2Expoſitio diui AuguſtiniIn euāgeliū ſcd̓m Iohān

Expoſitio diui Auguſtinilūba didicit? Oportebat enī vt diſceret: ne hͦ forte oportebatvt niſi per columbā diſceret. Quid dicam de colūba fratresmei? Aut qn̄ mihi ſufficit facultas vel cordis vel lingue dicere quō volo: Et forte non digne volo quomodo dicendū eſt:nec ſic tn̄ poſſum dicere quō volo: quantominus quō dicēdūeſt? Ego a meliore audire hoc vellē nō vobis dicere. Diſcitiohannes eū quem nouerat: ſed in eo diſcit in quo eū non nouerat. In quo nouerat non diſcit. Et qͥd nouerat? DominumQuid nō nouerat? Poteſtatē dn̄ici baptiſmi in nullū hoīemdi. a dn̄o tranſituram: ſed miniſteriū plane tranſiturū: ptātem atiſ­ dn̄o in neminē miniſtrorum: miniſteriū ⁊ in bonos ⁊ ī malosqͥd Nonexhorreat columba miniſteriū maloꝝ: reſpiciat dn̄i poteſtatem. Quid tibi facis malus miniſter: vbi bonus ē dn̄s?biſ. Quid te impedit malicioſus preco: vbi beniuolus eſt iudex?qꝛ Iohannes didicit per columbā hoc. Quid eſt quod didicit:riū Ipſe repetat. Ipſe mihi dixit inquit. Super quem viderispio ſpm̄ deſcendentem ſicut columbā ⁊ manentemſuꝑ eū: hic eſtdiſ. qui baptizat inſpūſancto. Non ergote decipiant/ o columbatiſ? ſeductores: qui dicunt nos baptizamus. Colūba agnoſce qͥdex docuit colūba. Hic eſt qui baptizat in ſpirituſancto. Per columbā diſcitur quia hic eſt. Et tu eius poteſtate putas te badi. ptizari cuius miniſteriobaptizaris? Si hoc putas: nōdū escir? in corpore columbe. Non mirandū: quia ſimplicitatē nō haci. bes. Simplicitas enim maxime per columbam demonſtrat̉Quare per ſimplicitatem colūbe didicit iohannes: hic ē quibaptizat in ſpirituſancto fratres mei: niſi quia columbe nonerant: erāt qͥ eccleſiam diſſipauerunt. Accipitres erāt: miluierāt. Non laniat columba: ⁊ vides eos inuidiā nobis facerequaſi de perſecutionibus quas paſſi ſunt. Corporales quidēpaſſi quaſi perſecutiones: cum eſſent flagella dn̄i manifeſtedantis diſciplinam ad tempus ne damnet in eternū: ſi eā nōcognouerint ſeqꝫ correxerint. Illi vero perſequunt̉ eccleſiā:qui dolis perſequuntur. Illigrauius cor feriunt: qui linguegladio feriunt. Illi acerbius ſanguinem fundūt: qͥ chriſtumquantum in ipſis eſt in homine occidunt. Perterriti videntur: quaſi iudicio poteſtatū. Quid tibi faciat poteſtas ſi bonus es? Si aūt malus es: time poteſtateꝫ. Non enim fruſtragladium portat: dicit apoſtolꝰ. Tuum gladiū noli educere:quo percutis xp̄m Chriſtiane: quidtu ꝑſequeris in xp̄iano:Quid inte perſecutus eſt imperator? Carnem perſecutus ē:tu in xp̄ianos ſpiritum perſequeris. Non occidis tu carnem⁊ tamē nec carni parcunt. Et tamen quotquot potuerunt cedendo necauerunt: nec ſuis nec alienis pepercerūt. Notumeſt hoc omnibus. Inuidioſa eſt poteſtas: quia legitima eſt.Inuidioſe facit quia iure facit: ſine inuidia facit: quia p̄terleges facit. Attendat vnuſquiſqꝫ veſtrumfratres mei: qͥd habeat xp̄ianus. Quod homo eſt/ commune cuꝫ multis: quodxp̄ianus eſt: ſecernitur a multis: et plus ad illum pertinet qd̓xp̄ianus qͣꝫ quod homo. Nam quod chriſtianus/ renouaturad imaginem dei a quo homo factꝰ eſt ad imaginem dei: qd̓autem homo poſſet et malus: poſſet et paganus: poſſet ⁊ idolatre. Hoc tu perſequeris in xp̄iano: quod meliꝰ habet. Hocenī illi vis auferre: vn̄ viuit. Uiuit enī tꝑaliter ẜm ſpm̄ vite:quo corpꝰ animat̉. Uiuit aūt ad eternitatē: ẜm baptiſma qd̓accepit a dn̄o. Hoc illi vis tollere qd̓ accepit a dn̄o. Hoc illivis tollere vn̄ viuit. Latrones eos qͦs volunt ſpoliare ſic volunt vt ip̄i plꝰ habeāt ⁊ illi nihil habeāt. Tu et tollis huic: ⁊apud te nō erit plus. Non enī plus tibi fit qꝛ huic tollis. Sedvere hoc faciunt: quod hi qui tollūt animam. Et alteri tollūt⁊ ipſi duas aīas non habent. Quid ergo? Uis auferre: vndetibi diſplicet? Quem vis rebaptizare: Dare nō potes quodiam habet: ſed facies negare quod habet. Quid acerbius faciebat paganus: perſecutor eccleſie? Exerebātur gladij aduerſus martyres: emittebantur beſtie: ignes admouebātur.Utquid iſta? Ut diceret qͥ iſta patiebatur: nonſum xp̄ianusQuid doces eum tu quem vis baptizare: niſi vt primo dicatnon ſum xp̄ianus? Ad quod aliquando perſecutor ꝓferebatflammam: ad hoctu producis linguam. Seducendo facis:quodille occidendo non fecit. Et quid eſt quod daturus es:et cui daturus es? Si tibi verū dicat et non ſeductus a te mētiatur: dicturus eſt habeo. Interrogas. Habes baptiſma?Habeo dicit. Quandiudicit habeo: inquis. non ſum daturꝰEt noli dare. Quod enim vis dare herere in me non poteſt:quia quod accepi auferri a me non poteſt. Sed tamen expe-

