Tractatus. iiij. Capitulum. j. Fo.
Eſaias illud dixit. In iohāne prophetia iſta eſaie impletaeſt. Ego vox clamantis in deſerto. Quid clamantis? Dirigite viam domini: rectas facite ſemitas dei nr̄i. Non vobisvidetur preco eſſe: dicere/ exite facite viā? Niſi quod precoexite dicit: iohānes dicit venite. A iudice repellit preco: adiudicē vocat iohannes. Immo vocat iohannes ad humilē:ne iudex ſentiatur excelſus. Ego vox clamantis in deſertodirigite viam dn̄i: ſſicut dixit eſaias ꝓpheta Nō dixit egoſum iohānes: ego ſum helias: ego ſum ꝓpheta. Sꝫ qͥd dixit?Hoc vocor. Ego vox clamātis in deſerto/ dirigite viā dn̄o:rectas facite ſemitas dei noſtri. Egoſum ipſa ꝓphetia. ¶ Etqui miſſi fuerant/ erant ex phariſeis: id eſt ex principibꝰ iudeorum. Et interr ogauerūt eū et dixerūt ei. Quid ergo baptizas: ſi tu nō es xp̄s: neqꝫ helias: neqꝫ ꝓpheta?Quaſi audacie videbatur eſſe baptizare: qꝛ ſi in qͣ perſona / querimusvtrū tu ſis xp̄s tu dicis te nō eē. Querimus ne forte p̄curſorillius ſis: qꝛ nouimus ante aduentū xp̄i venturū eſſe heliamte eſſe negas. Querimus ne forte aliquis multū preuenienspreco es id eſt ꝓpheta / ⁊ accepiſti hanc poteſtatē: nec ꝓphetam te eē dicis. Et nō erat ꝓpheta iohānes: maiorerat qꝫ ꝓpheta. Dn̄s de illo tale teſtimoniū dedit. Quid exiſtis in de.xj. ſertū videre. Harundinē vento agitatā? Utiqꝫ nō vēto agitari ſubaudis: qꝛ non hͦ erat iohannes: qͥ a vento moueretur.Qui enī a vēto mouet̉: circūflatur om̄i ſpū ſeductorio. Sedqͥd exiſtis videre hoīem mollibus veſtitū? Ueſtiebatur enīiohānes aſperis: id ē tunica facta depilis cameli. Ecce quimollibus veſtiunt̉: in domibus regūſunt. Non gͦ exiſtis videre hoīem mollibꝰ veſtitum. Sed qͥd exiſtis videre? Prophetā? Ita dico vobis maior qͣꝫ ꝓpheta hic: qꝛ ꝓphete lōgeante prenunciauerūt. Iohānes pn̄tem demōſtrabat Quidgͦ tu baptizas: ſi tu non es xp̄s/ neqꝫ helias/ neqꝫ prophetalr̄a Reſpōdit eis iohānes ⁊ dixit. Ego baptizo in aqͣ: mediꝰens. aūt veſtrū ſtetit quē vos neſcitis. Humilis enī nō videbat̉:⁊ ꝓpterea lucerna accenſa eſt. Uidete quō det locū: qͥd aliudlr̄a poſſet putari? Ip̄e eſt qui poſt me ⁊venit/ qͥ ante me factusven? eſt. Sicut iam diximus: id eſt antepoſitus eſt mihi: ſcuiuseſt. ego nō ſum dignꝰ vt ſoluā corrigiā calciamēti eius. Quātūſe abiecit: ⁊ ideo multū eleuatꝰ ē: qm̄ qͥ ſe humiliat exaltabit̉Unde dꝫ videre ſctītas vr̄a: qꝛ ſi ioh̓es ſic ſe hūiliauit vt diceret nōſum ego dignꝰ corrigiā ſoluere: quō habēthūiliariqͥ dicunt nos baptizamus: nos qd̓ damus nr̄m eſt: et qd̓ nr̄meſt ſctm̄ eſt. Ille dicit/ non egoſꝫ ille: illi dicūt nos. Non ē dignus ioh̓es ſoluere corrigiā calciamēti eiꝰ. Quod ſi dignuꝫſe diceret qͣꝫ hūilis eēt. Et ſi dignū diceret: ille venit poſt meqͥ ante me factꝰ ē/ cuius tantūmō corrigiā calciamēti dignꝰſum ſoluere: multū ſe humiliaſſet. Qn̄ aūt nec ad hͦ dignuꝫ ſedicit. Uere plenus ſpūſancto erat: qͥ ſic ſeruus/ dn̄ꝫ agnouit:⁊ ex ſeruo amicꝰ fieri meruit. Hec ī bethania facta ſunt trāſiordanē: vbi erat iohānes baptizās. Altera aūt die vidit iohannes ieſum veniētem ad ſe ⁊ ait. Ecce agnus dei: ecce quitollit pctā