Tractatus. .j.Capitulū j. Fe

Capitulū. j. Fo. cxxxviij.

ad ip̄m euāgeliſtā: cor aūt implendū ad dn̄m. Et vnuſquiſqꝫſic leuet: vt videat quid leuet: ⁊ quo leuet. Quid dixi: quid leuet: ⁊ quo leuet? Quale cor leuet videat qꝛ ad deum leuat: neſarcina voluptatis carnalis pregrauatū: ante cadat quā fuerit ſubleuatū. Sed videt ſe quiſqꝫ geſtare onꝰ carnis: det ope5. y. ram per cōtinentiā vt purget quod leuet ad deū. Beati eniꝫmundo corde: qm̄ ipſi deū videbūt. Nam ecce quid prodeſt:qꝛ ſonuerūt verba: In pͥncipio erat verbū: ⁊ verbū erat apuddeū: ⁊ deꝰ erat verbum. Et nos diximus verba cum loqueremur. Nunqd tale verbū erat apud deū? Nonne ea que diximus ſonuerūt atqꝫ tranſierūt? Ergo ⁊ dei verbū ſonuit ⁊ peractū eſt? Quomō oīa per ip̄m facta ſunt: ⁊ ſine ipſo factū eſtnihil? Quomō ꝑ illud regit̉ quod per illud creatum eſt: ſi ſonuit ⁊ tranſit? Quale ergo verbū: qd̓ et dicit̉ ⁊ nō tranſit? Intendat charitas vr̄a: magna res eſt. Quotidie dicēdo verbaviluerunt nobis: qꝛ ſonādo verba ⁊ tranſeundo viluerūt. ⁊ nihil aliud vident̉ qͣꝫ verba. Eſt verbū ⁊ in ip̄o homine qd̓ manet intus. nā ſonus ex ore ꝓcedit. Eſt verbū qd̓ vere ſpiritualiter dicit̉: illud qd̓ intelligit̉ de ſono nō ipſe ſonꝰ. Ecce verbū dico: cum dico deus. Ꝙbreue eſt qd̓ dixi: quattuor litteras ⁊ duas ſyllabas. Nunqͥd naͣ hoc totū eſt deꝰ: quattuor littere ⁊ dueſyllabe? An quantū hoc vile eſt: tantū charū eſt: qd̓in eis intelligit̉? Quid factū eſt in corde tuo cū audiſſes dequidfactū eſt in corde meo cū dicerē deꝰ? Magna ⁊ ſummaquedā ſubſtātia cogitata eſt: que tranſcēdit oēm mutabilemcreaturam carnaleꝫ ⁊ animalē. Et ſi dicā tibi: deꝰ mutabiliseſt an incōmutabilis? Reſpondebis ſtatim. Abſit vt ego vl̓credam vel ſentiā cōmutabilē deū. Incōmutabilis eſt deꝰ.Aīma tua qͣꝫuis parua: qͣꝫuis forte adhuc carnalis: nō mihipotuit reſpondere: niſi incōmutabilē deū. Oīs ergo creatura mutabilis. Quō ergo potuiſti ſcintillare in illud qd̓ eſt ſuper oēm creaturam: vt certꝰ mihi reſponderes incōmutabilē deū? Quid ē ergo illud in corde tuo: quādo cogitas qͣndāſubſtātiā viuā: ꝑpetuā: oīpotentē: īfinitā: vbiqꝫ pn̄teꝫ: vbiqꝫtotam nuſqͣꝫ incluſam? Qn̄ iſta cogitas: hoc eſt verbū de deoin corde tuo. Nunqͥd autē hoc eſt ſonus ille: qui quattuor litteris conſtat ⁊ duabis ſyllabis? Ergo quecūqꝫ dicunt̉ ⁊ trāſeunt: ſoni ſunt: ſyllabe ſunt: littere ſunt. Hoc verbum tranſitſonat. Qn̄ aūt ſignificauitſonꝰ: ⁊ in cogitāte eſt qui dixit. ⁊ īintelligente eſt qui audiuit. Manet hoc tranſeuntibꝰ ſonis.Refer animū ad illud verbum. Si tupotes habere verbū incorde tuo tanqͣꝫ ꝯſiliū natum in mēte tua: vt mens pariat cōſiliuꝫ: ⁊ inſit ꝯſiliū quaſi proles mētis tue. quaſi filiꝰ cordistui. Prius em̄ cor generat ꝯſiliū vt aliquā fabricaꝫ ꝯſtruasaliquid amplū in terra moliaris. Iam natū eſt cōſiliū: ⁊ opnondū completū eſt. Uides quid tu facturus es: ſed aliꝰ nōmirat̉ niſi cū feceris ⁊ cōſtruxeris molē: ⁊ fabricā illā ad exculptionē perfectionēqꝫ perduxeris. Attendūt hoīes mirabilē fabricā: ⁊ mirant̉ ꝯſiliū fabricātis. Stupent qd̓ vident:3⁊ amant qd̓ nō vident. Quis eſt qui pōt videre ꝯſiliū ⁊ nō ſola facta? Si ergo ex magna aliqua fabrica laudat̉ humanuꝫcōſilium: vis videre quale cōſiliū dei eſt: dn̄s ieſus xp̄s: ideſt verbū dei? Attēde fabricā iſtaꝫ mūdi. Uide que ſint quefacta ſunt ꝑ verbū: ⁊ tunc cognoſces quale ſit verbū. Attēdehec duo mūdi corꝑa: celū ⁊ terraꝫ. Quis explicat verbis ornamētuꝫ celi? Quis explicat fecunditatē terre? Quis dignecollaudat tempoꝝ vices? Quis digne collaudat ſeminū viꝫ:Uidetis que taceā ne diu cōmemorādo parū dicaꝫ: forte qͣpoteſtis cogitare. Fabrica iſta aīaduerſa quale verbū eſt ꝑqd̓ facta eſt: ⁊ nō ſola facta eſt? Omīa em̄ iſta vident̉: qꝛ pertinent ad ſenſuꝫ corꝑis. Per illud verbū et angeli facti ſunt: ꝑillud verbū archangeli facti ſunt: poteſtates: ſedes: dn̄ationes: principatꝰ. Per illud verbū facta ſunt oīa. Hinc cogitate quale verbū eſt. Reſpōdet mihi modo forte neſcio quisEt quis hoc verbuꝫ cogitat? Noli ergo tibi quaſi vile aliqͥdfacere cū audis verbū formare. Uerba que audis quotidieille talia dixit. Talia verba locutꝰ eſt. talia verba mihi narras. Aſſidue em̄ dicēdo noīa verboꝝ: quaſi viluerunt verba.Et qn̄ audis: In principio erat ꝟbū ⁊ verbū erat apud deuꝫne vile aliquid putares quale cōſueſti cogitare cū verba humana ſoleres audire: audi quid cogites. Deus erat verbumExeat nūc neſcio quis infidelis arrianꝰ ⁊ dicat. Qꝛ verbumdei factū eſt. Quomō pōt fieri vt verbū dei factū ſit: qn̄ deꝰꝑ verbū fecit oīa? Si ⁊ verbū dei ip̄m factū eſt: per qd̓ aliud

