Tractatus. lxxxix. et. xc. Capitulū. xv. Fo. cō

Tractatuquod eſt: patiemini ab eis. Si autē ꝓpter nomen meū ſic accipitur: tanqͣꝫ diceret: ꝓpter nomen meū quod in vobis oderunt: ita pōt accipi et ꝓpter iuſticiam quā in vobis oderunt.Ac per hoc et boni cū perſecutionem faciunt malis: poſſit recte dici et ꝓpter iuſticiam facere quā diligendo ꝑſequunturmalos / ⁊ propter iniquitatē quā oderunt in ipſis malis. Itaergo ⁊ ipſi mali poſſunt dici pati ⁊ ꝓpter iniquitatem que inillis punitur: et ꝓpter iuſticiā que in eorum pena exercetur.Item queri poteſt ſi etiaꝫ mali faciunt ꝑſecutionem malisſicut impij reges ⁊ iudices cū eſſent perſecutores piorū vtiqꝫ et homīcidas ⁊ adulteros et quoſqꝫ maleficos quos cōtraleges publicas feciſſe cognoſcerent puniebāt: quomodo ītelvij. ligenduꝫ eſt qd̓ ait dominus: ſi de mūdo eſſetis: mundus qd̓ſuumerat diligeret? Neqꝫ enī quos punit diligit mundus aquo videmus ſupradictaſcelerum genera plerūqꝫ puniri: niſi quia mundus eſt in eis a quibus talia ſcelera vel puniūturvel patiūtur: ⁊ mundus eſt in eis a quibꝰ talia ſcelera diligūtur. Mundus itaqꝫ ille qui intelligitur in malis atqꝫ impijs.et odit qd̓ ſuum eſt/ ex ea parte hominū qua ſeleratis nocet/et diligit quod ſuū eſt ex ea parte hominū qua eiſdem ipſisſceleratis fauet. Ergo hec omnia facient vobis ꝓpter nomēmeum vel ita dictū eſt propter quod vos patimini: vel ita ꝓpter quod et ipſi faciūt: quia et hoc in vobis dū perſequūtura. oderunt. Et addidit: Iquia neſciūt eum qui miſit me. Hocca. ẜm eam ſcientiaꝫ dictū intelligēdum eſt: de qua et alibi ſcriptum eſt. Scire autē te ſenſus eſt cōſummatus. Hac quippej. ſciētia quaſciunt patrē a quo miſſus eſt chriſtus nullo modoeos perſequuntur quos colligit chriſtus: quia ⁊ ipſi cum eiscolliguntur a chriſto.Tractatus. lxxxix.¶ Si non veniſſem et locutus fuiſſem eis peccatum nō haberent. Nunc autē excuſationē nō habent de pctō ſuo. Qui me odit ⁊ pr̄em meū odit¶xIperius pixerat dominꝰ ad diſcipulos ſuos. Sme perſecuti ſunt et vos perſequētur. Si ſermonēImeum ſeruauerunt: et veſtrū ſeruabunt. Sed hecoīa facient vobis propter nomē meum: qꝛ neſciūtIoeum qui miſit me. De quibus autem hoc dixerit ſi queramꝰ:inuenimus eū ad hec verba veniſſe ab eo qd̓ dixerat. Si mūdus vos odit: ſcitote qꝛ mēpriorē vobis odio habuit. Nuncvero qd̓ addidit. ¶ Si non veniſſem ⁊ locutus eis fuiſſem peccatum non haberent:) iudeos oſtendit expreſſius De his ergo ⁊ illa dicebat. Nam hoc indicat verboꝝ ipſa contexio. Dehis ergo dicit. Si non veniſſem et locutꝰ eis fuiſſem peccatūnon haberēt/ de quibus dicebat. Si me perſecuti ſunt et vosperſequent̉. Si ſermonē meum ſeruauerunt: et veſtrū ſeruabunt. Sed hec omnia facient vobis ꝓpter nomen meū: quianeſciunt eum qui miſit me. His enī verbis: et iſta ſubiungitSi non veniſſem et locutꝰ eis fuiſſem/ peccatuꝫ nō haberēt.Iudei ergo perſecuti ſunt chriſtū: quod euidentiſſime indicat euangelium. Iudeis locutus eſt chriſtus: nō alijs gentibus. In eis ergo voluit intelligi mundū qui odit chriſtum ⁊diſcipulos eius: immo vero non eos ſolos / ſed hos quoqꝫ adeundem mundū pertinere monſtrauit. Quid eſt ergo/ ſi nonveniſſem ⁊ locutus eis fuiſſem / peccatū non haberēt? Nunquid ſine peccato erant iudei / anteqͣꝫ chriſtus ad eos in carne veniſſet? Quis hoc vel ſtultiſſimus dixerit? Sed magnūquoddam peccatū non omne peccatū/ quaſi ſub generali nomine vult intelligi. Hoc eſt enim peccatū quo tenentur cuncta peccata/ quod vnuſquiſqꝫ ſi non habeat dimittūtur eī cūcta peccata. Hoc eſt autē/ quia non crediderunt in chriſtuꝫ /qui propterea venit vt credatur in eū. Hoc peccatum ſi nonveniſſet/ nō vtiqꝫ haberent. Aduentus quippe eius quantuꝫcredētibus ſalutaris/ tantū nō credentibus exitialis factus.ij. eſt: tanqͣꝫ et ipſe caput et princeps apoſtolorū quod deſe ipſidixerunt extiterit/ quibuſdaꝫ quidē odor vite in vitam: quibuſdam odor mortis in mortem. Sed quod adiūxit atqꝫ ait.3Nunc autē excuſationem nō habent de peccato ſuo) poteſtmouere querentes / vtrū hi ad quos nō venit chriſtus nec locutus eſt eis: habeant excuſationem de peccato ſuo. Si eniꝫnon habēt/ cur hic dictum eſt propterea iſtos non habere / qꝛvenit et locutus eſt eis? Si autem habent: vtrum ad hoc habeant vt a penis alienētur: an vt mitius puniātur? Ad hec in