mundi. Nęmo ſibi arroget ⁊ dicat: qꝛ ip̄e auferetpctā mundi. Unde iam intēdite: cōtra quos ſuꝑbos intendebat dignū iohānes. Nō dū erāt nati heretici: et iā oſtēdebat̉cōtra illos. Clamabat tūc a fluuio: cōtra quos mō clamat exeuāgelio. Uenitieſꝰ: ⁊ qͥd dicit ille? Ecce agnꝰ dei. Si agnꝰdei innocēs ⁊ iohānes agnꝰ. An non ⁊ ip̄e innocēs? Sed qͥsinnocēs? quātū innocēs? oēs ex illa traduce veniūt: et illa ꝓpagine/ de qua cātat gemēs dauid. Ego ī iniqͥtate ꝯceptusſum: ⁊ ī pctīs mater mea ī vtero me aluit. Solus gͦ ille agnusqͥ nō ſic venit. Non enī in iniqͥtate ꝯceptus ē/ qꝛ nō de mortalitate ꝯceptus ē: nec eū ī pctīs mater eiꝰ in vtero aluit quemꝟgo ꝯcepit: ꝟgo peperit: qꝛ fide cōcepit: fide ſuſcepit: gͦ ecceagnꝰ dei. Non hꝫ iſte traducē De adā carnē tm̄ aſſumpſit: deadā adā pctm̄ nō aſſumpſit. Qui non aſſumpſit de nr̄a maſſapeccatum: ipſe eſt qui tollit noſtrum peccatum. Ecce agnusdei: ecce qui tollit peccata mundi. Noſtis quia quidam homines dicūt. Aliqn̄ nos tollimꝰ pctā hōibus: qꝛ ſancti ſumusSi enī nō fuerit ſctūs qͥ baptizat: quō tollit pctā alterius: cūſit ip̄e hō plenꝰ pctō? Cōtra iſtas diſputatiōes ꝟba nr̄a nondicamꝰ: hūc legamꝰ. Ecce agnꝰ dei: ecce qͥ tollit pctā mūdi.Non ſit preſumptio hōibus in hoīes: nō tranſmigret paſſerin montes. In dn̄o cōfidat. Et ſi leuat oculos ſuos ī montesvnde veniet auxiliū ei: intelligat et auxilium eius a dn̄o quifecit celū ⁊ terrā. Tante excellētie iohānes d̓r ei. Tues xp̄s
pitulum. j. Fo. cxiij.dicit nō: tu es helias dicit nō: tues ꝓpheta dicit nō? Quareergo baptizas? Ecce agnus dei: ecce qui tollit pctā mundi.Hic eſt de quo dixi: poſt me venit vir qͥ ante mefactus eſt: qꝛprior me erat. Et poſt me venit qꝛ poſterius natus ē ante mefactus: quia prelatus eſt mihi. Prior me erat: qꝛ in prīcipio Ierat verbū: et verbū erat apud deū: ⁊ deus erat verbum. Etego neſciebā eū dixit. Sꝫ vt manifeſtaret̉ Fiſraeli: ꝓpterea F.veni ego ī aqua baptizās. Et teſtimoniū perhibuit iohānesdicēs: quia vidi ſpm̄ de celo deſcēdentē quaſi columbā et Amanſit ſuꝑ eū: ⁊ ego neſciebā eū. Sed qͥ me miſit baptizare ī poaqua: ille mihi dixit. Suꝑ quē videris ſpm̄ deſcēdentem et bamanētē ſuꝑ eū: hic eſt qui baptizat in ſpūſancto. Et ego vidiet teſtimoniū perhibui: quia hic eſt filius dei. Intēdat modicum charitas veſtra: Iohannes qn̄ didicit xp̄m? Miſſuseſt enī: vt baptizaret ī aqua. Queſitum eſt quare: vt manifeſtaret iſraeli dixit. Quid ꝓfuit baptiſmū iohānis? Fratresmei ſi profuit aliqͥd et mō maneret: ⁊ baptizarentur homīesin baptiſmate iohānis: et ſic venirent ab baptiſmū xp̄i. Sedqͥd ait? Ut manifeſtetur iſraeli: id ē ipſi iſraeli populo iſraelvt manifeſtet̉ xp̄s venit baptizare in aqͣ. Accepit miniſteriūbaptiſmatis iohānis in aqua penitētie parare viam dn̄o: nōexiſtens dn̄s: ac vbi cognitus eſt dn̄s ſuꝑfluo ei via parabat̉qꝛ cognoſcētibꝰ ſe ip̄e factus ē via. Itaqꝫ nō durauit diu baptiſmū ioh̓is. Sed quō demōſtratus eſt dn̄s humilis: iō acciperet baptiſma iohanis in qͦ baptizaret̉ ipſe dn̄s? ⁊ opꝰ eratdn̄o baptizari? Et ego interrogans ecce reſpōdeo. Opꝰ eratdn̄o naſci: opus erat