Homelia. xxxij.Sancti Auguſtini.

des. Cōtemere ceperas: qꝛ vides qui natus eſt: crede qd̓ nōvides: qꝛ de virgine natꝰ. Quātulus eſt inquit qui natꝰ eſt: ſꝫquātus eſt qui de virgine natꝰ eſt. Et ille qui de virgine natꝰeſt miraculū tꝑale tibi attulit: nō eſt natus de patre: ſcꝫ de patre hoīe: ⁊ natus eſt de carne. Sed nō tibi videat̉ impoſſibileqꝛ natus eſt ꝑſolā matrē qui fecit hoīem ante patrē ⁊ matreꝫ.Attulit ergo tibi temꝑale miraculū: vt tu eū queras ⁊ mirerꝭ.iij. eternū. Etenī ipſe qui tanqͣꝫ ſponſus ꝓceſſit de thalamo ſuo:de vtero ſcꝫ virginali vbi ſancte nuptie facte ſūt verbū ⁊ caroattulit inqͣꝫ miraculū temꝑale: ſed ipſe eſt eternus: ipſe eſt patri coeternꝰ: ipſe eſt qui in pͥncipio erat verbū: ⁊ verbumeratapud deū: ⁊ deus erat verbū. Fęcit tibi vnde ſanareris vt videre poſſes qd̓ nō videbas. Quod ꝯtemnis in xp̄o nondū eſtꝯtēplatio ſanati: ſꝫ medicamentum egroti. Noli feſtinare adviſionē ſanorū. Angeli vident: angeli gaudēt: angeli paſcuntur ⁊ viuūt: nec deficit vn̄ paſcunt̉: nec minuit̉ eſca ipſoꝝ. Inſublimibꝰ thronis: in partibꝰ celorū: in his q̄ ſupra celos ſūtvij. videt̉ verbū ab angelis ⁊ gaudet̉: ⁊ māducat̉ ⁊ permanet. Sꝫvt panē angelorū manducaret hō: dn̄s angelorū factꝰ eſt hōHec eſt ſalus noſtra: medicina infirmoꝝ: cibus ſanoꝝ. Et loquebat̉ hoībus ⁊ dicebat qd̓ audiſtis: Nō poteſt filiꝰ a ſe facere quicqͣꝫ: niſi qd̓ viderit patrē facientē. Iaꝫ ne putamꝰ eſtaliquis qui intelligat: iaꝫne putamus eſt aliquis in quo ꝓficit collyriū carnis ad intuendū vtcūqꝫ ſplendorē diuinitatisLocutꝰ eſt: loquamur ⁊ nos: ille qꝛ verbuꝫ: nos qꝛ de verbo.Quare aūt nos vtcunqꝫ de verbo? Ꝙꝛ ad ſimilitudineꝫ verbiper verbū. Quantū ergo capimꝰ: quātuꝫ illiꝰ ineffabilitatisparticipes eſſe poſſumꝰ: loquamur ⁊ nos: nec cōtradicat̉ noybis. Preceſſit em̄ fides noſtra vt dicamꝰ: Credidi ꝓpter qd̓locutꝰ ſum. Loquor ergo qd̓ credo vtrū etiā vtcūqꝫ video illemagis videt: hoc videre vos nō poteſtis. Sꝫ cū dixero: qͥ videt qd̓ dico ſiue credat ⁊ me videre qd̓ dixi: ſiue non credat:qͥd ad me illud: ſinceriter videat ⁊ de me qd̓ vultcredat. Nōpoteſt filiꝰ a ſe facere quicqͣꝫ niſi qd̓ viderit patrē facientem.Hic arrianoruꝫ error exurgit: ſed exurgit vt cadat: qꝛ nō humiliat̉ vt ſurgat. Quid eſt qd̓ te mouit? Filiū minorē vis dicere. Audiſti em̄: Nō pōt filiꝰ a ſe facere quicqͣꝫ niſi qd̓ viderit patrē facientē. Minorē vis ex hoc filiū dici: Noui hoc noui hoc te mouit: crede minorē nō eſſe: videre nondum potescrede: hoc eſt qd̓ paulo ante dicebā. Sꝫ quomō inquies contra verba ipſiꝰ crediturꝰ ſum? Ipſe dicit: Nō pōt filiꝰ a ſe facere quicqͣꝫ niſi qd̓ viderit patrē facientē. Attēde ⁊ qd̓ ſequit̉Quecunqꝫ em̄ facit pat̓ eadē ⁊ filiꝰ facit: nō dixit talia. Paululū attendat charitas veſtra ne vobiſmetipſis ſtrepitū faciatis. Tranquillo corde opus eſt pia ⁊ deuota fide: intētione religioſa: Nō in me vaſculū: ſed in illū attēdite qui panē ponitin vaſculo. Attēdite ergo paululū. In his em̄ que ſupra diximus hortātes ad fidē vt animꝰ indutus fide ſit intellectu capax: eaque dicta ſunt feſtina leta facilia ſonuerunt: exhilarauerūt mētes veſtras: ſecuti eſtis: intellexiſtis que dixi: Quevero dicturus ſum ſpero aliquos intellecturos: vereor tn̄ nōomnes intellecturos. Et qꝛ deꝰ nobis ꝓpoſuit per lectioneꝫeuāgelij vnde dicamꝰ: nec vitare poſſumꝰ qd̓ ꝓpoſuit magiſter: forte vereor ne qui nō intellexerint: qui fortaſſis plureserunt vt putent me fruſtra ſibi locutū: ſed tn̄ ꝓpter eos qui intellexerint nō fruſtra loquor. Letet̉ qui intelligit: patienterferat qui nō intelligit: qd̓ nō intelligit ferat ⁊ vt intelligat diſſerat. Nō ergo ait: Quecūqꝫ pater facit talia filiꝰ facit: tanqͣꝫalia faciat pater: ⁊ alia faciat filiꝰ. Uidebat̉ em̄ tanqͣꝫ hoc dixiſſe cum ſuperiꝰ diceret: Nō facit a ſe filiꝰ quicqͣꝫ niſi qd̓ viderit patrē facientem. Intēde: Neqꝫ ibi ait: niſi qd̓ audieritpatrē iubentē: ſed viderit inqͥt patrē facientē. Si ergo carnalem intellectū: vel potius ſenſum interrogemꝰ: quaſi duos ſibi ꝓpoſuit artifices patrē ⁊ filiū: patrē facientē nullo viſo: filiū facientem a patre viſo: Carnalis adhuc aſpectus eſt: Uerūtamē vt ea que ſuꝑiora ſūt intelligamꝰ: iſta humiliora ⁊ abiecta nō declinemꝰ. Primo ſic nobis ante oculos ꝯſtituamꝰaliquid: putemus eſſe duos fabros patrē ⁊ filiū. Fecit paterarchā quā filiꝰ facere nō poterat niſi patrē videret facienteꝫAttēdit archā quā fecit pater: ⁊ fecit archā aliā taleꝫ: nō eandem. Differo paululū verba que ſequunt̉ ⁊ iam interrogo arrianū. Siccine intelligis quomō ꝓpoſui? Fecit pater aliqͥdqd̓ cū videret filiꝰ patrē facientē fecit ⁊ ipſe tale aliqͥd? Hocem̄ vident̉ ſonare verba quibꝰ ꝑmotꝰ es. Neqꝫ em̄ ait: Nō po

