Homelia. viijSancti auguſtini
di cogitatio ex diaboli calliditate ſuggerit̉. Nam etiā ſi totūtribuat quod abſtulerit: addit potius peccata qͣꝫ minuat. Diximꝰ cōtra vnum vitium rapinarū: per qd̓ res humane vſqꝫquaqꝫ vaſtant̉: Diximus: ⁊ nemo nobis cōtradicit. Quis em̄. audet contradicere veritati? Nō ergo facimus qd̓ apoſtolꝰmonuit: nō contradicentes arguimꝰ: obediētes alloquimurlaudātes inſtruimꝰ: non ꝯtradicētes redarguimꝰ? Ita veronon ꝯtradicunt lingua ſed vita. Moneo rapit: doceo rapit:p̄cipio rapit: arguo rapit. Quomodo non contradicit? Dicāergo quod de hac re ſufficere exiſtimo: ⁊ ideo abſtinete vosfratres: abſtinete vos filij: abſtinete vos a conſuetudine rapiēdi: ⁊ vos qui ſub manuraptoꝝ gemitis abſtinete vos a cupiditate rapiendi. Alius potens eſt ⁊ rapit: tu ī manu raptorum gemis: qꝛ rapere nō potes: ideo nō facis. Habete facultatē ⁊ ibi laudabo domitā cupiditatem. Hec ergo fratres ſiẜm veſtram conſuetudinē fideliter ⁊ diligenter attenditis: ⁊impietatem auaricie vel cupiditatis poteritis euadere: ⁊ ꝓoꝑbꝰ miſericordie ad eterna p̄mia feliciter ꝑuenire. Amen.j. ¶ De eoquod apoſtolus dicit: Radix omniummalorū eſt cupiditas: quā quidā appetentes naufragauerunt a fide ⁊ inſeruerunt ſe doloribꝰ multis.Homelia. viij.IEatus apoſtolꝰ paulus fratres chariſſimi: vt noAbis vere ac ꝑfecte charitatis dulcedinē cōmendaMret: amaritudinē cupiditatis nobis expoſuit: ⁊ ve4lutꝑitiſſimus acſpiritalis medicꝰ quid fugere etiſ. quid expetere debeamꝰ oſtendit. Et qꝛ radix omniū maloꝝlix eſt cupiditas ⁊ radix omniū bonoꝝ eſt charitas ⁊ ſimulambe eſſe nō poſſunt: Niſi vna radicitus euulſa fuerit: alia plantari nō poterit: ſine cauſa aliquis conatur ramos incidere: ſiradicē non cōtendit euellere. Sic em̄ idem ait apl̓s: Radixomniū malorum eſt cupiditas: quā quidam appetētes naufragauerūt a fide ⁊ inſeruerunt ſe doloribꝰ multis. Tu autēhomo dei hec fuge. Audiamꝰ ergo conſiliū illius in quo xp̄sdn̄s loquebatur: ⁊ quātuꝫ poſſumus ſtudeamꝰ amaritudinēauaricie fugere: ſi volumꝰ ad charitatꝭ dulcedinē peruenireSed quando de contēptū diuitiarū loquimur: reſpondet mij. hi aliquis diues: Didici nō ſperare in incerto diuitiarū: nolo diues eſſe ne incidā intentationē: Sꝫ qꝛ iam ſum: quid facturus ſum de his q̄ mihi iam cōtigithabere? Et ſequit̉ apoſtolus: Facile tribuāt ⁊ cōmunicent. Quid eſt cōmunicare:niſi cōmunē rem tuā facere cum illo qui non habet? Si ergocōmunicare ceperis. nō eris ille predo ⁊ ille raptor qui neceſſarijs pauperū tanqͣꝫ rebus alienis incubat. Etem̄ cōmuneꝫfeciſti rem tuā cum his qui non habent: ⁊ amplius preſtas qͥetiā prerogator pauperū factus es: Tu aliquantā curam geris vt ad ſecurū pauperuꝫ victus perueniat: ⁊ in hoc miſericordiā prerogas: ⁊ ꝓpterea defert tibi deꝰ honorem: ⁊ quaſidicittibi: Prior de re cōmuni tolle qd̓ ſufficit neceſſitatibꝰv. domus tue: quod reliquū eſt da chriſto. Para te audire: Uenite benedicti patris mei: ꝑcipite regnū qd̓ vobis paratū eſtab initio mundi. Eſuriui em̄ ⁊ dediſtis mihi māducare. Forte contēnebas neſcio quē pauperē aut egenū: noli contēnerexp̄m in celo ſedentē: in terra egentē: veniet cū retributione ⁊vita eterna ⁊ ignis eternꝰ. Hoc ergo cogitās potes cum aliqua ſpe etiā diues eſſe. Si aūt adhuc vis fieri diues: ⁊ nō ſolū ea que ſuꝑflua tibi iacent nō vis erogare indigētibus: ſedetiā augere vis patrimoniū tuum: Unde vis augere? Emēdo? Innocēs tibi videris: qꝛ emendo vis augere. Forte ⁊ derapinis aliquā ſpeꝫ habes? Niſi forte hoc dicas: Scit deusqꝛ nō de rapinis volo augere patrimoniuꝫ meū? Et de rapina nō es malus: ſed voto malus es. Si quis tibi dicat: Uēderes tuas: exhorreſcis: expaueſcis: male dictū putas. Cum ergo emere cupis: nōne hoc optas vt res ſuas alij vendāt? Nāquomodo poteris emere: ſi alius nō ꝯpulſus fuerit venūdare? Et hoc videte fratres: quantū laboret qui expoliare vultveſtitū: Et quomodo ſine labore ſit ille qui veſtire vult nudūSi em̄ habet profert ⁊ dat: ſi nō habet ſufficit ei corā deo voluntas bona. Ecce nō laborat ſi habet: ſi vero nō habet: quiaquod valde neceſſarium eſt habet. Pauper eſt in archa: ſeddiues eſt in conſcientia. Pauper eſt in domo: ſed diues eſtin animo. An forte nihil habes: qꝛ bonam voluntatē habes?Audi nato dn̄o clamātes angelos: Gloria in excelſis deo: et
in terra pax hoībus bone voluntatis. Ꝙ paruo cōſtat regnūcelorū: qͣꝫ vili precio tanta poſſeſſio ꝓponit̉. Proponit̉ eniꝫin terra quod poſſideas in celo: ꝓponit̉ in temꝑe quod poſſideas in eternū. Nō potes dicere: Nō habeo vnde emere poſſim: qꝛ tanta eſt illa poſſeſſio ꝙ ad preciū congruuꝫ inuenirenō poſſim. Nonne tantū valet quantuꝫ habere potueris: Ethoc ſuꝑfluū. Quantū valuit zacheo: Dimidiū patrimonium YErat em̄ diues. Dimidiū reruꝫ meaꝝ dixit do pauꝑibꝰ. Sꝫqꝛ prior emit: fortetu nō inuenis qd̓ emas. Emitem̄ regnuꝫcelorū. Et ille emit: ⁊ tibi integrū ſeruat̉ qd̓ emag. Noli timere ne anguſtet te compoſſeſſor: omnibꝰ latum eſt qd̓ charitaspoſſidet. Duobꝰ em̄ minutis emit quedā vidua regnuꝫ celo? 7rum q̄ miſit in gazophylatiū duos nummos. Amen dico vobis: nullus ampliꝰ miſit in domū dei qͣꝫ iſta vidua. Illi enimde abundātia ſua miſerūt: hec aūt totuꝫ qd̓ habuit miſit: Ꝙꝛem̄ prebebat ei dn̄s victum: iam ei duonummi ſuꝑflui reſtiterant ad victū eiꝰ diei: ideomiſit illos in domū dei: ⁊ emit ſibi regnūcelorū. Ecce qd̓ timebas ne charum eſſet ⁊ nō eſſesidoneus. En duobus nūmis valet. Si terrebat te preciū qd̓dedit Zacheꝰ: conſolet̉ te hoc preciū quod dedit hec vidua.Plus addochariſſimi: valet ⁊ viliꝰ. Uilior eſt calix aque frigide: vilior eſt ſola bona voluntas. Audi clamātes angelos:In terra pax hominibꝰ bone volūtatis. Anforte nō bene diximꝰ viliorem bonā voluntatē? Immo ipſa eſt omnibꝰ charior: ⁊ totum habet qui bonā voluntatē habet: qꝛ in dimidiorerū ſuarum zacheus ſi bonā volūtatem nō haberet: nihil dediſſet. Bona em̄ voluntas ip̄a dicit̉ charitas. Et qͥd ait apoſtolus? Si diſtribuero omnia mea pauperibꝰ: charitatē au? j. ſtem nō habeā nihil mihi