tExpoſitio dnni AngnſtiniIn euāgēliū ſcd̓m. hāi

Expoſitio diui Auguſtin.miſit me baptizare in aqua ille mihi dixit: ſuperquem videris ſpiritū deſcendentem et manētemſuper eū: hic eſt qui baptizat inſpirituſancto.Epiſſime audiuitſanctitas veſtra ⁊ optime noſtis¶qm̄ iohannes baptiſta quanto preclariorerat ī nae Itis mulierum: ⁊ quanto humilior ad cognoſcendūM dn̄m tanto meruit eſſe amicus ſponſi: zelās nō ſibinon ſuū honorē querens: ſed iudicis ſui quem tanqͣꝫ p̄co preibat. Itaqꝫ prophetis p̄cedentibus prenunciare de xp̄o futura cōceſſum ē: huic aūt digito oſtendere. Sicut ignorabat̉xp̄s ab his qͥ prophetis non crediderāt anteqͣꝫ veniret: ſic abeis ignorabatur ⁊ preſens. Ueneratenim humiliter primo ⁊occultus: tanto occultior quanto humilior. Populi aūt ſpernentes ꝓpter ſuperbiam ſuam humilitatē dei crucifixeruntſaluatorem ſuū: ⁊ fecerūt damnatorem ſuū. Sed qui pͥmo venit occultus quia venit humilis: nunquid deinceps non ē vēturus manifeſtus qꝛ excelſus? Audiſtis modo pſalmū. Deꝰmanifeſte veniet: deus noſter et non ſilebit. Siluit vt iudicaretur: non ſilebit cum ceperit iudicare. Nondiceretur manifeſtus venietniſi primo veniſſet occultus: nec diceretur nonſilebit niſi quia primo ſiluit. Quomō ergo ſiluit? Interrogaeſaiam. Sicut ouis adocciſionē ductꝰ eſt: et ſicut agnꝰ corātondente ſe ſine voce: ſic nō aperuit os ſuū. Ueniet aūt manifeſtus: et nō ſilebit. Quomodo manifeſtus? Ignis ante eumx. preibit: et in circuitu eius tēpeſtas valida. Tempeſtas valida tollere habet totam paleā de area q̄ mō trituratur: ⁊ ignisincendere quod tēpeſtas abſtulerit. Modo aūt tacet. Tacetiudicio: ſed non tacet precepto. Si enim tacet xp̄s: quid ſibivolūthec euāgelia? Quid ſibi volūt voces a pl̓ice? Quid cāticapſalmoꝝ? Quid eloquia ꝓphetarum? In his omnibusxp̄s non tacet. Sed tacet modone vindicet: non tacet vt moneat. Ueniet autē preclarus in vindicta etapparebit om̄ibꝰet qui in eū non credūt. Modo vero quia ⁊ preſens occultuserat: oportebat enim vt contēneretur. Niſi enim cōtēnereturnō crucifigeret̉. Si non crucifigeretur nō funderet ſanguinēquoprecio nos redemit. Vt autem daret precium pro nobiscrucifixus eſt: vt crucifigeretur cōtemptus eſt: vt cōtēneret̉humilis apparuit. Tn̄ quia quaſi in nocte apparuit in corꝑemortali: lucernam ſibi accēdit vnde videretur. Ipſa lucernaiohannes erat. De quo iam multa audiſtis: et preſens lectioeuangelij verba iohannis cōtinet. Primo quod principiumeſt cōfitētis: quia non ip̄e erat xp̄s. Tanta aūt excellētia eratin iohanne vt poſſet credi xp̄s eſt: et in eo ꝓbata eſt hūilitasus eius quia dixit non ſe xp̄m eſſe: cū poſſet credi eſſe: F¶ ErgoEt hoc eſtteſtimoniū ioh̓is: quando miſerunt iudei ab hieroſolymis ſacerdotes etleuitas ad eū vt interrogarent eum. Tuquis es? Non autemmitterēt: niſi mouerentur excellentiaauctoritatis eius: quia auſus eſt baptizare. ¶Et cōfeſſus eſtet non negauit? Quid cōfeſſus eſt? Et confeſſus eſt: qꝛ nonſum ego xp̄s. Et interrogauerunt eū. Quid ergo. Helias estu? Nouerant enim: quia preceſſurus erat helyas xp̄m. Nōenim alicui incognitū erat nomen xp̄i apud iudeos. Iſtū nōeſſe xp̄m putauerunt: non omnino chriſtum non eē venturuꝫcū ſperant venturum. Sic offenderūt in preſentem: offenderunttanqͣꝫ in humilem lapidē. Lapis enim ille adhuc paruꝰerat: iam quidē preciſus de monte ſine manibus: ſicut dicitij. daniel ꝓpheta vidiſſe ſe lapidem preciſum de mōte ſine manibus. Sed quid ſequitur? Et creuit inquit lapis ille et factꝰeſt mons magnus: ⁊ impleuit vniuerſam faciēterre. Uideatergo charitas veſtra quod dico. Chriſtus ante iudeos iampreciſus erat de montē. Montē regnū vult intelligi iudeoꝝ.Sed regnum iudeorum non impleuerat vniuerſam faciēterre. Inde preciſus eſt ille lapis qꝛ inde natꝰ eſt in p̄ſentia dn̄sEt quare ſine manibus? Quia ſine opere virili virgo peperit chriſtum. Iam ergo erat lapis ille preciſus ſine manibusante oculos iudeorum: ſed humilis erat. Non immerito: qꝛnōdum creuerat lapis ille ⁊ impleuerat orbem terraꝝ: quodoſtendit in regnoſuo quod eſt eccleſia que impleuit totam faciemterre. Quia ergonōdum creuerat offenderunt in illumtanqͣꝫ in lapidem: et factum eſt in eis quod ſcriptum eſt. Quiceciderit cōquaſſabitur: et ſuper quos ceciderit lapis ille cōteret eos. Primoſuper humilem ceciderunt: excelſus ſuperillos venturus eſt. Sed vt eos venturus excelſus conterat:

Ioharprimo eos humilis quaſſauit. Offenderūt in eum ⁊ quaſſatiſunt: non contriti ſed quaſſati ſunt: veniet excelſus et conteret eos. Sed ignoſcendum eſt iudeis: quia offenderunt in lapidem qui non creuerat. Quales ſunt illi qui in ipſum montem offendunt? Iam de quibus dicam cognoſcitis: qui negāt eccleſiam toto orbe diffuſam. Non in humilem lapidemſed in ipſum montem offendunt: quod factus eſt ille lapisdum creſceret. Ceci iudei non viderunt humilem lapidem.Quanta cecitas eſt non videre montem? Ergo viderunt humilem et non cognouerunt. Demonſtrabatur illis per lucernam. Nam primo ille quo maior non ſurrexerat in natis mulierum dixit. Nonſum ego chriſtus. Dictumqꝫ illi eſt. Nunquid tues helias? ¶ Reſpondit. Non ſum. Chriſtus enim P2premittit ante ſe heliam: et dixit non ſum: et fecit nobis que. haſtionem. Timendum eſt enim: ne minus intelligentes cōtra diria putentiohannem dixiſſe qͣꝫ chriſtus dixit. Quodā enimloco cum dominus Ieſus chriſtus in euangelio quedam diceret de ſe: reſponderunt illi diſcipuli Quomodo enī dicuntſcribe: id eſt periti legis: quia helyam oportet primum venire? Et ait dominus. Helyas iam venit: et fecerunt ei que vo Rluerunt: ⁊ ſi vultis ſcire ipſe eſt iohannes baptiſta. Iohānesaūt interrogatꝰ ſic ſe confeſſus eſt helyā nō eſſe: quo nec xp̄meſſe. Et vtiqꝫ ſicut verū cōfeſſus ē xp̄m ſe nō eē: ſic verū confeſſus eſt nec helyā ſe eſſe. Quō gͦ comparabimus dicta preconis cum dictis iudicis? Abſit vt precomētiatur. Hoc enīloquit̉ quod audit a iudice. Quare ergo ille nō ſumhelyas: t̄dominus ipſe eſt helyas? Quia ī eo dominus ieſus chriſtusprefigurare voluit futurum aduentumſuum et hoc dicerequia in ſpiritu helyeerat iohannes. Et quod erat iohannesad primum aduentum: hoc erit helyas ad ſecundum aduentum. Quomodo duo aduētus iudicis: ſic duoprecones. Iudex quidē ipſe: precones autem duo: nō duo iudices. Oportebat autē iudicem primo venire iudicandum: miſit an̄ primum preconem: vocauit illum helyam: quia hoc erit in ſecūdo aduentuhelyas quod in primo iohannes. Nāqꝫ intendatcharitas veſtra: qͣꝫ verum dicam. Quando conceptus eſt iohannes: vel potius quandonatus eſt: ſpirituſſanctus hoc deillo homine impleto ꝓphetauit. Et eritinquit precurſor altiſſimi: inſpiritu et virtute helye. Non