Expoſitionis Sancti Auguſtini

53 Sditus eſt: ad voluntatē nō eſt exauditus. Quos inuenimꝰ exauditos ad volūtatē: nō exauditos ad ſalutē? Inuenimꝰ putamus aliquē: neqꝫ aliquē impiū exauditū a deo ad volūtatem nō exauditū ad ſalutē? Si alicuiꝰ hoīs exemplū poſuero: forte dicturꝰ es mihi. Tu illū dicis iniquū: nā iuſtꝰ eratSi iuſtus nō eſſet: a deo nō exaudiret̉. Talē ꝓpoſiturꝰ ſumde cuius iniqͥtate et īpietate nemo dubitet. Diabolꝰ ipſe petijt Iob: et accepit. Nōne ⁊ hic de diabolo audiſtis. Quia qͥfacit pctm̄ ex diabolo eſt? Nō qꝛ ille creauit: ſed qꝛ iſte imiij. tatur. Nōne de illo dictū eſt. In ꝟitate nō ſtetit? Nōne ipſeeſt antiquꝰ illeſerpens: qͥ perfeminā venenū primo hominiꝓpinauit? Qui ad ip̄m Iob feminā ꝓpterea ſeruauit: ꝑ quāmaritꝰ nō cōſolaret̉: ſed tentaret̉. Ipſe diabolus petijt ſctm̄virū tentandū: et accepit. Petijt apl̓s vt auferret̉ ab eo ſtimulus carnis: et nō accepit. Sed apl̓s magis exauditus eſtqͣꝫ diabolꝰ. Apl̓s enī exauditꝰ eſt ad ſalutē: et ſi nō ad voluntatē. Diabolus exauditꝰ eſt ad voluntatē: ſed ad dānationē.Ideo enī ꝯceſſus eſt iſte tētandus: vt eo ꝓbato eſſet ille cruciandus. Sed hec fratres nō tm̄ in veteribꝰ libris inuenimꝰlij. et in euāgelio inuenimꝰ. Petierunt demones a dn̄o cū eosexcluderet ab hoīe: vt ire ꝑmitterētur in porcos. Nōne hispoſſet dicere dn̄s: vt nec illuc accederēt? Nō enī ſi nollet rebellaturi erāt cōtra regē celi et terre. Certi tn̄ myſterij gr̄a:et certa diſpēſatione dimiſit demones in porcos: vt oſtenderet diabolū in eis dn̄ari qͥ vitā porcorū gerūt. Demones ergo exauditi ſunt: apl̓s nō exaudit̉: An potius qd̓ veriꝰ eſt dicimus: immo apl̓s exauditꝰ eſt: demones nō ſunt exauditi.Illoꝝ volūtas facta eſt: huiꝰ ſanitas ꝑfecta eſt. Scd̓m hͦ intelligere debemꝰ qꝛ deus etſi volūtati noſtre non dat: ſalutidat. Quid ſi eniꝫ hoc petieris qd̓ tibi obeſt: et medicꝰ nouitqꝛ obeſt tibi: nō enī te exaudit medicus: qn̄ forte tu frigidāaquā petis. Et ſi ꝓdeſt ſtatim dat: ſi nō ꝓdeſt nō dat̉. Nonexaudiuit. An potius ad ſanitatē exaudiuit: qꝛ volūtati cōtradixit. Sit gͦ in vobis charitas fratres: ſit in vobis: et ſecuri eſtotē. Et qn̄ nō vobis dat̉ qd̓ petitis: exaudimini: ſednō ſcitis. Multi dati ſunt in manꝰ ſuas malo ſuo: de qͥbus dicit apl̓s. Tradidit eos deꝰ in deſideria cordis eorū. Petitaliqͥs magnā pecuniā: accipit malo ſuo. Qn̄ illā nō habebatparū timebat. Habere illā cepit: preda factus eſt potētiori.Nōne malo ſuo exauditꝰ eſt qͥ voluit habere vnde a latronequereret̉: quē pauperē nemo q̄rebat? Diſcite rogare deū: vtmedico cōmittatis: qd̓ ipſe nouit faciat. Tu morbū cōfitearis: ille medicamentū adhibeat. Tu tantū charitatem tene.Nā ſi ille ſecare te vult: vrerete vult. Tu ſi clamas et nō exaudiris in vſtione ⁊ tribulatiōe: nouit ille quouſqꝫ putre eſt.Tu iā vis reuocet manus: et ille vulneris ſinū attendit: ſcitquouſqꝫ ꝑueniat: nō te exaudit ad voluntatē: ſed exaudit adlij ſalutē. Certi eſtote fratres mei qꝛ qd̓ ait apl̓s verū eſt. Quidenīoremꝰ ſicut oportet neſcimꝰ: ſed ipſe ſpūs interpellat ꝓnobis gemitibꝰ inenarrabilibꝰ: qꝛ ip̄e interpellat ꝓ ſanctisQuid eſt: ipſe ſpūs interpellat ꝓſanctis: niſi ip̄a charitas q̄in te per ſpm̄ facta eſt? Ideo enī dicit idem apl̓s. Charitasdei diffuſa eſt in cordibꝰ nr̄is per ſpm̄ ſctm̄ qͥ datꝰ eſt nobis.Charitas ipſa gemit: charitas ipſa orat. Cōtra hanc auresclaudere nō nouit qͥ illā dedit. Securus eſto: charitas rogetEt ibi ſunt aures dei: nō ſit qd̓ vis: ſed fit quod tibi expedit.Ergoquicqͥd poſtulauerimꝰ: nūqͥd accipiemꝰ ab eo? Iamdixi. Si ad ſalutē intelligas: nulla q̄ſtio eſt. Si nō ad ſalutēq̄ſtio