ꝓdeſt. Totū ergo habet qui bonaꝫvoluntatem habet. Ipſa eſt que poteſt ſufficere ſi cetera nonſint. Si aūt ſola deſit: nihil ꝓdeſt quicqͥd habitū fuerit. Sola ſufficit ſi aſſit: Cetera omnia nihil proſunt ſi ſola charitasdeſit. Si haberes in domo tua theſauros vnde ſecurus eſſesgauderes ⁊ exultares: in corde tuo habes bonā voluntatē ettriſtis es? In archa poſſes timere furem: in corde tuo quē times? Te noli pati hoſtē in corde tuo: bonā voluntatē habēsnihil times. Forte aliquis cogitat ⁊ dicit: Si res meas pauperibꝰ dare cepero: ⁊ de aduerſarijs meis: pro dei amore mevindicare noluero ⁊ humilis ac māſuetꝰ eſſe contēdero: ſtatim mihi neceſſe erit ꝑſecutiones hominū malorū ſuſtinere?Qui hec times nō legiſti. Ꝙꝛ per multas tribulationes opor ⁊tet nos introire in regnum dei? Nō audiſti ſcripturā dicentēFili accedens adſeruitutē dei ſta in iuſticia ⁊ timore: ⁊ pre Epara animā tuā ad tentationē? Uerū eſt qꝛ vbi deum in veritate ceperis querere: neceſſe tibi erit ſuꝑborū vel malorū hominū nequicias ſuſtinere: qꝛ non ſic ab illis colit̉ xp̄us: quomō eis quotidie p̄dicat̉: Qm̄ ⁊ quicquid volunt quicquid petunt a deo: in luxurijs ſuis ⁊ cōuiuijs volunt ꝯſumere: in ſpectaculis: in nugis: in fornicationibꝰ: in ebrietatibus. Inhisvolunt cōſumere quo deſiderant abundare: ⁊ tunc putant ꝙbonus ſit deꝰ quando illis preſtat vnde corrumpant̉. Sed dicit aliquis: Ecce tempora aſpera ſunt ⁊ aſperiora erūt. Periſta aſꝑiora ꝓficit magꝭ eccl̓ia: ꝓficiūt illi qͥ ſurſuꝫ corhn̄t: ⁊illi qͥ ſurſuꝫ cor nō hn̄t: tumultuat̉ eis cor in terra: ⁊ diſcūt cordi ſuo locū mutare: vt etiā ipſi ſurſū cor habeāt: cantātes nobiſcū: Adte dn̄e leuaui animā meā. Tale ē dicere: Seuiora Iſunt temꝑa: quale ſi quis dicat: ſeuiora eſſe tempora oliue cūfructꝰ inde colligit̉: qͣꝫ cum in torcular mittit̉. Quando enimpendebat in arbore: leta temꝑa videbant̉: ⁊ nō attendūt quiaamurca plena erat. Uenitem̄ quaſi aſperiꝰ tempꝰ: venit tempus torcularis: veniūt maiores preſſure. Per peccata em̄ etcrimina ſuperborū: per auariciā: luxuriāqꝫ maloꝝ: maiorespreſſure fiunt generi humano. Oēs em̄ mali ⁊ amatores mūdi quaſi torcularia ſunt. Sic em̄ in torcularibꝰ ⁊ vua premit̉⁊ oliua: vt vinuꝫ ⁊ oleū reponat̉ in canaua: ita ꝑ nequiciā malorū hominū: qui boni ⁊ iuſti ſunt malis tribulationibꝰ corꝑaliter fatigant̉: vt anime eorū tanqͣꝫ oleum ac vinū recondi ineterna taberna cula mereant̉. Noli ergo de dei miſericordiavel iuſticia deſperare: quotiens te videris ab iniquis hominibus fatigari: ſed ꝯſidera ꝙ illi qui te perſequunt̉ apud deūvelut mole ac torcularia deputant̉. Tu vero quaſi oliua: ⁊ qſi vua legitima paruo tempore preſſurā malorū hominū ſuſtinere cogeris. Sed poſtea illis ſine fine remanebit opprobrium: tu felici cōmutatione tranſibis ad regnum. Et tūc li-
Thi. vj.
Titum .i.
j. Thi. vi
D e. diſij. qꝛ radix
j. Thi. vj
Mat. xxv.
De pe. diſij. qꝛ radij
Luc̄. ij.
A
E
Luc̄. xix.
Act̉. xiiij.
Act̉. xiiij.
Ecc̄i. ij.
j. Cor. xlij.
Marci. xij.
Psͣ. xxiii
C
D