In euāgeliū ſcd̓m IohāExpoſitio diui Auguſtini

Exjnaturam: tamen etiā ip̄e circa nos paternū affectum quodāmodo demonſtrat: cum dicit. Non relinquā vos orphanos:veniam ad vos. Hinc eſt ꝙ etiam ſponſi filios nos appellat:vbi ait. Ueniet hora vt auferatur ab eis ſponſus: ⁊ tunc ieiunabunt filij ſponſi. Quis autem ſponſus: niſi dominus chria. ſtus? Deinde ſequitur et dicit. Adhuc modicum et mūdusme iam non videt. Quid enim. Tunc eum videbat mūdusquādoquidem mundi nomine vult intelligi eos de quibusſuperius locutus eſt dicens de ſpirituſancto quem mundusaccipere non poteſt: quia non videt eum/ neqꝫ cognoſcit eū?Uidebat eum plane mundus carneis oculis in carne cōſpicuum: non autem videbat ꝙ incarne verbum latebat. Uidebat hominē: non videbat deum: videbat indumentum: nonvidebat indutum. Sed quomodo poſt reſurrectionē etiamipſam carnem ſuam quā non ſolum videndā: verūetiam contrectandam/ ſuis voluit demonſtrare: non ſuis ſubtrahere:fortaſſe hinc intelligendum eſt eſſe dictum/ adhuc modicuet mūdus me iamnon videt. ¶ Uos autem videbitis me: qꝛego viuo et vos viuetis. PQuid eſt quia ego viuo: et vos viuetis? Cur de preſenti ſe dixit viuere: illos autem de futuroeſſe victuros: niſiquia vitam etiam carnis vtiqꝫ reſurgentisqualis in ipſo precedebat/ ⁊ illis eſt pollicitus ſecuturā? Etquia ipſius mox futura erat reſurrectio: preſentis poſuit tēporis verbum ꝓpter ſignificandam celeritatē: illorū autemquoniā ſeculi differtur in finem: non ait viuitis ſed viuetis.Duas ergo reſurrectiones ſuam ſcꝫ mox futuram ⁊ noſtramin ſeculi fine venturā duobus verbis preſentis tēporis et futuri elegāter breuiterqꝫ ꝓmiſit. Quia ego (inqͥt) viuo ⁊ vosviuetis: quia viuit ideo ⁊ nos viuemus: per hominē quippemors/ et per hominē reſurrectio mortuorum. Sicut enim inadam omēs moriūtur: ita et in chriſto om̄es viuificabūtur:quoniā nemo ad mortē niſi per illum: nemo ad vitā niſi perchriſtū. Quia nobis viximus mortui ſumus: quia viuit ipſeviuemus nos. Mortui ſumus illi: quando viximus nobis.Quia vero mortuus eſt ille pronobis: et ſibi viuit et nobis.Quia enī viuit ille: et nos viuemus. Nam ſicut per nos mortem habere potuimꝰ: non ſic et vitam per nos habere poſſumus. ¶ In illo die (inquit) vos cognoſcetis: quia ego ſum inpatre meo: et vos in me et ego in vobis. In quo die: niſi dequo ait et vos viuetis? Tunc enim erit: vt poſſimus videreqd̓ credimus. Nā et nunc eſt in nobis: ⁊ nos in illo. Sed hocnūc credimus: tūc etiam cognoſcemus qͣꝫuis et nūc credeny. do nouerimus ſed tūc cōtemplando noſcemus. Ꝙͣdiu eniꝫſumus in corpore quale nūc eſt: id eſt corruptibili qd̓ aggrat. uat animā peregrinamur a dn̄o: per fidem enī ambulamusnō per ſpeciem. Tūc ergo per ſpeciem qm̄ videbimus eumſicuti eſt. Nam ſi etiam nūc chriſtus in nobis nō eſſet: nō diiij ceret apoſtolus. Si autem chriſtus in nobis: corpus quidēmortuū eſt ꝓpter peccatū: ſpiritus autē vita eſt ꝓpter iuſticiam. Quia vero etnos etiā nunc in illo ſumus: ſatis oſtēdity. vbi dicit. Egoſum vitis: vos palmites. In illo ergo die qn̄viuemus ea vita qua mors abſorbebit̉ cognoſcemus qꝛ ipſein patre et nos in ipſo et ipſe innobis: quia tūc perficiet̉ hocipſum qd̓ et nūc inchoatū eſt iam per ipſum: vt ſit in nobis etnos in ipſo. Qui habet (inquit) mandata mea et ſeruat ea:ille eſt qui diligit me. Qui habet in memoria: etſeruat in vita. Qui habet in ſermonibus: et ſeruat in moribꝰ. Qui habetaudiendo: etſeruat faciendo: aut qͥ habet faciendo: et ſeruatperſeuerādo. Ipſe eſt (inquit) qui diligit me. Opere eſt demonſtranda dilectio: ne ſit infructuoſa nominis appellatio.¶ Et qui diligit me (inquit) diligetur a patre meo: et ego diligam eum et manifeſtabo ei meipſum. Quid eſt diligam:tanqͣꝫ tunc dilecturus ſit et nūc non diligat? Abſit. Quomodo enī nos pater ſine filio: aut filiꝰ ſine patre diligeret? Quomodo cum inſeparabiliter operent̉: ſeparabiliter diligunt:Sed ad hoc dixit diligam eū: ad qd̓ ſequit̉ / et manifeſtaboei meipſum. Diligam et manifeſtabo: id eſt ad hoc diligamvt manifeſtem. Nunc enim ad hoc dilexit vt credamꝰ ⁊ mandatum fidei teneamus: tunc ad hoc diliget vt videamus etipſa viſione mercedem fidei capiamus: quia et nos nunc diligimus credendo qd̓ non videmus: tunc autem diligimusvidendo quod credimus.Tractatus. lxxvj.

