xpoſitio diui Auguſtini In euangeliū ſcd̓m Iohā-

mam ſuam ponat quis pro amicis ſuis.¶ Lenitudinē dilectionis qua nos inuiceꝫ diligereIdebemus fratres chariſſimi: definiuit dn̄s dicēs.SIMaiorē hac dilectionem nemo habet: qͣꝫ vt aīamQ.Aſuā ponat qͥs pro amicis ſuis. PQuia ergoſuperiꝰdixerat: hoc eſt mādatū meum vt diligatis inuicē ſicut dilexi vos: quibus verbis addidit qd̓ nunc audiſtis: maiorē hacdilectionē nemo habet: qͣꝫ vt animā ſuam ponat quis ꝓ ami.iij. cis ſuis: ſit ex hoc cōſequens qd̓ idem iſte euangeliſta iohannes in epiſtola ſua dicit: vt quēadmoduꝫ chriſtus pro nobisanimā ſuam poſuit: ſic et nos debemus profratribꝰ animasponere: diligētes vtiqꝫ īuicem ſicut ipſe dilexit nos: qui pronobis animā ſuam poſuit. Nimirū hoc eſt qd̓ legitur in proerb̓. uerbijs ſalomonis. Si ſederis cenare ad menſam potentis:conſiderās intellige que apponunt̉ tibi ⁊ ſic mitte manū tuā:ſciens qꝛ talia oportet te preparare. Nā que menſa eſt potentis: niſi vnde ſumitur corpus ⁊ ſanguis eius qui animā ſuampoſuit pro nobis? Et quid eſt ad eā ſedere: niſi humiliter accedere? Et quid eſt cōſiderare ⁊ intelligere que apponunturtibi: niſi digne tantā gratiam cogitare? Et quid ē ſic mitteremanū vt ſcias quia talia te oportet preparare: niſi qd̓ iam dixi/ quia ſicut pronobis animā ſuam poſuit: ſic ⁊ nos debem.iij. animas pro fratribꝰ ponere? Sic eniꝫ ait apoſtolus petrus.Chriſtus pro nobis paſſus eſt relinquēs nobis exempluꝫ: vtſequamur veſtigia eiꝰ. Hoc ē talia p̄parare. Hoc beati martyres ardēti dilectione fecerunt quoꝝ ſi non inaniter memorias celebramus atqꝫ in conuiuio quo ⁊ ipſi ſaturati ſunt admēſam domini accedimus: oportet vt quēadmodum ipſi etnos talia preparemus. Ideo quippe ad ipſam mēſam nō ſiceos cōmemoramus: quēadmodum alios qͥ in pace reqͥeſcūtvt etiam pro eis oremus: ſed magis vt orēt ipſi pro nobis vteorum veſtigijs adhereamus: qꝛ impleuerūt ipſi charitateꝫqua dn̄s dixit non poſſe eſſe maiorē. Talia eniꝫ ſuis fratribꝰexhibuerunt: qualia de domini mēſa pariter acceperūt. Ne-qꝫ hoc ita dictū eſt: quaſi ꝓpterea domino chriſto pares eſſepoſſimꝰ: ſi pro illo vſqꝫ ad ſanguinē martyriū duxerimꝰ. Illepoteſtatē habuit ponendi animā ſuam / et iterū ſumendi eānos autem nec quantū volumus viuimus: ⁊ morimur etiā ſnolumus. Ille moriēs mox in ſe occidit mortē: nos eius morte liberamur a morte. Illius caro non vidit corruptionē: noſtra poſt corruptionē in fine ſeculi: per illū induetur incorruptionē. Ille nobis nō indiguit vt nos ſaluos faceret: nos ſineillonihil poſſumus facere. Ille ſe nobis palmitibꝰ prebuit vitem: nos habere preter illum nō poſſumus vitā. Poſtremo ⁊ſi fratres pro fratribꝰ moriantur: tamē in fraternorū peccatorum remiſſionē nullius ſanguis martyris fundit̉: quod fecit ille pro nobis. Neqꝫ in hoc qͥd imitaremur/ ſed quid gratularemur cōtulit nobis. Quatenꝰ ergo martyres pro fratribus ſanguinē ſuum fuderūt: hactenus talia exhibuerūt: qualia de mēſa dominica ꝑceperunt. In ceteris eorū que dixi qͣꝫuis nec omnia que dicere potui: martyr chriſti longe imꝑaeſt chriſto. Quod ſi quiſqꝫ ſe non dico potentie chriſti ſed innocentie cōparabit: nō dicam ⁊ alienaſe putando ſanare ſedſuum ſaltem nullū habere peccatum: etiam ſic auidior eſt ꝙͣratioſalutis expoſcit: multū eſt ad illum nō capittantuꝫ. Qd̓et bene quidem iſta prouerbiorū ſentētia cōmonetur: que cōtinuo ſubiūgit atqꝫ dicit. Quod ſi auidiores: noli cōcupiſcere cibos eius. Satius eſt enim vt nihil inde ſumas: qͣꝫ vt tibiplus qͣꝫ oportet aſſumas. Hec enim inquit vitā habent fallacem: hoc eſt hypocriſin. Dicendo enī ſe ſine peccato eſſe: iuſtum nō poteſt exhibere ſed fingere. Ideo dictū eſt. Hec enīhabēt vitam fallacem. Unus eſt ſolus: qui et carnē hominishabere: et peccatū potuit non habere. Merito qd̓ ſeqͥtur nobis precipitur: et tali verbo atqꝫ prouerbio humana infirmitas conuenitur eiqꝫ dicitur. Noli extēdere te cuꝫ ſis paupercontra diuitem. Diues eniꝫ qui nec hereditario nec propriovnqͣꝫ debito obnoxiꝰ: et ipſe iuſtus eſt: et alios iuſtificat chriſtus. Noli contra eum te extēdere: intātum pauper vt remiſſionis peccatoꝝ appareas quotidianꝰ in oratione mēdicus.Tuo autē conſilio inquit abſtinete: vnde niſi a preſumptiōefallaci? Ille quippe quia non tātum eſt homo ſed etiā deus:ideo nuſqͣꝫ reus. Si enim direxeris oculum tuum ad illumnuſqͣꝫ parebit. Oculum tuum: oculuꝫ videlicet humanū: quocernis humana/ ſi direxeris ad illum nuſqͣꝫ parebit: quia vi-