In euāgeliū ſcd̓m Iohātcta: videam quid me vis docere. Dicinquit primo nō habeoſed hoc habeo. Si dixero non habeomentiar. Quod habeohabeo. Non habes inquit. Doce quia nō habeo. Malus tibidedit. Si malus chriſtus: malus mihi dedit. Nunquid malus chriſtꝰ? Sed non xp̄m tibi dedit. Quis ergo mihi deditReſpōde. Ego me a chriſto ſcio accepiſſe. Dedittibi inquitſed traditor neſcioquis: non xp̄m. Uide ergoquis fuerit meniſter: vide quis fuerit preco. De officiali non diſputo: iudicemattendo. Et forte qd̓ obijcis officiali mentiris. Sꝫ nolodiſcutere officialis ſui cauſam. Cognoſcat domiius amboꝝForteſi exigam vt probes: non ꝓbas. Immo mētiris. Probatum eſt te probare non potuiſſe. Sed nō ibi ponocauſammeam: ne cū ſtudioſe cepero defendere homines innocentesputes meſpem meam vel in hominibus innocētibꝰ poſuiſſeFuerint homines quales libet. Ego a xp̄o accepi: a chriſtobaptizatus ſum. Non inquit: ſed ille epiſcopꝰ te baptizauit:et ille epiſcopus illis communicat. A xp̄o ſum baptizatus:ego noui. Unde noſti? Docuit me columba quam vidit iohānes. O milue male: me non dilanies a viſceribus coumbe.In columbe membris numeror: quia quod columba docuithoc noui. Et docuit hͦ. Neſcio. Tu mihi dicis ille te baptizauit: aut ille te baptizauit: per columbam mihi et tibi dicit̉.Hic eſt qui baptizat Cui credo? Miluo an columbe? Certe tu mihi dic vtper illam lucernā confundaris: quia confuſiſunt et priores tui inimici pares tui phariſei: qui cū interrogarēt dn̄m in qua poteſtate iſta faceret: interrogo ⁊ ego vosinquit vnū iſtum ſermonē. Dicite mihi. Baptiſmū iohānisvnde erat? De celo an ex hoībus? Et illi qui preparabantiaculari dolos irretiti ſunt queſtione: ceperunt voluere apudſemetipſos et dicere. Si dixerimus quia de celo eſt: dicturꝰeſt nobis: qͣre non credidiſtis eis? Iohannes enī dixerat dedn̄o. Ecce agnus dei ecce qͥ tollit peccata mundi. Quid ergoqueritis: in qua poteſtate iſta facio? Olupi: ī poteſtate agnifacio que facio. Sed vt noſſetis agnum: qͣre non credidiſtisiohanni qͥ dixit. Ecce agnus dei: ecce qui tollit pctā mundiScientes ergo illi quid dixiſſet iohannes de dn̄o: dixeruntapud ſe. Si dixerimus quia de celo eſt baptiſmū iohannis:dicet nobis. Quare nō credidiſtis ei? Si dixerimus quia exhominibus eſt lapidabimur