teſt a ſe facere filiꝰ quicqͣꝫ niſi qd̓ audierit patrē iubentē: Sꝫait: Nō pōt a ſe facere filiꝰ quicqͣꝫ niſi qd̓ viderit patrē facientē. Ecce ſi ſic ītelligꝭ: fecit pater ⁊ attēdit filiꝰ vt videret ⁊ ip̄eqd̓ faceret. Faceret aūt aliud aliquod tale quale fecerat pat̓Hoc qd̓ fecit pater per quē fecit? Si nō per filiū: ſi nō ꝑ ver-bum incurriſti in blaſphemiā euāgelij. Oīa em̄ per ip̄ꝫ facta Iſunt. Ergo iā qd̓ fecerat pater ꝑ verbū fecerat: ſi ꝑ verbū fecerat: per filiū fecerat. Quis eſt aliꝰ qͥ attēdit vt faciat aliudaliqͥd qd̓ viderit patrē facientē? Nō ſoletꝭ dicere duos filioshabere patrē: Unꝰ eſt vnicꝰ de illo genitꝰ. Per miſericordiāvero ſua ſolus ad diuinitatē ⁊ nō ſolus ad hereditatē. Coheredes vnico ſuo fecit pater: nō quos de ſua ſubſtātia ſicut ip̄ꝫgenuit: ſꝫ quos de familia ſua ꝑ ip̄m adoptauit. In adoptio Rne qͥppe filioruꝫ vocati ſumꝰ: ſicut ſancta ſcriptura teſtat̉. qͥdergo dicis? Ipſe vnicꝰ loquit̉: ipſe filiꝰ vnigenitꝰ in euāgelioloquit̉: ip̄m verbū nobis verba fecit: ip̄m audiuimꝰ dicentē:Nō poteſt filiꝰ a ſe facere quicqͣꝫ niſi qd̓ viderit patrē facien Ictē. Iam fecit pater vt videat qd̓ faciat filius: ⁊ tn̄ nil facit pater niſi ꝑ filiuꝫ. Certe turbaris heretice: certe turbaris: ſꝫ tanqͣꝫ helleboro accepto turbaris vt ſaneris. Iam te nō inuenisſententiā tuā ⁊ carnalē intuitū tuū: quantū arbitror etiā ipſeꝯdemnas. Repone oculos carnis poſt te: erige ſi aliquid habes in corde: diuina intuere. Audis quideꝫ humana verbathominē: per euāgeliſtā: ꝑ euāgeliū audis humana verbaſicut hō. Sꝫ de verbo dei audis vt humana audias: diuina cognoſcas. Exagitauit magiſter vt erudiret: ſemīauit queſtionē vt moueret intētionem. Nō pōt filiꝰ a ſe facere quicqͣꝫ niſiqd̓ viderit patrē faciētē. Cōſequēs erat ꝙ diceret: Quecūqꝫem̄ pater facit: talia facit filiꝰ: Nō hoc ait: ſed q̄cunqꝫ pat̓ facit: hec eadē ⁊ filiꝰ facit. Nō alia pater facit: alia filiꝰ facit: qꝛoīa que pater facit ꝑ filiū facit. Suſcitauit lazarū filius: nunquid pater eū non ſuſcitauit? Illuminauit filiꝰ cecuꝫ: nunqͥdpater nō illuminauit? Illuminauit pater ꝑ filiū in ſpūſanctoTrinitas eſt: ſꝫ vna oꝑatio: vna maieſtas: vna eternitas: vnacoeternitas: ⁊ oꝑa eadē trinitatis. Nō alios hoīes creat pater: alios filius: alios ſpūſſanctꝰ. Unū eundēqꝫ hominē ⁊ pater ⁊ filius ⁊ ſpūſſanctꝰ creat: ⁊ pater ⁊ filiꝰ ⁊ ſpūſſanctus vnusdeꝰ creat. Attendis pluralitatē