Tractatus. iij.Capitulū .j. Fo

gratia: qꝛ lex ꝑ moyſen data eſt: gratia ⁊ veritasper ieſum xp̄m facta eſt: deū nemo vidit vnqͣꝫ: vnigenitus filiꝰ qui eſt in ſinu patris: ipſe enarrauit.Ratiā ⁊ veritatē dei qua plenus ſanctꝰ apparuitAV vnigenitꝰ filius dn̄s ⁊ ſaluator noſter ieſus xp̄usdiſtinguendā a veteri teſtamēto: qm̄ res eſt noui¶ Ateſtamēti: ſuſcepimꝰ in noīe dn̄i: ⁊ veſtre charitati promiſimꝰ. Adeſtote ergo intēti: vt ⁊ quantū capio donetdeus: ⁊ qͣꝫtum capitis audiatis. Reliquū em̄ erit: vt ſi ſemēquod ſpargit̉ in cordibus veſtris/ non obſtulerint aues. necſpine p̄focauerint: nec eſtus exuſſerint: accedēte pluuia hortationū quotidianaruꝫ ⁊ cogitationibꝰ veſtris bonis quibꝰhoc agit̉ in corde qd̓ agit̉ in agro raſtris. vt gleba frangat̉ etſemē oꝑīat̉: ⁊ germinare poſſit vt afferat fructū ad queꝫ gaudeat ⁊ letet̉ agricola. Si aūt pro ſemine bono ⁊ pro pluuia bona: nō fructum ſꝫ ſpinas attulerimꝰ: nec ſemen accuſabit̉: necpluuia erit in crimine: ſed ſpinis ignis debitꝰ preꝑabit̉. Homines ſumꝰ qd̓ puto nondiu eſſe ſuadenduꝫ charitati veſtrexp̄iani: ⁊ ſi xp̄iani vtiqꝫ ipſo noīe ad xp̄m pertinētes. Huiꝰſignū in fronte geſtamꝰ. De quo nō erubeſcimꝰ: ſi ⁊ in cordegeſtamus. Signū eius eſt humilitas eius. Per ſtellā eūmagi cognouerūt ⁊ erat hoc ſignū de dn̄o datū celeſte atqꝫ preclaꝝ. Noluit ſtellā eſſe in frōte fideliū ſignū ſuū: ſꝫ crucē ſuāUn̄ humiliatꝰ/ inde glorificatꝰ ē. Inde erexit humiles: quohumiliatus ipſe deſcendit. Pertinemꝰ ergo ad euāgeliū: ꝑtinemꝰ ad nouū teſtamentum. Lex per moyſendata eſt: gratia aūt ⁊ veritas per ieſum xp̄m facta eſt. Interrogamꝰ apl̓ꝫ⁊ dicit nobis: qm̄ nō ſumꝰ ſub lege: ſꝫ ſub gratia. Miſit ergo11filiū ſuū factum ex muliere: factum ſub lege: vt eos qui ſub legeerant redimeret: vt adoptionē filioꝝ reciperemus. Eccead hoc venit chriſtus vt eos qui ſub lege erant redimeret: vtiam nō ſimus ſub lege: ſꝫ ſub gratia. Quis ergo dedit legeꝫ:Ille dedit legē: qui dedit ⁊ gr̄am. Sed legē per ſeruuꝫ miſit.cum gr̄a ipſe deſcēdit. Et vnde facti erāt hoīes ſub lege? Nōimplendo legē. Qui em̄ legē implet: nō eſt ſub lege: ſꝫ cum lege. Qui aūt ſub lege eſt: nō ſubleuat̉ ſed premit̉ lege. Omnesitaqꝫ hoīes ſub lege ꝯſtitutos: reos facit lex. ⁊ ad hoc illis