Capitulū. j. Fo. cxxxxverbum factū eſt? Si hoc dicis: qꝛ hoc eſt verbū verbi ꝑ qd̓factū eſt illud. ip̄m dico ego vnicū filiuꝫ dei. Si aūt nō dicisverbū verbi: ꝯcede non factam per qd̓ facta ſunt oīa. Nō em̄per ſeip̄m fieri potuit: per qd̓ facta ſunt oīa. Crede ergo euāgeliſte. Poterat em̄ dicere: In pͥncipio fecit deꝰ verbū: qūodixit moyſes. In pͥncipiofecit deꝰ celuꝫ ⁊ terrā: ⁊ oīa ſic enū Demerat. Dixit deꝰ fiat: ⁊ factū eſt. Si dixit: quis dixit? Utiqꝫdeꝰ. Et quid factū eſt? Creatura aliqua interdicentē deum⁊ factā creaturā. Quid eſt ꝑ qd̓ factū eſt: niſi verbū: qꝛ dixitdeꝰ fiat ⁊ factū eſt? Hoc verbuꝫ incōmutabile. Ꝙͣuis mutabilia ꝑ verbū fiant: ip̄m incōmutabile eſt. Noli ergo crederefactū: ꝑ qd̓ facta ſunt oīa: ne nō reficiaris ꝑ verbuꝫ ꝑ qd̓ reficiunt̉ oīa. Iam em̄ factꝰ es per verbū: ſed oportet te refici ꝑverbū. Si aūt mala fuerit fides tua de verbo: nō potes refici per verbū. Et ſi tibi ꝯtigit fieri ꝑ verbū. per illudfactꝰ ſisper te defeceris. Et ſi ꝑ te defeceris: illete reficiat qui te fecit. Si per te deterior efficeris: illete recreet qui te creauit.Quomodo te aūt recreet per verbū: ſi male aliqͥdſentias deverbo? Euāgeliſta dicit: In principio erat verbū: ⁊ tudicisin principio factū eſt verbū? Ille. Oīa per ip̄m facta ſunt dicit: ⁊ tu dicis qꝛ ⁊ ip̄m verbū factū eſt? Poterat dicere euāgeliſta: In principio factū eſt verbū. Sꝫ quid ait? In principio erat verbū. Si erat: nō eſt factū. vt iſta oīa per ip̄m fierēt⁊ ſine ip̄o nihil. Si ergo erat in principio verbū: ⁊ verbū eratapud deū: ⁊ deus erat verbū: ſi nō potes cogitare qͥd ſit. differ vt creſcas. Ille cibꝰ eſt: accipe lac vt nutriaris: vt ſis validus ad capiendū cibū. Sane fratres qd̓ ſequit̉: Oīa ꝑ ip̄mſfacta ſunt: ⁊ ſine ipſo factū eſt nihil. Uidēte ne ſic cogitetis Hiqꝛ nihil aliquid eſt. Solēt em̄ dicere multi male intelligētes illuſine ipſo factū eſt nihil: ⁊ putare aliquid eē nihil. Pcim qui? Hodē nō per ip̄m factū eſt. Et manifeſtū eſt qꝛ pctm̄ nihil eſt: et prirnihil fiunt hoīes cū peccāt. Et idolū nō per verbū factū eſt. apuHabet quid ē forma quandā humanā: ſed ipſe hō per verbū quēfactꝰ eſt. Nā forma hoīs in idolo nō per verbuꝫ facta eſt. Et riꝰ īſcriptū eſt. Scimꝰ qꝛ nihil eſt idolū. Ergo iſta nō ſunt facta exꝑper verbū. ſed quecūqꝫ naturaliter facta ſunt: quecunqꝫ facta lr̄anſunt in creaturis. oīa omnino que fixa in celo