xpoſitionis Sancti Auguſtini

faciūt bene: volūt ſibi tribuere: ſi male faciāt: deū volūt accuſare. Conuerte hoc diſtortū neſcio quid et prepoſterū: facillud quodāmodo capite deorſū: qd̓ ſuſum facias iuſum: qd̓deorſum facias ſurſum. Iuſum vis facere deū: et te ſuſum:p̄cipitaris: nō eleuaris. Ille enī ſemꝑ ſurſuꝫ eſt. Quid ergo?Tu bene: ⁊ deꝰ male? Immo hͦ dic ſi vis veriꝰ dicere. Egomale: ille bene. Et qd̓ ego bene: ab illo bene. Naꝫ a me qͥcqͥdego: male. Iſta cōfeſſio firmat cor: ⁊ facit dilectionis fundamēta. Nā ſi opera noſtra abſcōdere debemꝰ bona: ne videātur ab hoībus: vbi eſt illa ſentētia dn̄i: in eo ſermone quē habuit in monte: vbi hoc dixit: ibi ⁊ illud pauloante dixit. Luceant opera vr̄a bona corā hoībꝰ? Et nō ibi ceſſauit: nō ibifinē fecit: ſꝫ addidit. Et glorificēt patrē veſtrū qͥ in celis eſt.Et paulꝰ qͥd ait? Eram autē ignotus facie eccleſijs iudee q̄in xp̄o ſūt. Tantū autē audiētes erāt: qꝛ qͥ nos aliqn̄ ꝑſequebat̉: nūc euāgelizat fidē quā aliqn̄ vaſtabat: et in me magnificabāt deū. Uidete quēadmodū et ipſe qꝛ ſic innotuit: finēnon poſuerit in laudē ſuā: ſed in laudē dei. Atqͣꝫtum ad ip̄mꝑtinet vaſtator eccleſie: ꝑſecutorīuidꝰ: malignꝰ: ipſe ꝯfitet̉:nō nos cōuitiamur. Amat paulꝰ dici a nobis pctā ſua: vt glorificet̉ ille qͥ talē morbū ſanauit. Magnitudinē enī vulnerꝭix. manꝰ medici ſecuit ⁊ ſanauit. Uox illa de celo ꝓſtrauit ꝑſecutorē: et erexit p̄dicatorē. Occidit ſaulū: ⁊ viuificauit paulū. Saul eniꝫ ꝑſecutor erat ſancti viri: inde nomen habebatiſte qn̄ ꝑſequebat̉ xp̄ianos. Poſtea de ſaulo factꝰ eſt paulꝰQuid eſt paulꝰ? Modicꝰ. Ergo qn̄ ſaulus: ſuꝑbus elatꝰ: qn̄paulus: humilis: modicꝰ. Ideo ſic loqͥmur: paulopoſt videv. bote .i. poſt modicū. Audi qꝛ modicꝰ factꝰ eſt. Ego enī ſumiij. minimꝰ apl̓oꝝ. Et mihi minimo oīm ſctōꝝ: dicit alio loco.Sic erat inter apl̓os tanqͣꝫ fimbria veſtimēti. Sed tetigit eocleſia gētiū tāqͣꝫ fluxū patiēs: ⁊ ſanata eſt. Ergo fr̄es hͦ dixerim: hoc dico: hoc ſi poſſem nō tacerē. Opera illa modo illaſint in nobis: modo illa ꝓ tēpore: ꝓ horis: ꝓ diebꝰ. Nūquidſemꝑ loqui? Nunqͥd ſemꝑ tacere? Nunqͥd ſemꝑ reficere corpus? Nūqͥd ſemꝑ ieiunare? Nūqͥd ſemꝑ pane dare egentiNūqͥd ſemꝑ nudū veſtire? Nūqͥd ſemꝑ egrotū viſitare? Nūquid ſemꝑ diſcordātes