ſuper caput eſt: vt oſtendat peccata nō tollat. Lex ergo iubet:dator legis miſeret̉. In eo qd̓ lex iubet: conantes hoīes īplere viribꝰ ſuis qd̓ a lege preceptū eſt. ipſa ſua temeritate ⁊ p̄cipiti preſumptione ceciderūt: ⁊ nō ſunt cū lege: ſed ſub lege facti ſunt rei. ⁊ qm̄ ſuis viribus implere nō poterant legē: factirei ſub lege: implorauerūt liberatoris auxiliū: ⁊ reatꝰ legisfecit egritudinē ſuꝑbis. Egritudo ſuꝑborū: facta eſt ꝯfeſſiohumiliū. Iam ꝯfitent̉ egroti qui egrotāt: veniat medicus etſanet egrotos. Medicꝰ quis eſt? Dn̄s noſter ieſus xp̄s. Quiſdn̄s noſter ieſus xp̄s? Ille qui viſus eſt ab eis a quibꝰ crucifixus eſt. Ille qui apprehenſus colaphizatꝰ: flagellatꝰ: ſputis illitus: ſpinis coronatꝰ. in cruce ſuſpenſus: mortuꝰ lanceavulneratꝰ: de cruce depoſitꝰ: in ſepulchro poſitus. Ille ipſedn̄s noſter ieſus xp̄s. Illeipſe plane: ⁊ ipſe eſt totus medicꝰvulnerū noſtrorū crucifixus. Ille cui inſultatū eſt: quo penvij dente ꝑſecutores caput agitabāt ⁊ dicebant. Si filiꝰ dei eſtdeſcendat de cruce. Ipſe eſt totꝰ medicus noſter ipſe plane.Quare ergo non oſtendit inſultātibꝰ qꝛ ip̄e erat filius dei: vtſi ſe ꝑmiſit in cruce leuari: ſaltē cum illi dicerēt. Si filiꝰ dei ēdeſcendat de cruce. tunc deſcēderet ⁊ oſtenderet eis veruꝫ ſeeſſe filiū dei: quē illi auſi fuerāt irridere? Noluit. Quare noluit? Nunqͥd qꝛ nō potuit? Potuit plane. Quid eſt em̄ āpliꝰde cruce deſcendere: an de ſepulchroſurgere? Sꝫ pertulit inſultantes. Naꝫ crux nō ad potētie documentū: ſed ad exemplū patiētie ſuſcepta ē. Ibi vulnera tua curauit: vbi ſua diuꝑtulit. Ibi a morte ſempiterna ſanauit: vbi tꝑaliter mori dignatus eſt. Et mortuus eſt. An non in illo mors mortua eſt?Qualis mors? Que mortē occidit. Ipſe eſt tn̄ dn̄s noſter ieſus xp̄s totꝰ qui videbat̉ ⁊ tenebat̉ ⁊ cruci figebat̉? Nō totuꝫhoc ip̄e eſt. Hoc ipſe eſt quidē: ſed nō totū illud qd̓ videbat̉ a3iudeis: non hoc eſt totū xp̄s. Et quid eſt? In principio eratꝟbū. In qͦ pͥncipio: Et verbū erat apud deū. Et quale ꝟbuꝫEt deꝰ erat ꝟbū. Nunqͥd forte a deo factū ē hoc verbū? Nōhoc em̄ erat in principio apud deum. Quid ergo: alia que fecit deus nō ſimilia ſūt verbo? Non. Qꝛ oīa per ip̄m facta ſūt⁊ ſine ipſofactū eſt nihil. Qūo per ip̄m oīa ſunt facta? Qꝛ qd̓