ꝑſonarū: ſꝫ vnitatē diuinitatis agnoſce. Propter pluralitatē em̄ ꝑſonarū dictum eſt: Faciamꝰ hoīem ad imaginē ⁊ ſimilitudinē noſtrā. Nō ait: faciāhoīem: ⁊ attende cū facio vt poſſis ⁊ tu alteruꝫ facere. Faciamus inqͥt pluralitatē audio: ad imaginē noſtrā itē pluralitatem audio. Ubi ergo ſingularitas diuinitatis: lege ſequētiaEt fecit deꝰ hoīem. Dicit̉: Faciamꝰ hoīem: ⁊ non dicit̉ fecerunt dij hoīem. Intelligit̉ vnitas in eo qd̓ dictū ē: Fecit dehoīem. Ubi eſt ergo intētio illa carnalis? Cōfundat̉: abſcondatur: perimat̉. Loquat̉ nobis verbū dei. Iam pij: iā credētes: iā imbuti fide ⁊ cōparato aliquo merito intelligētie: conuertamꝰ nos ad ip̄m verbū: ad fontē luminis ⁊ dicamꝰ ſimulDn̄e eadeꝫ fecit pater que tu: qꝛ qͥcquid facit pater ꝑ te facit.Te verbū audiuimꝰ in principio: nō vidimꝰ ſꝫ credimꝰ. Ibiconſequēter audiuimꝰ: qꝛ oīa per te facta ſūt. Oīa ergo q̄ fa2cit pater per te facit. Eadēqꝫ ergo facis q̄ pater. Quid eſt qͣre dicere voluiſti. Nō pōt filiꝰ a ſe facere quicqͣꝫ? Uideo eniꝫequalitatē quandā tibi cū patre: in eo qd̓ audio: Quecūqꝫ pater facit: hec eadē filius facit: Agnoſco equalitatē hic intelligo hic capio vt poſſum: Ego ⁊ pater vnū ſumꝰ: quid eſt ꝙ nō Iopotes facere quicqͣꝫ: niſi qd̓ videris patrē facientē? Quid eſthoc? Forte dicat mihi: īmo dicat nobis oībus: Hoc em̄ qd̓ dixi. Nō pōt filiꝰ facere quicqͣꝫ niſi qd̓ viderit patrē facientem:videre meū quō intelligis: videre meū quid eſt? Sequeſtrapaululū formā ſerui qua ꝓpter te ſuſcepit. Etenī in illa forma ſerui dn̄s nr̄ oculos ⁊ aures habebat ī carne: ⁊ ī illa formahūana qͣlē ⁊ nos portamꝰ eadē figura corꝑis erat: eadē lineamēta mēbroꝝ. Caro illa venerat ex adā: ſꝫ nō ille erat adaꝫ. gͦdn̄s ambulans ſiue in terra ſiue in mari: ſicut ei placuit ſicutvoluit: qꝛ quicqͣꝫ voluit potuit: īſpexit qd̓ voluit: iecit oculosvidit: auertit oculos ⁊ nō vidit: a tergo erat qui ſequebat̉: ante erat qui videret̉ oculis corꝑis qd̓ ante erat videbat. Diuinitatem veronihil latebat. Sepone ſepone inqͣꝫ paululū formā ſerui: formam dei vide in qua erat anteqͣꝫ mundus fieret:in qua erat equalis patri: per eum hoc accipe ⁊ intellige qͥd tibi ait: Qui cum informa dei eſſet nō rapina arbitratus eſt eēſe equalem deo. Ibi euꝫ vide ſi potes: vt poſſis videre quid

psͣ. lxxvii

Ioh̓. v.

Ioh̓. j.

Psͣ. xviii.

Psͣ. cxv

F

Ioh̓. x.

Ioh̓. v.

Phil̓. ij.

Ro. viij.

EIoh̓. j.

I

H