dn̄o crucifigi: opꝰ erat dn̄o mori: opuserat dn̄o ſepeliri. Si gͦ tātam ſuſcepit ꝓ nobis humilitatem:baptiſma nō erat ſuſcepturus. Et qͥd ꝓfuit qꝛ ſuſcepit baptiſma ſerui: niſi vt tu nō dedignareris ſuſcipere baptiſmū dn̄i:Intēdat charitas vr̄a. Futuri erāt aliqͥ in eccl̓ia excelſiorisgr̄e cathecumini. Fit enim aliqn̄ vt videas cathecuminū abſtinentē ab om̄i concubitu: vale facientē ſeculo: renunciantēomnibus que poſſidebat: et diſtribuentem pauperibus: ⁊ cathecuminꝰ eſt. Inſtructus eſt etiā forte doctrina ſalutari: ſupra multos fidēles. Timendū eſt huic: ne dicat apud ſemetipſum de baptiſmate ſancto quo peccata dimittūtur. Quidplus accepturus ſum: Ecce egomelior ſum illo fidele et illofidele: cogitās aut fideles aut cōiugatos/ aut forte idiotasaūt habētes ⁊ poſſidentes res ſuas quas ipſe diſtribuit iampauperibꝰ ⁊ meliorē ſe eſſe arbitrans qͣꝫ ille qͥ iam baptizatꝰeſt dedignet̉ venire ad baptiſmū dicēs. Hoc ſum accepturꝰ:quod habet ille ille. Et ꝓponat ſibi illos quos cōtēnit et qͣſiſordeat illi hoc accipere qd̓ acceperunt inferiores: quia iamvidetur ip̄e ſibi melior: ettn̄ omnia peccata ſupra illum ſunt⁊ niſi aduenerit ad ſalutare baptiſmū vbi pctā ſoluunt̉ cū oīexcellētia ſua non pōt intrare in regnū celoꝝ. Sed vt illā excellētiā inuitaret ad baptiſmū ſuū vt peccata illi dimitterēt̉venit ip̄e ad baptiſma ſerui ſui: et cū ipſe nō haberet quod eidimitteret̉: nec qͥd in illo lauaretur ſuſcepit a ſeruo baptiſmaet tanqͣꝫ allocutus eſt filiū ſuperbientē et extollentē ſe ac dedignātē ſe forte accipere cū idiotis vn̄ ei poſſit ſalus venire.Et qͣſi dicēs. Quātū te extēdis? quātūte extollis: quanta eſtexcellentiatua: quāta gr̄a tua? maior pōt eē qͣꝫ mea? Si egoveni ad ſeruū: tu dedignaris venire ad dn̄m? Si ego ſuſceptbaptiſma ſerui: tu dedignaris a dn̄o baptizari? Na vt noueritis fratres mei qꝛ non ex neceſſitate alicuius vinculi pctīdn̄s veniebat ad ip̄m iohānem: ſicut dicūt alij euāgeliſte cūiohanne. Tu ad me venis: et ego a te debeo baptizari. Etquid ipſe ei reſpondit? Sine modo vt impleatur omnis iuſticia. Quid eſt impleatur omnis iuſticia? Mori veni ꝓ ho Lminibus: baptizari non debeo pro hominibus? Quid eſt impleatur omnis iuſticia? Impleatur omnis humilitas. Quidergo? Non erat ſuſcepturus baptiſma a bono ſeruo: qui paſſionem ſuſcepit a ſeruis malis? Intēdite ergo baptizato do-mino. Si propterea baptizauit iohannes vt in eius baptiſmo dominus oſtenderet humilitatem: nemo alius baptizaretur baptiſmate iohannis. Multi autem baptizati ſuntbaptiſmo iohannis: baptizatus eſt et dominus baptiſmo ioh̓is⁊ ceſſauit baptiſmū ioh̓is. Deīde iā miſſus ē ī carcerē ioh̓as.Deīceps nemo baptizatꝰ īuenit̉ illo baptiſmate. Si gͦ ꝓpterea venit et iohannes baptizans vt dn̄i humilitas nobis demonſtraretur: vt quia ille ſuſcepit a ſeruo: nos non dedignaremur ſuſcipere a dn̄o: dn̄m ſolum baptizaret. Sed ſi ſolum
Alia lr̄abꝫ dicens.¶Alialr̄ahabet venturus eſt.
Matth̓ vi.
Alia lr̄abꝫ dicens.
¶Alialr̄ahabet venturus eſt.
¶ Al̓ in uriAl̓ de celopoſt colūbam.
Al̓ de celopoſt colūbam.
Mat. iij.
Al̓ in iſrl̓
Ioh̓is. j.
1v553
F
E