Tractatꝰ. lxxiiij. et. lxxv.Capitulū. xiiij. Fo. ccxj.

Tractatꝰ. lxxiiij. et. lxxv.EuegUdiuimus fratres cum euangeliū legeretur: doAmīnū dicentē. ¶ Si diligitis me: mandata mea ſerEuate. Et ego rogabo patrem et aliū paraclitū dacaaenbit vobis vt maneat vobiſcum in eternū: ſpiritumveritatis quē mundus non poteſt accipere/ quia non videteum: nec ſcit eum. Uos autem cognoſcetis eum: quia apudvos manebit: et in vobis erit. Multa ſunt que in iſtis paucis verbis dn̄i requirantur. Sed multū eſt ad nos vel om̄iaque hic querenda ſunt querere: vel om̄ia que hic querimꝰ inuenire. Uerūtamen qͣꝫtum nobis dn̄s donare dignatur pronoſtra et veſtra capacitate: quid dicere debeamus/ et quidaudire debeatis: attendentes per nos chariſſimi qd̓ poſſumus ſumite: et ab illo qd̓ non poſſumus poſcite. Spiritū paraclitum chriſtus ꝓmiſit apoſtolis: quo autem modo ꝓmiſerit aduertamus. Si diligitis me (inquit) mādata mea ſeruate: et ego rogabo patrem et alium paraclitū dabit vobisvt maneat vobiſcum in eternum ſpiritum veritatis. Hic eſtvtiqꝫ intrinitate ſpirituſſanctus: quē patri et filio cōſubſtātialem et coeternum fides catholica confitetur. Ipſe eſt dequo dicit apoſtolus. Charitas dei diffuſa eſt in cordibꝰ noſtris: perſpiritūſanctū qui datus eſt nobis. Quomodo ergodn̄s dicit. Si diligitis me mandata mea ſeruate: ⁊ ego rogabo patrem et alium paraclytū dabit vobis: cuꝫ hoc dicat deſpirituſancto: quem niſi habeamus/ nec diligere deū poſſumus: nec eius mandata ſeruare? Quomodo diligimus vt eūaccipiamus: quē niſi habeamus diligere nō valemus? Autquomodo mandata ſeruabimus vt eū accipiamus: quē niſihabeamꝰ mandata ſeruare nō poſſumus. An forte preceditin nobis charitas qua diligimus chriſtū: vt diligendo chriſtum eiuſqꝫ mandata faciendo/ mereamur accipere ſpiritūſanctum: vt charitas non chriſti que iam preceſſerat: ſed deipatris diffundat̉ in cordibꝰ noſtris per ſpiritūſanctum quidatus eſt nobis? Peruerſa eſt iſta ſententia. Qui enim ſe filium diligere credit et patrem nō diligit: ꝓfecto nec filiū diIligit ſed qd̓ ſibi ipſe confinxit. ¶ Deinde apoſtolica vox eſt.cij. Nemo dicit dn̄s ieſus: niſi in ſpirituſancto. Et quis dn̄m ieſum niſi qui eum diligit dicit. Si eo modo dicit quo