Capitulū. xv. Fo. ccxvj.quiſita promeo captu/ domino donāte reſpondeo / habere illos excuſationē non de omni peccato ſuo: ſed de hoc peccatoquo in chriſtum nō crediderunt ad quos nō venit et quibusnon eſt locutꝰ. Sed nō in eo ſunt numero hi ad quos in diſcipulis venit: et quibus per diſcipulos eſt locutus qd̓ et nuncfacit. Nam per eccleſiam ſuam venit ad gentes: et per eccleſiam loquitur gentibus. Ad hoc enim pertinet quod ait: qui A.vos recipit me recipit: et qͥ vos ſpernit me ſpernit. An vultis ij.(inquit apoſtolus paulus) experimentuꝫ accipere eiꝰ qui inme loquitur chriſtus? Reſtat inquirere: vtrū hi qui prius qͣꝫchriſtus veniret in eccleſiā adgentes/ et priuſqͣꝫ euangeliuꝫeius audirent: vite huius fine preuēti ſunt ſeu preueniūtur:poſſunt habere hanc excuſationem? Poſſunt plane: ſed nonideo poſſunt effugere dānationem. Quicunqꝫ eniꝫ ſine lege Rpeccauerunt: ſine lege peribunt. ⁊ quicunqꝫ in lege peccauerunt/ per legem iudicabūtur. Que quidē apoſtoli verba qm̄id quod ait: peribūt/ terribilius ſonat qͣꝫ quod ait: iudicabūtur: non ſolum nihil adiuuare hanc excuſationem videnturoſtendere: verū etiam plus grauare. Qui enī ſe quia non audierunt excuſabunt: ſine lege peribunt. Sed vtrum hi qui cūaudierunt contēpſerunt vel etiam reſtiterūt / nec tantum cōtradicendo ſed ⁊ eos a quibus audierunt odijs perſequēdo:in eis deputandi ſunt de quibus aliquid leuius videt̉ ſonuiſſe: quod dictū eſt: per legem iudicabuntur: merito queriturSed ſi aliud eſt perire ſine lege: aliud iudicari per legem: etillud eſt grauius hoc autē leuius: proculdubio non ſunt iſtiin hac pena leuiore ponēdi: qui neqꝫ in lege peccauerūt: ſedomnino legē chriſti accipere noluerunt: ⁊ eam quantū ad ipſos attinet omnino nullam eſſe voluerunt. Illi autem peccātin lege qui ſunt in lege: id eſt qui eam ſuſcipiunt: eāqꝫ ſanctā 1et mandatum ſanctū et iuſtum et bonum fatētur ſed infirmitate non implent quod ab ea rectiſſime precipi dubitare nonpoſſunt. Hi ſunt qui aliquo modo forſitan poſſunt ab eorumqui ſine lege ſunt perditione diſcerni: ſi tamen qd̓ apoſtolusait: per legem iudicabūtur ſic accipiendū eſt: tanqͣꝫ dixeritnon peribunt: quod mirū eſt. Neqꝫ enim de infidelibus et fidelibus erat ſermo vt hoc diceret: ſed