In enangeliū ſcd̓m Iohaderi non poteſt/ quēadmoduꝫ videre tuputes. Parauit enīſibi pennas ſicut aquile et vadit in domum prepoſiti ſui. vnde ad nos vtiqꝫ venit/ nec tales qualis venit inuenit. Diligamus ergo inuicem ſicut et chriſtus dilexit nos: ⁊ tradidit ſemetipſum pro nobis. Maiorē qͥppe hac dilectionē nemo hꝫ:vt aīam ſu ā ponat quis pro amicis ſuis. Eūqꝫ ſic imitemurpia obedientia: vt ei nos cōparare nulla p̄ſumamꝰ audacia.Tractatus. lxxxv.¶ Uos amici mei eſtis: ſi feceritis que precipiovobis iā non dico vos ſeruos quia ſeruus neſcitquid faciat dominus eius.Um dominus ieſus cōmendaſſet charitatem quāxhibuit nobis moriendo pro nobis atqꝫ dixiſſet.maiorem hac dilectionem nemo habet vt animaꝫNꝘſuam ponat quis pro amicis ſuis: ſvos inqͥtꝭamici mei eſtis / ſi feceritis que ego precipio vobis. MMagna dignatio cum ſeruus bonꝰ eſſe non poſſit/ niſi precepta dominiſui fecerit. Hinc amicos ſuos voluit intelligi: vnde ſerui boni poſſunt probari. Sed vt dixi iſta dignatio ē: vt dominusquos nouit ſeruos ſuos/ dignetur dicere amicos ſuos. Namvt ſciatis ad ſeruoruꝫ officium pertinere p̄cepta domini ſuifacere: alio locoſeruos vtiqꝫ obiurgat dicēs. Quid auteꝫ vo­ Icatis me domine domine: ⁊ non facitis que dico? Cum ergodicitis inquit domine: iuſſa faciendo quid dicatis oſtēditeNōne ſeruo obediēti ipſe dicturus eſt? Euge ſerue bone: qꝛ ꝓin paucis fuiſti fidelis/ ſupra multa te conſtituā: intra in gaudium domini tui. Poteſt igitur eſſe ſeruus et amicus: qͥ ſeruus eſt bonus. Sed quod ſequitur attēdamus. Iam nō dicam vos ſeruos: quia ſeruꝰ neſcit quid faciat dominꝰ eius.Quomodo ergo intellecturi ſumus ⁊ ſeruum et amicum eſſeſeruum bonū: cum dicat iam non dicam vos ſeruos / qꝛ ſeruꝰneſcit quid faciat dominꝰ eius? Ita nomen cōſtituit amici:vt auferat ſerui/ non vt in vno vtrūqꝫ maneat: ſed vt alterumaltero decidente ſuccedat. Quid eſt hoc? Ita ne cū preceptadomini fecerimus ſerui non erimꝰ. Ita ne tunc ſerui non erimus quando boni ſerui fuerimus. Et quis contradicere poteſt veritati que ait: iam non dicā vos ſeruos? Et cur hoc dixerit docet. Quia ſeruus inquit neſcit: quid faciat dominuseius. Nunquid nam ſeruo bono et ꝓbato dominus eius nonetiam ſecreta ſua cōmittit? Quid eſt ergo qd̓ ait: ſeruꝰ neſcitquid faciat