In euāgeliū ſcd̓m IohāI¶ Dicit ei iudas non ille ſcariothis. Dn̄e quidfactum eſt: quia manifeſtaturus es nobis teip̄met non mundo? Reſpōdit ieſus ⁊ dixit ei. Si qͥsdiligit me ſermonem meū ſeruabit. Et pater meus diliget eum et ad eum veniemus et manſionēapud eum faciemus. Qui non diligit me ſermones meos non ſeruat. Et ſermonem quem audiſtis non eſt meus ſed eius qui miſit me patris.Nterrogantibus diſcipulis et eis magiſtro reſpōdente ieſu: etiam nos tanqͣꝫ cum illis diſcimus: qn̄II Iſanctū euangelium vel legimus vel audimus. QꝛHlergo dixerat dn̄s: adhuc modicum et mūdus meiam non videt: vos autem videbitis me: interrogauit eū dehocipſo ēiudas non ille) traditor eius qui fſcariothis) cognominatus eſt: ſed cuius et epiſtola inter ſcripturas canonicas legitur. ¶Domine: quid factum eſt: quia nobis manifeſtaturus es teipſum et non mundo: Simus cū ipſis tāqͣꝫinterrogantes diſcipuli: cōmunēqꝫ magiſtrum audiamus ⁊nos. Iudas enim ſanctus non immūdus nec inſectator dn̄iſed ſectator: cauſam queſiuit quare ſe non mūdo ſed ſuis manifeſtaturus eſſet ieſus: quare adhuc modicum et mundusnon videret eum: ipſi autem viderent eū. ¶ Reſpondit ieſuset dixit ei. Si quis diligit me ſermonem meū ſeruabit: et pater meus diliget eum: et ad eum veniemus et māſionē apudeum faciemus. Qui non diligit me: ſermones meos non ſeruat. Ecce expoſita eſt cauſa quare ſe ſuis manifeſtaturuseſt non alienis: quos mūdi nomine appellat: et ipſa eſt cauſaꝙ hi diligant/ illi non diligant. Ipſa cauſa eſt: de qua ſacerinſonat pſalmus. Iudica me deus: et diſcerne cauſam meaꝫ Ide gente non ſancta. Qui enī diligunt: quia diligūt eligūturQui vero nō diligunt: ſi linguis hominū loquātur ⁊ angelo­ j.rum: fiunt eramentū ſonās etcymbalū tinniēs. Et ſi habuerint ꝓphetiam et ſcierint om̄ia ſacramenta et oēm ſcientiāet habuerint oēm fidem vt mōtes tranſferant nihil ſunt. Etſi diſtribuerint oēm ſubſtantiā ſuam / et tradiderint corpusſuum vt ardeant nihil eis ꝓdeſt. Dilectio ſanctos diſcernit amūdo que facit vnanimes habitare in domo: in qua facit pa Iter et filius māſionē qui donant et ipſam dilectionē: quibusdonant in fine etiā ipſam ſuam manifeſtationē. De qua diſcipulus magiſtrū interrogabat: vt non ſolū illi qui tūc