecum quod eſtδοξαχι. Alius clarificabit: alius glorificabit: latini interpretes in ſua quiſqꝫ tranſlatione poſuerunt: quoniaꝫ ipſa quegrece dicitur: δοξα: vnde dictum eſt verbum δοξαχιet claritas interpretatur et gloria. Gloria nāqꝫ fit quiſqꝫ clarus: ⁊ claritate glorioſus: ac per hoc quod vtroqꝫ verbo ſignificatur idipſum eſt. Sicut autem definierunt antiqui latine lingue clariſſimi auctores: Gloria eſt frequens de aliquofama cū laude. Quecūqꝫ eſt in hoc mundo facta de chriſto: non chriſto credenda eſt magnum aliquid contuliſſe ſedmundo. Bonum enim laudare: non laudato ſed laudantibꝰprodeſt. Eſt autem etiam falſa gloria quando laudantes errore fallūtur: ſiue in rebus ſiue in hominibus: ſiue in vtriſqꝫNam in rebus falluntur: quando putant id bonuꝫ eſſe quodmalum eſt. in hominibus autem quando putant eum bonumeſſe qui malus eſt. In vtriſqꝫ vtrunqꝫ: quando ⁊ id quod eſtvitium virtus putatur: ⁊ ipſe qui propter hoc laudatur nonhabet quod putatur: ſiue ſit bonus: ſiue ſit malus. Donarequippe res ſuas hiſtrionibus: vitium eſt immane: non virtꝰEt ſcitis de talibus qͣꝫ ſit frequens fama cum laude: quia ſicut ſcriptuꝫ eſt: Laudatur peccator in deſiderijs anime ſue Fet qui iniqua gerit benedicitur. Hic laudatores non fallunt̉in hominibus ſed in rebus: malum eſt enim quod bonum eēcredunt. Illi autem qui hoc malo largitionis vitioſi ſunt: tales vtiqꝫ ſunt: quales eos hi qui laudant non ſuſpicantur eſſeſed cernunt. Porroſi ſe quiſqͣꝫ iuſtum fingat ⁊ non ſit ſed totum quicquid coram hominibus laudabiliter agere videt̉:non agat propter deum / hoc eſt propter veram iuſticiam: ſꝫſolum querat et diligat ab hominibus gloriam: Illi autemapud quos frequens eſt eius fama cum laude: non eum putent niſi propter deum laudabiliter viuere. non falluntur inre: ſed falluntur in homine. Quod enim bonum eſſe credunteſt bonum: ſed quem bonum eſſe credunt non eſt bonus. Qd̓ſi putetur (verbi gratia) bonum artium peritia magicarumet dum quiſqꝫ patriam liberaſſe eiſdem quas omnino neſcitartibus creditur: frequentem cum laude famam que gloriadefinita eſt apud homines impios conſequatur: erāt in vtroqꝫ qui laudant: ⁊ in re ſcilicet/ quia id quod malum eſt honūputant: et in homine/ quia non eſt quod putant. Quapropter falſa eſt in his tribus generibus gloria. Cum autem de

iiiEph̓. iiij.

Eph̓. iiij

Gal̓. iiij.

Iohā. vii.

Ro. viij

Lu. xxiiijActuū. j.

Lu. xxiiijActuū. j.

Iohā. xv

Iohā. iii.

Luce. iij

Luce .j.

Psͣ. ix

Maxih̓. j.

TX

E

A