apoſtolus intelligi voluit. Multi enī voce dicunt: corde autem ⁊ faj. j. ctis negant: ſicut de talibꝰ ait. Cōfitentur enī ſe noſſe deum:factis autem negāt. Si negatur factis: ꝓculdubio etiam dicitur ficte. Nemo itaqꝫ dicit dn̄s ieſus. animo: verbo: facto:corde: ore: opere. Nemo dicit dn̄s ieſus niſi in ſpūſctō: ⁊ nemo ſic dicit niſi qui diligit. Iam itaqꝫ apoſtoli dicebant dominus ieſu: et ſi eo modo dicebant vt non ficte dicerent: oreconfitentes: corde et factis negantes. Prorſus ſi veraciterhoc dicebant ꝓculdubio diligebant. Quomodo igitur diligebāt: niſi inſpirituſancto? Et tamen eis prius imperaturvt diligant eum et eius mandata cōſeruent vt accipiant ſpiritūſanctum: quē niſi haberent ꝓfecto diligere et mandataſeruare nō poſſent. Reſtat ergo vt intelligamꝰ ſpiritūſanctūhabere qui diligit et habēdo mereri vt plus habeat: et plushabendo plus diligat. Iam itaqꝫ habebant ſpiritū diſcipuli quem dn̄s ꝓmittebat ſine quo eū dn̄m non dicebāt: nec tamen eum adhuc habebant ſicut eum dn̄s ꝓmittebat. Et habebant ergo et nō habebant: qui qͣꝫtum habendus fuerat nōdum habebāt. Habebāt itaqꝫ minus: dādus erat eis amplius. Habebāt oculte: accepturi fuerant manifeſte: quia ⁊ hocad maius donū ſanctiſpiritꝰ pertinebat vt eis innoteſceretqd̓ habebāt. De quo munere loquens apoſtolus ait. Nos autem nō ſpiritū huius mundi accepimꝰ ſed ſpiritū qui ex deoeſt: vt ſciamus que a deo donata ſunt nobis. Nā et ipſam manifeſtam impenditionē ſpirituſſancti: non ſemel ſed bis numero dn̄s egit. Mox enim vt reſurrexit a mortuis: inſufflāsait. Accipite ſpiritūſanctum. Nūquid igitur quia tūc deditideo non miſit etiam poſtea quē promiſit? Aut non idēipſeeſt ſpirituſſanctus qui ⁊ tunc eſt inſufflatus ex ipſo: ⁊ poſteaab ipſo miſſus ē celo: Quapropter cur ipſa que facta eſt euidenter donatio eius bis facta fuerit: alia queſtio eſt: Fortaſſis enim propter duo precepta dilectionis hoc eſt ꝓximi etdei. vt cōmendaretur ad ſpm̄ſanctum pertinere dilectio: heceius gemina eſt in manifeſtatiōe facta donatio. Et ſi alia cāii. querenda eſt non nunc eius inquiſitione in longiorē qͣꝫ oporūt tet modum ſermo iſte mittendus eſt: duꝫ tamen conſtet ſineſpirituſancto chriſtum nos diligere ⁊ mandata eius ſeruare