ſunt: que fulgēt cāddeſuꝑ. que volitāt ſub celo. ⁊ q̄ mouent̉ vniuerſa natura rerū ſuooīs omnino natura. Dicam planiꝰ. dicā fratres vt intelliga­ motis: ab angelo vſqꝫ ad ꝟmiculū. Quid p̄clariꝰ angelo in creaturis? Quid extremiꝰ vermiculo in creaturis? Per quē factus eſt angelꝰ: per ip̄m factꝰ eſt ⁊ vermiculꝰ. Sꝫ angelꝰ dignus celo: vermiculus terra. Qui creauit: ipſe diſpoſuit. Siponeret vermiculū in celo/ reprehēderes: Si vellet angelosnaſci de putreſcētibꝰ carnibꝰ/ rep̄henderes. Et tn̄ ꝓpe hocfacit deꝰ: ⁊ tn̄ non eſt reprehēdendꝰ. Nā om̄es hoīes de carne naſcētes: quid ſunt niſi vermes? Et de vermibꝰ angelosfacit. Si em̄ ipſe dn̄s dicit: ego aūt ſum vermis ⁊ nō homo. PiQuis dubitat hoc dicere qd̓ ſcriptuꝫ eſt ⁊ in iob: qͣꝫtomagis Iolhomo putrēdo ⁊ filiꝰ hoīs vermis? Primo dixit hō putredo: ⁊ poſtea filius hominis vermis: qꝛ vermis de putredinenaſcit̉: ideo hō putrēdo: ⁊ filiꝰ hominis vermis. Ecce qd̓ fieri voluit ꝓpter te: illud qd̓ in pͥncipio erat verbuꝫ: ⁊ verbumerat apud deū: ⁊ deus erat verbū. Quare hoc factum eſt propter te: niſi vt ſuggeres qui māducare nō poteras? Oīno ergo fratres ſic accipite: Oīa per ip̄m facta ſunt: ⁊ ſine ipſo factū eſt nihil. Uniuerſa em̄ creatura ꝑ ip̄m facta eſt maior: minor. ꝑ ip̄m facta ſunt infera: ſuꝑa: ſpiritualis: corꝑalis: ꝑ ip̄ꝫfacta ſunt. Nulla em̄ forma. nulla ꝯpages: nulla ꝯcordia partiū: nulla qualiſcunqꝫ ſubſtantia que pōt habere pondus: numerū: ⁊ menſurā. niſi ꝑ illud verbū. ⁊ ab illo verbo creatore:cui dictū eſt: Oīa in mēſura ⁊ numero ⁊ pondere diſpoſuiſti. SaNemo ergo vos fratres fallat: qn̄ forte tediū patimini a muſcis. Etem aliqui deriſi: a diabolo decepti ſunt: ⁊ ad muſcascapti ſunt. Solēt em̄ aucupes ponere in muſcipula muſcas:vt eſurientes aues decipiāt. Sic ⁊ iſti ad muſcas a diabolodeceptiſūt. Nā neſcio qͥs tediū patiebat̉ a muſcis. Inuenitillū manicheꝰ tedio affectū: ⁊ cū diceret ſe nō poſſe pati muſcas ⁊ odiſſe vehemēter illas: ſtatiꝫ ille. Quis fecit has inqͥtEt qꝛ tedio affectꝰ eſt: ⁊ qꝛ oderat illas: non auſus eſt dicere.deus illas fecit. Erat aūt catholicꝰ. Ille ſtatim ſubiecit. Sideꝰ illas nō fecit: quis illas fecit? Plane ait ille: ego credoqꝛ diabolus fecit muſcas. Et ille ſtatim. Si muſcas diabolꝰfecit ſicut te video ꝯfiteri: qꝛ prudenter intelligis: apem qͥsſij

ſij

Matth̓. v.

E

E

Ren̄. j.

Msͣ. xxj.Iob. .xxv.

Sapiē. xj.