audiebant per os eius: ſed etiā nos per euangeliuꝫ eius hoc noſſepoſſemus. Queſierat enī de chriſti manifeſtatione: et audiuit de dilectione atqꝫ manſione. Eſt ergoquedā dei manifeſtatio interior quā ꝓrſus impij nō nouerūt quibꝰ dei patriset ſpirituſſancti manifeſtatio nulla eſt. Filij vero potuit eſſeſed in carne: que nec talis eſt qualis illa: nec ſemꝑ illis adeſſe poteſt qualiſcūqꝫ ſit ſed ad modicū tempus: ⁊ hoc ad iudicium non ad gaudiū: ad ſuppliciū non ad premium. ¶ Nūc Teſt ergo vt intelligamꝰ qͣꝫtum aperire ille dignatur quomo­ lxdo dictū ſit: adhuc modicum et mundus me iam non videt:vos autem videbitis me. Uerū eſt quidem ꝙ poſt paululuꝫetiam corpus ſuum in quo poterant eū et impij videre/ oculis eorum fuerat ſubtracturus: quādoquidem poſt reſurrectionem nemo eum vidit illorum: ſed quomodo dictum eſtteſtantibus angelis/ ſic veniet quēadmodum vidiſtis eum Zeūtem in celum: nec aliud credimus qͣꝫ eum in eodem corpore ad iudicium viuorū et mortuorū eſſe venturū. Proculdubio tunc eum videbit mūdus: quo nomine ſignificati ſunt aregno eius alieni. Ac per hoc loge melius intelligitur illudiam tempus ſignificare voluiſſe in eo qd̓ ait. Adhuc modicūet mundus me iam non videt: quādo in fine ſeculi aufereturab oculis damnatorum: vt illi eum de cetero videant apudquos diligentes eum/ facit pater atqꝫ ipſe manſionem. Modicum autem dixit: quia et id qd̓ prolixum videtur hominibus: breuiſſimū eſt ante oculos dei. De hoc quippe modicoiſte ipſe iohannes: filioli inquit nouiſſima hora eſt. Ne quis j.porro exiſtimet patrem tantūmodo et filium ſine ſpirituſancto apud dilectores ſuos facere manſionem: recolat qd̓ ſuperius de ſpirituſancto dictum eſt. Quē mundus nō poteſtaccipere: quia non videt eum nec ſcit eum: vos autē cognoſcetis eum quia apud vos manebit et in vobis erit. Ecce facit in ſanctis cum patre et filio ſanctus etiam ſpiritus man-

Mat. ixInfra tralxxvi.

Mat. ix

Mat. ixInfra tralxxvi.Tracta.lxxiiij

Infra tralxxvi.

Tracta.lxxiiij

Infra tralxxvi.

ij. Cor v.Sapi. ix.j. Ioh̓. j.Rom̄. viij

Sapi. ix.j. Ioh̓. j.

ij. Cor. v.

Rom̄. viij

j. Cor. xv

Iohā. xv

E

Psͣ .xlij.j. Cor. xiij.

i ¶o vij.

Actuū. j.

Psͣ .xlij.

Tracta.lxxv. a.

Psͣ .lxvij

j. Ioh̓. ij.

A