Expoſitio diui Auguſtini in euāgeliū ſcd̓m Iohan.

xxpoſitio diui Auguſtini inis etiam mortuorum et iudicij eterni. Hec eſt lactis vbertas ſiue quo non viuunt qui iam quidem ratione vtuntur vtpoſſint credere: ſed bonum a malo non credendo tantum: verumētiam intelligendo quod pertinet ad ſolidum cibum ſeparare non poſſunt. Quod autem in lactis commemoratiōepoſuit et doctrinam: ipſa eſt que per ſymbolū traditur et orationem dominicam. Sed huic lacti abſit vt ſit cōtrarius cibus rerum ſpiritualium firma intelligentia capiendus. Quicoloſſenſibus ⁊ theſſalonicenſibus defuit ⁊ ſupplendus fuit.Quando enim ſuppletur quod defuit: non improbatur quodfuit. Nam et ipſis que ſumimus alimentis: vſqꝫ adeo nō eſtlacti contrarius ſolidus cibus: vt ipſe lacteſcat: quo poſſit eēaptus infantibus ad quos per matris vel nutricis peruenitcarnem: ſicut fecit etiam mater ipſa ſapientia: que cum ſit inexcelſis angelorum ſolidꝰ cibus: dignata eſt quodammodolacteſcere paruulos: cum verbum caro factuꝫ eſt ⁊ habitauitinnobis. Sed ipſe homo chriſtꝰ qui vera carne/ vera crucevera morte vera reſurrectione/ ſincerum lac dicitur paruulorum: cum bene a ſpiritualibus capitur: inuenitur dominꝰangelorum. Proinde nec ſic paruuli ſunt lactādi: vt ſempernon intelligant deum chriſtuꝫ: nec ſic ablactandi / vt deſerāthominem chriſtū. Quod alio modo idipſum ita dici poteſt.Nec ſic lactandi ſunt/ vt creatorem nunqͣꝫ intelligāt chriſtū:nec ſic ablactandi / vt mediatorem vnqͣꝫ deſerant chriſtumIn hoc quippe non conuenit huic rei ſimilitudo materni lactis et ſolidi cibi: ſed potius fundamenti: quia et puer quando ablactatur vt ab alimentis infantie iam recedat: inter ſolidos cibos non repetit vbera que ſuggebat: chriſtus autencrucifixus/ et lac ſugentibus: et cibus eſt proficientibusFundamenti vero eſt ideo eſt aptior ſimilitudo: quia vt perficiatur quod ſtruitur/ additur edificium: non ſubtrahiturfundamentum. Que cū ita ſint: oquicunqꝫ eſtis/ qui ſine dubio multi eſtis paruuli in chriſto/ proficite ad ſolidum cibū:mentis non ventris. proficite ad ſeparādum bonum a malo.et magis magiſqꝫ inheretemediatori: per quem liberamina malo: quod non eſt a vobis loco ſeparandum: ſed in vobispotius eſt ſanandum. Quiſquis autem vobis dixerit: nolitecredere verum hominem chriſtum: aut non a vero deo corpus cuiuſlibethominis vel cuiuſlibet animantis creatum.aut non a vero deo vetus teſtamentum datum: et ſi quid huiuſmodi: hec enim vobis prius ideo non dicebantur: quando lacte nutriebamini: quo vera capienda cor nondum habebatis idoneum: non vobis iſte cibum preparat ſed venenum. Propter quod beatus apoſtolus eos alloquens qͥ iamvidebantur eſſe perfecti: cum quid ſit imperfectum ipſe dilij. xiſſet. Quicunqꝫ ergo inquit perfecti ſumus hoc ſapiamus:et ſi quid aliter ſapitis: hoc quoqꝫ vobis deus reuelabit. Etne forte incurrerent in ſeductores qui eos vellēt a fide auertere promittendoſcientiam veritatis: ⁊ hoc putarent eſſe qd̓dixit apoſtolus id quoqꝫ vobis deus reuelabit: cōtinuo ſubiunxit. Ueruntamen in quod peruenimus: in eo ambulemꝰ.Si quid ergo intellexeris quod non ſit contra regulam catholice fidei ad quam velut viam que te ducat ad patriā perueniſti: et ſic intellexeris vt inde dubitare omīno ne debeasadde edificium: noli tamen relinquere fundamentum. Sicdebent maiores docere aliquid paruulos: vt omnium dominum chriſtum: et ſeipſis longe maiores ꝓphetas et apoſtolos non dicant aliquid fuiſſe mentitos. Non autem ſolumvaniloquos et mentis ſeductores fabuloſa et falſa garriēteset in eis vanitatibus velut alteram ſcientiam promittentescontra regulam fidei quā catholicā ſuſcepiſtis cauere debetis: verumētiam ip̄os qui de ipſa diuine immutabilitate nature vl̓ incorporea creatura ſiue creatore veraciter diſputātet quod dicunt omnino documentis atqꝫ rationibus certiſſimis probant: et tamen ab vno dei et hominum mediatore conantur auertere: tanqͣꝫ peſtem inſidioſiorem ceteris fugite.Tales enim ſunt de quibus dicit apoſtolus: quia cognoſcē-tes deum: non ſicut deum glori ficauerunt. Quid enim ꝓdeſthabere intelligentiam veram de immutabili bono: ei qui nōtenet per quē liberetur a malo? Propterea ammonitio beatiſſimi apoſtoli de veſtris cordibus nō recedat. Si quis vo.j. bis euangelizauerit preter qd̓ accepiſtis: anathema ſit. Nō