dominꝰ eius? Uerū eſto: neſcit quid faciat. Nunquid neſcit etiā quid precipiat? Nam et ſi hoc neſcit: quomodoſeruit? Aut quomodo ſeruꝰ eſt: qui nō ſeruit? Et tamē dominus loquit̉. Uos amici mei eſtis: ſi feceritis q̄ ego p̄cipiovobis. Iam non dicam vos ſeruos. Orem mirabilem: cumſeruire non poſſumus niſi precepta domini fecerimus: quomodo precepta faciēdo ſerui non erimus? Si ſeruus nō eroprecepta faciēdo: ⁊ niſi precepta fecero ſeruire nō potero: etgo ſeruiēdo ſeruꝰ non ero? Intelligamꝰ fratres intelligamꝰet hoc in nobis dominꝰ faciat vt intelligamus: faciat etiā viintellecta faciamꝰ. Hoc aūt ſi ſcimus/ profecto ſcimus qd̓ facit dominꝰ: qꝛ noſipſos tales nō facit niſi dominꝰ: et per hocad eius amicitiā pertinemus. Sicut enī duo ſunt timores qͥfaciūt duo genera timentiū: ſic due ſūt ſeruitutes: que faciūtduogenera ſeruientiū. Eſttimor quē ꝑfecta charitas foras jͣ.mittit: ⁊ eſt alius timor caſtus ꝑmanēs in ſeculū ſeculi. Illuꝫ Ftimorē qui nō eſt in charitate: attēdebat apl̓us cum dicebat.Non enī accepiſtis ſpiritū ſeruitutis: iterū in timore. Illum Rauteꝫ timorē caſtum attēdebat: cū dicebat. Noli altū ſapere Rſed time. In illo timore quē foras charitas mittit: eſt etiā ſeruitus ſimul foras cū ipſo timore mittēda. Utrūqꝫ enī iunxitapoſtolus: hoc eſt ſeruitutē et timorē dicēdo. Non enī accepiſtis ſpiritū ſeruitutis iterū in timore. Ad hāc ſeruitutē ſeruum ꝑtinētem intuebat̉ et dn̄s dicens. Iā non dicā vos ſer­ Iouos: qꝛ ſeruus neſcit qͥd faciat dn̄s eius. Non vtiqꝫ illeſerupertinēs ad timorē caſtum: cui dicit̉: euge ſerue bone ītra in Agaudiū domini tui. Sed ille ſeruꝰ ꝑtinēs ad timoreꝫ foras acharitate mittēdū: de qͥ alibi dicit. Seruꝰ nō manet in domo Ioin eternū filiꝰ autē manet ī eternū. Qm̄ itaqꝫ dedit nobis pō Ioteſtatē filios dei fieri vt nō ſerui ſꝫ filij ſimꝰ / at miro quodā ⁊ineffabili ſed tamē vero modo ſerui nō ſerui eſſe poſſumus:ſerui ſcilicet timore caſto: ad quem pertinet ſeruus ītrans ingaudium domini ſui: non ſerui autem timoreꝫ foras mitten

Prouerʰxiij.

Act̉. ij.

j. Pet̓. iij.

Ioh̓. x.

j. Ioh̓. iij.

A

A

C

Luce. vj

Mat xxv.

Mat xxvIoh̓. viijIoh̓an. j.

Mat. xxi

Ioh̓. viijIoh̓an. j.

.j. Ioh̓. iiij.Psͣ. xviij

¶Rom̄. viijRom̄. xj.

Ioh̓. iiij.Psͣ. xviij

Ioh̓ xv.

A

B