Canitum. i. Fo. cxlfactum eſt: inipſo vita erat: ⁊ anteqͣꝫ fieret vita erat. Qd̓ factūeſt nō eſt vita: ſed in arte: hoc eſt in ſapiētia dei / anteqͣꝫ fieretvita erat. Quod factū eſt tranſijt: qd̓ eſt in ſapientia tranſirenō pōt. Uita ergo in illo erat qd̓ factū ē. Et qualis vita? Qꝛ⁊ aīa corꝑis vita eſt. Corpꝰ noſtrū habet vitam ſuā: quā cuꝫamiſerit: mors eſt corꝑis. Talis ergo erat illa vita? Nō. Sꝫvita erat lux hoīm. Nunqͥd lux pecoꝝ? Nam iſta lux ⁊ hoīm⁊ pecoꝝ eſt. Eſt quedā lux hoīm: vnde diſtant hoīes a pecoribꝰ. Uideamꝰ: ⁊ tūc intelligemꝰ quid ſit lux hominū. Nondiſtas a pecore: niſi intellectu. Noli aliunde gloriari. De viribꝰ preſumis: a beſtijs vinceris. De velocitate preſumis: amuſcis vinceris. De pulchritudine p̄ſumis: qͣꝫta eſt pulchritudo in pennis pauonis. Unde ergo melior? Ex imaginedei. Ubi imago dei? In mente: in intellectu. Si ergo iō melior pecude qꝛ habes mentē qua intelligas qd̓ nō poteſt pecus intelligere: inde aūt homo qꝛ melior pecore: lux hominūeſt lux mentiū. Lux mentiū ſupra mētes eſt: excedit oēs mētes. Hoc em̄ erat vita illa per quā facta ſunt omīa. Ubi erat?Hic erat. An apud patrē erat: ⁊ hic nō erat? An quod veriuseſt ⁊ apud patrem erat ⁊ hic erat? Si ergo hic erat: quare nōvidebat̉? Ꝙꝛ lux in tenebris lucet: ⁊ tenebre eā non cōprehēderunt. O hoīes nolite eſſe tenebre: nolite eſſe infideles: iniqui: rapaces: auari: amatores ſeculi. He ſunt tenebre. Luxnō eſt abſens: ſed vos abſentes eſtis a luce. Cecus in ſole preſentem habet ſolē: ſꝫ abſens eſt ipſe ſoli. Nolite ergo eſſe tenebre. Hec eſt em̄ forte gratia de qua dicturꝰ ſum. Utinā nō ſimus tenebre: ⁊ dicat nobis apl̓s: Fuiſtis aliqn̄ tenebre: nūc Eaūt lux in dn̄o. Quia ergo nō videbat̉ lux hominū: id eſt luxmentiū: opus erat vt homo diceret de luce teſtimoniuꝫ. nonquidē tenebroſus ſed iam illuminatꝰ: nec tn̄ qꝛ illuminatꝰ iōipſe lux: ſed vt teſtimoniū ꝑhiberet de lumine. Naꝫ non eratille lux. Et que erat illalux? Erat lux vera que illuminat oēꝫhominē venientē in hūc mūdū. Et vbi erat iſta? In hoc mūdo erat. Et quomō in hoc mundo erat? Nunqͥd ſicut iſta luxſolis: lune: lucernaꝝ: ſic ⁊ iſtalux in mūdo eſt? Non. Qꝛ mundus per eū factus eſt: ⁊ mundꝰ eū non cognouit. hoc eſt lux ītenebris lucet: ⁊ tenebre eam nō comp̄henderunt. Mundusem̄ tenebre: qꝛ dilectores mūdi mūdus. Nō em̄ creatura nōagnouit creatorē ſuum. Teſtimoniū dedit celū de ſtella. Teſtimonium dedit mare portans ambulantem dn̄m ſuuꝫ. Teſtimoniū dederūt venti qui ad eius iuſſuꝫ quieuerūt. Teſtimoniū dedit terra: illo crucifixo cōtremuit. Si oīa iſta teſtimoniū dederūt: quomō mundꝰ eū nō cognouit: niſi qꝛ mundus dilectores ſunt mundi: corde habitantes mundum? Etmalus mundꝰ. qꝛ mali hoīes habitatores mundi: ſicut maladomus nō parietes ſed inhabitantes. In propria venit. ideſt in ſua venit ⁊ ſui eū non receperūt. Que ergo ſpes eſt? Niſi qꝛ quotquot receperūt eum dedit eis poteſtateꝫ filios deifieri? Si filij fiunt: naſcunt̉. Si naſcunt̉: quomō naſcunt̉? Nōex carne. nō ex ſanguinibꝰ. nō ex voluntate carnis. nō ex volūtate viri: ſed ex deo nati ſunt. Gaudeāt ergo: qꝛ ex deo natiſunt. Preſumāt ſe ꝑtinere ad deū: accipiant documentū: qꝛex deo nati ſunt. Et verbū caro factū eſt ⁊ habitauit in nobisSi verbū caro factū eſt ⁊ nō erubuit naſci de hoīe: hoīes erubeſcunt naſci de deo? Hoc em̄ qꝛ fecit curauit: qꝛ curauit videmꝰ. Hoc em̄ qd̓ verbū caro factuꝫ eſt ⁊ habitauit in nobismedicamentū nobis factū eſt: vt qꝛ terra cecabamur: de terra ſanaremur. Et ſanati quid videremus? Et vidimꝰ inquitgloriā eiꝰ. gloriā tanqͣꝫ vnigeniti a patre: plenūgratie ⁊ veritatis. Iohannes teſtimoniū perhibet de ipſo: ⁊ clamat dicens. Hic erat quē dixi. Qui poſt mevenit: ante me factus F2eſt. Poſt me venit: ⁊ p̄c eſſit me. Quid eſt ante me factꝰ eſt: ruPreceſſit me nō factꝰ eſt anteqͣꝫ factꝰ eſſem ego: ſed antēpoſitus eſt mihi. hoc eſt ante me factꝰ eſt. Quare ante te factuseſt: cum poſt te venerit? Qꝛ prior me erat.Prior te o iohannes. Quid magnū ſi prior te? Bene: qꝛ tu illi perhibes teſtimoniū. Audiamus ip̄m dicentem. Et ante abraam ego ſum ItSed et abraam in medio generis humani ortꝰ eſt. Multi ante illū: multi poſt illum. Audi vocem patris ad filiū. Ante lu Pciferū genui te. Qui ante luciferū genitus eſt: omnes ipſe illuminat. Dictus eſt em̄ quidam lucifer qui cecidit. Erat em̄angelꝰ ⁊ factus eſt diabolus: ⁊ dixit de illo ſcriptura. Luci? Eferqui mane oriebat̉ cecidit. Unde lucifer? Quia illuminatus lucebat. Unde antē tenebroſus factꝰ? Quia in veritateſiiij

iiij

Gal̓. iiij.

Ma. xxvi.

BIohā. j.

Eph̓. v.

Eſa. xiiij.

Psͣ. cix.

Io. viij

Al̓. vēturus eſt.

Psͣ. cix.

C