āgelin ſcd̓m. Iohan.ait pluſqͣꝫ accepiſtis: ſꝫ preter quod accepiſtis. Nam ſi illuddiceret: ſibi ipſi preiudicaret: qui cupiebat venire ad theſſalonicenſes: vt ſuppleret que illoruꝫ fidei defuerunt. Sed quiſupplet: quod minus erat addit: non quod inerat tollit. Quiautem pretergreditur regulam fidei: non accedit in via: ſedrecedit de via. Quod itaqꝫ ait dominus: adhuc multa habeovobis dicere: ſed non poteſtis portare modo: adijciēda illisfuerant que neſciebat: non que didicerant euertenda. Et illequideꝫ ſicut in priſtino ſermone iam expoſui: potuit hoc itadicere: quia illa ipſa que docuerat ſi vellet eis ſic aperire vtin illo concipiuntur ab angelis: hoc infirmitas humana in qͣadhuc erant ferre non poſſet. Spiritualis autem homo quilibet poteſt alterum hominem docere quod nouit: ſi proficiēdo capaciorē faciat ſpirituſſanctus: in quo et ipſe doctor aliquid amplius addiſcere potuit vt ſint ambo docibiles deo:quanqͣꝫ et inter ipſos ſpirituales ſunt vtiqꝫ alijs alij capaciores atqꝫ meliores: ita vt quidam illorū ad ea perueniret quenon licet homini loqui. Qua occaſione vani quidam apoca­ ijlypſim pauli quā ſana non recipit eccleſia/ neſcioquibus fabulis plenam ſtultiſſima preſumptione finxerunt: dicenteshanc eſſe vnde dixerat raptum ſe fuiſſe in tercium celum/ etillic audiſſe ineffabilia verba: que nō licet homini loqui. Utcunqꝫ iſtoruꝫ tollerabilis eſſet audacia: ſi ſe audiſſe dixiſſetque adhuc non licet homini loqui: cum dixerit que non licethomini loqui: iſtis qui hec audeant impudenter ⁊ infeliciterloqui. Sed iam iſtum ſermonem hoc fine concludam: ꝑ quēvos eſſe cupio ſapientes quidem in bono: integros autema malo.Tractatus. xcix.¶ Non enī loquetur a ſemetipſo ſed quecūqꝫ audiet loquetur. Et que ventura ſunt annunciabitvobis ille me clarificabit: quia de meo accipiet:et annūciabit vobis. Omnia quecunqꝫ habet pater mea ſunt: propterea dixi quia de meo accipietet annunciabit vobis.Uid eſt quod dominus ait de ſpirituſancto: cumIeum venturum eſſe promitteret: et docturum diIſcipulos eius omnem veritatem: vel eos deductuxAv¶ grum in omni veritate. ¶ Non enim loquetur a ſemetipſo: ſed quecūqꝫ audiet loquetur? Simile ē hoc ei quod sͣ.de ſemetip̄o dixit. Non poſſum a meipſo facere quicqͣꝫ: ſicutaudio iudico. Sed illud cū exponeremus / ẜm hominē poſſeaccipi diximus: vt obedientiam ſuā qua factus eſt obediēs Ivſqꝫ ad mortem crucis: prenunciaſſe filius videretur ⁊ iudicium futurū quo viuos et mortuos iudicabit: quia hoc ꝑ idfacturus eſt quod filius hominis eſt: propter quod dixit: pa­ Iter non iudicat quemqͣꝫ: ſed omne iudiciū dedit filio: quia iniudicio nō forma dei qua equalis eſt patri nec ab impijs videri poteſt: ſed forma hominis apparebit: qua minoratus ē ℟etiam modico minus ab angelis: qͣꝫuis iam in claritate nonin priſtina ſit humilitate venturus conſpicuus tamen futurus: et bonis et malis. Hinc ait ⁊ illud. Et poteſtatem deditei iudicium facere: quoniam filius hominis eſt. In quibusverbis eius manifeſtatur: nec eam formam preſentandameſſe iudicio in qua cū eſſet: non rapinam arbitratus eſt eſſe ſeequalem deo: ſed illā quam cū ſemetipſum exinaniſſet accepit. Semetipſum enim exinaniuit formā ſerui accipiens: inqua videtur etiaꝫ ad faciendum iudiciū obedientiam ſuamcommendaſſe: cū dixit. Non poſſum facere a meipſo quicqͣꝫ: Rſicut audio iudico. Adam nanqꝫ per cuiꝰ vnius hominis inobedientiam peccatores conſtituti ſunt multi: non ſicut audiuit iudicauit: quia quod audiuit preuaricatus eſt: et a ſemetipſo fecit malum quod fecit: quia non dei voluntatē: ſedſuam fecit. Iſte autem per cuius vnius hominis obedientiam iuſti conſtituuntur multi: non ſolum obediens fuit vſqꝫ

Galath. j.

Roma. j.

Phil̓. ij.

Z

ii. Cor. xij.

Iohā. v.

sͣ. xl. tract.

Heb̓. ij.

Phil̓. ij.

Roma. ij.

A

E