non poſſe ⁊ id nos poſſe atqꝫ agere tanto minus quāto illumpercipimus minus: tanto autem amplius quāto illum percipimus amplius. Proinde nō ſolum nō habenti verumētiaꝫhabenti nō incaſſum ꝓmittitur: non habenti quidē vt habeatur. habenti autem vt amplius habeat̉. Nam niſi ab alio mi j. ſenus ab alio amplius haberetur: ſctūs heliſeus ſancto helie xvnō diceret. ſpiritus qui eſt in te duplex ſit in me. Quādo aūt quait iohānes baptiſta. Nō enim ad mēſuraꝫ dat deus ſpm̄: de iiijipſo dei filio loquebatur cui nō eſt datus ſpūs ad menſuram Ioquia in illo inhabitat oīs plenitudo diuinitatis. Neqꝫ enī ſi Cone gratia ſpūſſancti eſt mediator dei et hominuꝫ: homo xp̄s j. Aieſus. Nā ⁊ ipſe dicit de ſe fuiſſe ꝓpheti cū illud īpletū. Spi Liritus dn̄i ſuper me ꝓpter quod vnxit me: euāgelizare pauꝑibus miſit me. Quod em̄ eſt vnigenitus equalis patri: non eſtgratie ſed nature. Quod aūt in vnitate perſone vnigeniti aſſumptus eſt homo: gratie eſt non nature: cōfitente euāgelioatqꝫ dicente. Puer autē creſcebat et cōfortabatur plenus ſa Tupientia: et gratia dei erat in illo. Ceteris autem admenſurā vbidatur et datus additur: donec vnicuiqꝫ pro modo ſue perfectionis ꝓpria menſura compleat̉. Unde ⁊ monet apoſtolusNon plus ſapere qͣꝫ oportet ſapere: ſed ſapere ad temperan­ 1otiam: vnicuiqꝫ ſicut deus partitus eſt mēſuram fidei. Neqꝫ j. Cenī ipſe diuiditur ſpiritꝰ ſed dona perſpiritū. Nam diuiſiones donationū ſunt: idem autē ſpiritus. ¶ Qd̓ vero ait. ¶ Rogabo patrem et alium paraclitum dabit vobis) oſtendit etſeipſum eſſe paraclitum. Paraclitus enim latine dicitur aduocatus. Et dictū eſt de chriſto. Aduocatum habemꝰ ad pa j. ꝯtrem: ieſum chriſtū iuſtum. Sic autem mundū dixit nō poſſe accipere ſpiritūſanctum: ſicut etiam dictū eſt/ prudentia Rocarnis inimica eſt deo: legi enim dei non eſt ſubiecta nec enīpoteſt: velut ſi dicamus: iniuſtitia iuſta eſſe nō poteſt. Mū­ ēdum quippe ait hoc loco mundi ſignificans dilectores: quedilectio non eſt a patre. Et ideo dilectioni huius mundi dequa ſatagimus vt minuat̉ ⁊ conſumat̉ in nobis contraria eſtdilectio dei que diffunditur in cordibus noſtris per ſpiritūſanctum qui datus eſt nobis. Mundus ergo eum acciperenon poteſt: quia nō videt eum neqꝫ ſcit eum. Neqꝫ enim habet inuiſibiles oculos mūdana dilectio: per quos videri ſpirituſſanctus niſi inuiſibiliter nō poteſt. ¶ Uos autem (inqͥtcognoſcetis eum: quia apud vos manebit et in vobis erit. ⁊Erit in eis vt maneat: non manebit vt ſit. Plus eſt eniꝫ eſſealicubi: qͣꝫ manere. Sed ne putarent qd̓ dictum eſt apud vosmanebit / ita dictum quēadmodū apud hominem hoſpes viſibiliter manere conſueuit expoſuit quid dixerit apud vosmanebit: cum adiunxit ⁊ dixit in vobis. Ergo inuiſibiliter.videtur: nec ſi non ſit in nobis: poteſt eſſe in nobis eius ſcientia. Sic enim a nobis videtur in nobis: id eſt noſtra cōſcien­ 3tia: nam faciem videmus alterius: noſtram videre non poſſumus. Conſcientiam vero noſtram videmus: alterius nonvidemus. Sed conſcientia nunqͣꝫ niſi in nobis: ſpiritus autem ſanctus poteſt eſſe ſine nobis. Datur quippe vt ſit et in ꝯnobis: ſed videri et ſciri quē admodum videndꝰ et ſcienduseſt non poteſt anobis: ſi non ſit in nobis.Tractatus. lxxv.¶ Non relinquā vos orphanos veniaꝫ ad vosadhuc modicū. Et mundus me iam non videt.Uos autem videtis me quia ego viuo et vos viuetis. In illo die vos cognoſcetꝭ qꝛ ego ſū in patre meo: et vos in me/ ⁊ ego in vobis. Qui habetmandata meā et ſeruat ea: ille eſt qui diligit me.Qui autem diligit me diligetur a patre meo. Etego diligam eum: et manifeſtabo ei meipſum.IOſt promiſſionē ſpirituſſancti ne quiſqͣꝫ putaretM ꝙ ita eum dominus daturus fuerit velut proſe ipſo: vt non et ipſe cum eo fuiſſet venturus: adiecit. atqꝫ ait. ¶ Non relinquā vos orphanos: veniamad vos. Orphani pupilli ſunt. Illud enim grecum eiuſdeꝫrei nomen eſt: hoc latinum. Nam et in pſalmo vbi legimus.Pupillo tu eris adiutor: grecus habet orphano. Ꝙͣuis ergo nos filius dei ſuo patri adoptauerit filios: et eundem patrem nos voluerit habere per gratiam/ qui eiꝰ pater eſt perD iij

D iij

Rom̄. v

j. ſen. diſtī.xvij. vt aūtcertius.

1. Cor. ij.

Rj. Cor. xij.

Titum .

Luce. ij.vbi sͣ.

j. Ioha. iijRom̄. viij

Rom̄. viij

2o om̄. xij.j. Cor. xij.

Iohā. li.

X

Psͣ. ix.

C

A