ergo helyas: ſed ī ſpū Llet ꝟtute helye. Quid eſt in ſpū et virtute helye? In eodē ſpūſancto vice helye: qͣre vice helye? Quia quod helyas ſecūdohoc iohannes in primo aduentufuit. Recte ergo Iohannesproprie reſpondit. Nam dominus figurate helyas ipſe ē iohannes. Iſte autem vt dixi proprie: nō ſumego helyas. Sifiguram precurſoris aduertas: iohānes ipſe eſt helyas. Qd̓enim ille ad primum aduentum: hoc ille ad ſecundum erit.Si proprietatem perſone interroges: iohannes iohannes:helyas helyas. Dominus ergo ad prefigurationē recte ipſeeſt helyas. Iohannes autem recte adproprietatem/ nō ſumhelyas. Nec iohannes falſum: nec dominus falſum: nec p̄cofalſum: nec iudex falſū: ſi intelligas. Quis aūt intelligit: niſiqui imitatus fuerithumilita tempreconis ⁊ cognouerit celſitudinē iudicis. Nihil enim humilius ipſo precone fratresmei: nullum tātum meritum iohannes habuit qͣꝫ de iſta ipſahumilitate: quod cum poſſit fallere homines et putari chriſtus et haberi pro chriſto. Tante enim gratie tāteqꝫ excellētie fuit: cōfeſſus eſt tamen aperte et dixit. Non ſum ego xp̄s.Nunquid tu helyas es? Iam ſi diceret helyas ſum: ergo iāinſecundo aduentu adueniens dominus iudicaret non adhuc in primo iudicaretur: tanqͣꝫ dicēs. Uenturus eſt adhucethelyas. Non ſum inquit helyas. Sed obſeruate humilemante quem venit iohannes: ne ſentiatis excelſum ante quemventurus eſt helyas. Nam ⁊ dominus ita compleuit: ip̄e eſtiohannes baptiſta qui venturus eſt helyas. Ipſa prefiguratione venit iſte: qua proprietate venturus eſt helyas. Tunchelyas per proprietatem helyas erit. Nūc per ſimilitudinēiohannes helyas erat. Modo iohannes per proprietatē iohannes eſt: tunc per ſimilitudinē helyas iohannes erit. Ambo precones ſibi dederunt. ſimilitudines ſuas: et tenueruntiꝓprietates ſuas. Unus autē dominus iudex: ſiue illo precone p̄cedēte ſiue illo. Et int̓rogauer̄t eū. Quid gͦ. Helyas es FAtu? Et dixit. Nō. ¶Et dixerūt ei. Propheta es tu: Et rn̄dit dinō. Dixer̄t gͦ ei. Quis es tu vt rn̄ſū demꝰ his qͥ miſer̄i nos. I2Quid dicis de teipſo? Ait. Ego vox clamantis in deſerto. In h̓

Textushabet Et

Daniel̓

Eſa. liij.

Luc̄. xx.

Psͣ. xlix.

Psͣ. xlix

A

B

Luc̄. j.

Mat. xvij.

Alia lr̄ahabet Ecdixit. C

2Al̓ Etixerunt.

2Al̓ Etixerunt.Alia lr̄aihabꝫ. tu.