cōcordare? Nūqͥd ſemꝑ mortuos ſepelire? Modo illud: modo illud. Inchoant̉ iſta ⁊ ceſſant: ille aūt īperator: nec inchoat̉: nec ceſſare debꝫ. Charitas intꝰlj. nō ītermittat̉. Officia charitatis ꝓ tēpore exhibeant̉. Charitas ergo (ſicut ſcpͥtū eſt) fraterna ꝑmaneat. Fortaſſis aūtmouerit aliquos veſtrū ex quo iſtā epl̓am beati iohānis tractamus vobis: quare nō cōmēdauerit maxime niſi fraternācharitatē? Qui diligit fratrē dicit. Et p̄ceptū nobis eſt datū: vt diligamꝰ inuicē. Aſſidue noīauit charitatē fraternamDei charitatē .i. qͣdebemꝰ diligere deū nō tam aſſidue noīauit: ſed tn̄ nō oīnotacuit. De inimici ꝟo dilectione ꝓrſus tacuit: ꝓpe per totā iſtā epl̓am. Cū vehemēter nobis p̄dicet:cōmēdetqꝫ charitatē: nō nobis dicit vt diligamꝰ inimicos:ſed dicit nobis vt fratres diligamꝰ. Modo vero cū euangeliū legeret̉ audiuimꝰ. Si enī diligitis eos qui vos diligūt:quā mercedē habebitis? Nōne et publicani hͦ faciūt? Quideſt igit̉ ꝙ ꝓ magno nobis ad ꝑfectionē quādā fraternā dilectionē comēdat iohānes apl̓s: dn̄s autē dicit: nō nobis ſufficere vt fratres diligamꝰ: ſed debere nos extēdere ip̄am dilectionē vt ꝑueniamꝰ ad inimicos? Qui vſqꝫ ad inimicos ꝑuenit: nō trāſibit fratres. Neceſſe eſt: ſicut ignis prius occupet ꝓxima: ⁊ ſic ſe in lōginquiora diſtendat. Propinqͥor eſttibi frater qͣꝫ neſcio qͥs homo. Rurſus tibi magis adheret ille: quē nō noueras: qͥ tibi tn̄ non aduerſat̉: qͣꝫ inimicꝰ qͥ etiaꝫaduerſat̉. Extende dilectionē in ꝓximos: nec voces illā extenſionē. Prope enī te diligis: qͥ eos diligis qͥ tibi adherēt.Extēde ad incognitos: qͥ tibi nihil mali fecerūt. Tranſcēdeet ipſos: perueni: vt diligas inimicos. Hoc certe dn̄s iubet.Quare iſte tacuit de dilectione inimici? Om̄is dilectio ſiueque carnalis dicit̉: q̄ nō dilectio ſed magis amor dici ſolet.Dilectionis enī nomen magis ſolet in melioribꝰ rebus dici:in melioribꝰ rebus accipi: tn̄ om̄is dilectio fratres chariſſimi vtiqꝫ beniuolētiam quādam habet erga eos qͥ diligūtur.Non enī ſic debemꝰ diligere hoīes aūt ſic poſſumꝰ diligerexi.vel amare. Hoc enī etiā verbo vſus eſt dn̄s cū diceret. Petre amas me? Nō ſic debemꝰ amare hoīes: quomodo audimus guloſos dicere: amoturdos. Queres qͣre? Ut occidatet cōſumat: et amare ſe dicit. Ad hoc illos amat vt non ſint:

ancti Auguſtini.ad hoc amat vtperimat: et quicqͥd adcibādum amamus vtillud cōſumatur et nos reficiamur. Nūquid ſic amandi ſunthomines tanqͣꝫ ꝯſumēdi? Sed amicitia quadā beniuolētie:vt aliqn̄ preſtemꝰ quos amamus. Quid ſi non ſit qd̓ preſtemus? Sola beniuolētia ſufficit amanti. Non enī optare debemus eſſe miſeros: vt poſſimꝰ exercere opera miſericordieDas panē eſurienti: ſed meliꝰ nemo eſuriret et nulli dares.Ueſtis nudū: vtinā om̄es veſtiti eſſent: et nō eſſet iſta neceſſitas. Sepelis mortuū: vtinam veniat aliqn̄ illa vita vbi nemo moriat̉. Cōcordas litigātes: vtinā aliqn̄ ſit pax illa eterna hieruſalē vbi nemo diſcordat. Hec enī omnia officia neceſſitatū ſunt. Tolle miſeros: ceſſabunt opera miſericordie.Opera miſeri cordie ceſſabunt: nūquid ardor charitatis extinguit̉? Germanius amabis felicem hoīem cui non habesquod preſtes: purior ille amor erit: multoqꝫ ſincerior. Nā ſipreſtiteris miſero: fortaſſis extollere te cupis aduerſus eū:et eū tibi vis eſſe ſubiectū: quia auctor eſt tui beneficij. Illeindiguit: tu impartitꝰ es. Quaſi maior videris qꝛ tu preſtitiſti qͣꝫ ille cui preſtitū eſt: opta equalē: vt ambo ſub vno ſitis:cui nihil p̄ſtari poteſt. Nā in hoc exceſſit modū ſuperba aīaet quodāmodo auara fuit. Quia radix oīm malorū auaricia j.eſt. Et item dictū eſt. Initium om̄is peccati ſuperbia. Et qrimus aliqn̄ quomodo ſibi cōcordent iſte due ſententie. Ra Edix omniū malorū auaricia: et initium oīs peccati ſuperbiaSi initium oīs peccati ſuperbia: radix oīm malorū ſuꝑbiaeſt. Certe ſi radix oīm malorū auaricia eſt: inuenimꝰ et in ſuperbia auariciā eſſe. Exceſſit enī modū hō. Quid eſt auarūeſſe: Progredi vltra qͣꝫ ſufficit. Adam ſuꝑbia cecidit. Initium om̄is peccati ſuꝑbia inquit. Nūquid auaricia: Quidauarius illo cui deus ſufficere nō potuit? Ergo fratres legimus quēadmodū factus ſit homo ad imaginē et ſimilitudinem dei. Et qͥd de illo dixit deus? Et habeat poteſtatē piſcium maris: et volatiliū celi: et oīm pecorū que repunt ſuꝑteram. Nūquid dixit. Habeat poteſtatē hoīm: Habeat poteſtatē: ait: dedit poteſtatē naturalē. Quoꝝ habeat poteſtatē:Piſcium maris: volatiliū celi: et oīm repētium q̄ repunt ſuper terraꝫ. Quare hec eſt naturalis poteſtas homīs in iſtaꝫQuia homo ex eo habet poteſtatē: ex quo factus eſt ad imaginem dei: in intellectu: in mēte: in interiore homine. In eoqd̓ intelligit veritatē: diiudicat iuſtitiā et iniuſtitiā: nouit aquo factꝰ eſt: poteſt intelligere creatorē ſuū: laudare creatorem ſuū. Habet hāc intelligentiā qui habet prudētiā. Ideomulti cū per cupiditates malas detererēt in ſe imaginē deūet ipſam quodāmodo flammā intelligentie peruerſitate morū extīguerēt: clamat illis ſcriptura. Nolite fieri ſicut equꝰ Iet mulus: quibꝰ non eſt intellectus. Hoc eſt dicere: prepoſuite equo et mulo: te ad imaginē meam feci: poteſtatē tibi ſuper iſta dedi. Quare? Quia nō habent fere rationalē mentē:tu autem rationali mente capis veritatē: intelligis quod ſuprate eſt: ſubdere ei qui ſuprate eſt: et infra te erunt illa quibus prepoſitus es. Quia vero per peccatum homo deſeruiteū ſub quo eſſe debuit: ſubditus eſt eis ſupra que eſſe debuitIntendite quid dicam. Deus: homo: pecora. Uerbi gratiaSupra te deus: infra te pecora. Agnoſce eū qui ſupra te eſt:vt agnoſcant te que infra te ſunt. Ideoqꝫ cum Daniel agno­ īuiſſet ſupraſe deum: agnouerunt illum ſupra ſe leones. Siautem non agnoſcis illum qui ſupra te eſt: ſuperiorē cōtemnis: ſubderis īferiori. Propterea ſuperbia egyptiorum vnde domata eſt? De ranis et muſcis. Poterat deus et leonesmittere: ſed aliquis magnus leone terrendus eſt. Quanto illi erant ſuperbiores: tanto de rebus contemptibilibus ⁊ abiectis: fracta eſt eorum ceruix mala. Sed danielem agnouerunt leones: quia ille ſubditus deo erat. Quid martyres quiad beſtias pugnauerunt: et ferarum morſibus laniati ſunt:non erant ſub deo? Serui dei tres viri: et ſerui dei macha­ 1bei. Agnouit ignis ſeruos dei tres viros quos non vſſit: quo īrum nec veſtimēta corrupit: nō agnouit machabeos? Agnouit et machabeos fratres: agnouit et iſtos. Sed opus eratquodam flagello permittente domino qui dixit in ſcriptura. Flagellat omnem filiuꝫ quem recipit. Putatis enim fra ltres quia ferrum tranſuerberaret viſcera domini: niſi ipſepermitteret: aut hereret in ligno: niſi ipſe voluiſſet? Non eūagnouit creatura? An exemplum patientie propoſuit fidelibus ſuis? Ideo deus quoſdā liberauit viſibiliter: quoſdā

Actuū. ix.

Gal̓. j.

73 xi

Mat. vj.

Mat. v.

j. Cor. xv.Ephe. iij.

Heb̓. xiii.

Ioh̓. xxj.

E

Gen. j.

Exo. viij.E

Dan̄. vj.

Heb̓. xij.

DEcc̄i. x.

Psͣ. xxxj.

j. Tim̄ vDEcc̄i. x.

Dan̄. iij.ij. Mach.

j. Tim. vjZ