de gentibus ⁊ iudeis:qui certe vtriqꝫ niſi in eoſaluatore ſaluētur qui venit quererequod perierat: ad perditionē ſine dubio pertinebunt: qͣꝫuisdici poſſit: alios grauiꝰ: alios leuius perituros: id eſt aliosgrauiores: alios leuiores penas in ſua perditione paſſurosIlle enī perire deo dicitur quiſquis ab illa beatitudine quādat ſanctis ſuis per ſuppliciū ſeparatur. Tanta autē eſt ſuꝑpliciorum: qͣꝫta diuerſitas peccatoruꝫ: que quomodo ſeſe habeat / altiꝰ iudicat ſapientia diuina qͣꝫ coniectura ſcrutat̉ auteffatur humana. Iſti certe ad quos venit et quibus locutus.eſt chriſtus: non habent de magno infidelitatis peccato illaꝫexcuſationē: qua poſſint dicere: non vidimus nō audiuimꝰ.Siue non acceptaretur iſta excuſatio ab illo cuius inſcrutabilia ſunt iudicia: ſiue acceptaretur: et ſi nō vt ab omni dānatione liberarētur: certe vt aliquāto leuius dānarentur. Quime odit. Iinquit ꝭ et patrem meū odit. Hic nobis fortaſſe dicatur. Quis poteſt odiſſe quē neſcit. Et vtiqꝫ anteqͣꝫ diceret:ſi non veniſſem et locutus eis fuiſſem: peccatū non haberēt:dixerat diſcipulis ſuis. Hec facient vobis: quia neſciunt eū Squi miſit me. Quomodo ergo neſcierunt et oderunt? Si eniꝫ c.non quod eſt ipſe ſed neſcio quid aliud de illo opinantur nonvtiqꝫ ipſum ſed illud inueniūtur odiſſe quod fingunt/ aut errando potius ſuſpicātur. Et tamē niſi poſſent homines odiſſe quod neſciūt: non veritas vtrūqꝫ dixiſſet quod eius patrēet neſciunt et oderūt. Sed quomodo id fieri poſſit ſi adiuuāte domino per nos demonſtrari poteſt: qꝛ hec diſputatio eſtiam claudenda nunc non poteſt.Tractatus. xc.¶ Qui me odit et patrem meum odit.Udiſtis dominū dicentē. Qui me odit ⁊ patrem¶ Ameum odit: Iqui ſuperius dixit. hec faciēt vobis:quia neſciunt eū qui miſit me. Non itaqꝫ diſſimu¶ . Mandanaſcitur queſtio: quō poſſunt odiſſe quē neſciunt. Si enī non qd̓ ipſe eſt/ ſed neſcio quid aliud eum ſuſpicantur aut credūt et hoc oderunt: vtiqꝫ nō ipſum oderūt ſedquod ſua mēdaci ſuſpitione vel vana credulitate cōcipiunt.Si autē quod eſt hoc de illo ſentiunt: quō eum neſcire dicun

li F0 1

Et infra.lxxxix. ca.xc aSap̄. vj.

lxxxix. caxc aSap̄. vj.

sͣ. lxxxvi

j. Cor. ij.

B

Rom̄. vij.

Rom̄. ij.

sͣ. lxxxvii.

Mat. x.ij. Cor. xiij

Z

C