a populo: quia ſicut prophetaꝫhabēt iohānem. Hīc timebāt homines: hinc veritatē fatericonfundebantur. Tenebre tenebris reſpōderūt: ſed a luce ſeparate ſunt. Quid enim reſpōderunt? Neſcimus. Qd̓ſciebātdixerunt neſcimus. Et dn̄s nec ego dico vobis inquit inquapoteſtate iſta facio. Et cōfuſi ſunt primi inimici. Unde? Delucerna. Quis erat lucerna? Iohannes. Probamus quialucerna erat? Probamꝰ. Dn̄s enim dicit. Ille erat lucerna ardens etlucens. Probamus qꝛ et de ipſo cōfuſi ſunt inimiciPſalmum audi Paraui lucernam xp̄o meo: inimicos eius sinduam cōfuſionē. Adhuc in huius vite tenebris ad lucernāfidei ambulamus. Teneamus ⁊ nos lucernā: iohannem cōfundamus et inde inimicos xp̄i: immo ipſe cōfundat inimicos ſuos per lucernam ſuam. Interrogemus et nos qd̓ dn̄siudeos: interrogemus et dicamus. Baptiſma iohannis vn̄eſt: De celo an ex hominibus? Quid dicturi ſunt? Uidete ſinon et ipſi tanqͣꝫ inimici de lucerna confundantur? Quid dicturi ſunt? Si dixerint ex hominibus: et ipſi ſui eos lapidabunt. Si auteꝫ dixerint de celo: dicamus eis: quare ergo nōcredidiſtis ei? Et dicūt fortaſſe: credimus ei. Quomodo erlgo dicitis quia vos baptizatis: et iohannes dicit: hic eſt quibaptizat. Sed miniſtros inquiunt tanti iudicis iuſtos oportet eſſe: per quos baptizat. Et ego dico ⁊ omnes dicimus: qꝛ Deiuſtos oportet eſſe tanti iudicis miniſtros. Sintminiſtri iu­ iiij. lſti ſi volūt. Si aūt noluerint eſſe iuſti qui in cathedra moyſi mꝰ ꝟſedent: ſecurum me fecit magiſter meus. De quoſpiritus eiꝰ dicodixit. Hic eſt qui baptizat. Quomō ſecurum mefecit? Seri ſen.beinquit et phariſei ſuper cathedram moyſi ſedent: que di­ j. poſcunt facite: que autem faciunt: facere nolite. Dicunt enim: ⁊ Manon faciunt. Si fuerit miniſter iuſtus: computo illum cum j. q. j.paulo: cōputo illum cū petro: cū iſtis computo iuſtos minicrit⁊ſtros: qͥ vere iuſti miniſtri: gloriam ſuā nō q̄rūt. Miniſtri enī di. iiſunt: ꝓ iudicibꝰ haberi nolūt: ſpē ī ſe poni exhorreſcūt. Ego ud incomputo cum paulo iuſtū miniſtrum. Quidenim dicit paulus? Ego plantaui: apollo rigauit: ſed deus incrementumdedit. Neqꝫ qui plantat eſt aliquidneqꝫ qui rigat: ſed qui in-

De ꝯſe. di.iiij. baptiſmus. ꝟ. qͥdnouerat.iiij. ſēt. diſ.v. ca. ij. qꝛminiſteriū

Ro. xiij.

G

Psͣ. cxxxj

G