eſt magna: q̄ te calūniatoreꝫ facit paulo apl̓o. Quicqͥdpoſtulauerimꝰ accipiemꝰ ab eo: qꝛ mādata eiꝰ ſeruamꝰ: et q̄placent illi in cōſpectu eiꝰ facimꝰ. In cōſpectu eiꝰ: intꝰ vbividet. Et q̄ illa mādata ſunt? Hoc eſt (inqͥt) mādatū illiꝰ:vt credamꝰ in noīe filij eiꝰ ieſu xp̄i. Et diligamꝰ inuicem.Uidetis qꝛ hoc eſt mandatū. Uidetis qꝛ cōtra hoc mādatūqui facit: pctm̄ facit: quo caret oīs qͥ natꝰ eſt ex deo. ¶ Sicutdedit nobis mandatū vt diligamꝰ inuicē: et qͥſeruauerit mādatū eiꝰ. Uidetis qꝛ nihil aliud nobis p̄cipit̉ niſi vt diligamus inuicē. ¶ Et qͥ ſeruauerit mandatū eiꝰ: in ipſo manebitet ipſe in eo. Et in hoc cognoſcimꝰ qꝛ manet in nobis de ſpūquē dedit nobis. Nōne manifeſtū eſt: qꝛ hͦ agit ſpirituſſanctus in hoīe vt ſit in illo dilectio et charitas? Nōne manifeſtum eſt qd̓ ait apl̓s. Charitas dei diffuſa eſt in cordibꝰ noſtris per ſpm̄ ſctm̄ qͥ datus eſt nobis? De charitate enī loquebat̉ et dicebat: qꝛ in cōſpectu dei debemꝰ interrogare cor no

1ſtrum. ꝙ ſi nō male ſenſerit cor noſtrum .i. ſi cōfiteat̉ qꝛ de dilectione fratris ſit: qͥcquid fit in bono opere fit. Acceſſit etiāqd̓ de mādato cū diceret hoc ait. Hoc eſt mādatū eiꝰ: vt credamꝰ in noīe filij eiꝰ ieſu xp̄i: et diligamꝰ inuicē. Et qͦ facitmandatū eiꝰ in ipſo manet: et ille in eo. In hoc cognoſcimꝰqꝛ manet in nobis: de ſpū quē dedit nobis. Si enī inueneriste habere charitatē: habes ſpm̄ dei ad intelligēdum. Ualdeenī neceſſaria res eſt. Primis tēporibꝰ cadebat ſuꝑ credentes ſpirituſſanctꝰ: ⁊ loq̄bant̉ linguis quas nō didicerāt: quō Aſpūs dabat eis ꝓnūciare. Signa erāt tꝑe oportuno. Oportebat enī ita ſignificari in oībus linguis ſpm̄ſanctū: qꝛ euāgelium dei ꝑ oēs linguas curſurū erat toto orbe terraꝝ. Significatū eſt illud et tranſijt. Nūquid modo quibꝰ īponit̉ manꝰvt accipiant ſpm̄ſanctū: hoc expectat̉ vt linguis loquantur:Aut qn̄ īpoſuimꝰ manū iſtis infantibꝰ: attendit vnuſquiſqꝫveſtrū vtrū linguis loquerent̉? Et cum videret eos linguisnō loqui: ita ꝑuerſo corde aliqͥs veſtrū fuit: vt diceret. Nonacceperūt iſti ſpm̄ ſctm̄. Nā ſi accepiſſent linguis loquerent̉quēadmodū tūc factū eſt. Si ergo per hec miracula nō fiatmodo teſtimoniū p̄ſentie ſpūſſancti: vnde fit: vnde cognoſcit quiſqꝫ accepiſſe ſpm̄ ſctm̄? Interroget cor ſuū. Si diligitfratrē: manet ſpūs dei in illo. Uideat: ꝓbet ſeip̄m corā oculis dei. Uideat ſi eſt in illo dilectio pacis vnitatis: dilectioeccleſie toto terrarū orbe diffuſe. Nō attendat eū ſolū diligere fratrē quē attēdit ante ſe. Multos enī nō videmꝰ fratresnoſtros ⁊ in vnitate ſpūs illis copulamur. Quid mirū quianobiſcū nō ſunt? In vno corpore ſumꝰ: vnū caput habemusin celo. Fratres oculi noſtri nō ſe vident qͣſi non ſe norūt. Anin charitate cōpaginis corporalis norūt ſe? Nā vt noueritꝭqꝛ in cōiūctione charitatis ſe nouerūt: qn̄ ambo patent: nonlicet vt aliqͥd attendat dexter: qd̓ nō attēdat ſiniſter. Dirigeradiū dextrū ſine altero ſi potes? Simul coeunt: ſimul dirigunt: intētio vna eſt: loca diuerſa ſunt. Si ergo om̄is qͥ tecūdiligit deū: vnā intentionē tecū habet: noli attendere qꝛ corpore in locoſeparatꝰ eſt: aciem cordis ſimul fixiſtis in lumine ꝟitatis. Ergo ſi vis noſſe qꝛ accepiſti ſpm̄ ſctm̄: interrogacor tuū: ne forte ſacramentū habes: et virtutē ſacramēti nōhabes. Interroga cor tuū: ſi eſt ibi dilectio fratris: ſecuruseſto. Non poteſt eſſe dilectio ſine ſpū dei: qꝛ paulus clamat.Charitas dei diffuſa eſt in cordibꝰ noſtris per ſpm̄ ſctm̄ quidatus eſt nobis. ¶ Dilectiſſimi: nolite om̄i ſpiritui credere. IFQꝛ dixerat. In hoc cognoſcimꝰ qꝛ manet in nobis: de ſpiritu quē dedit nobis. Unde autē cognoſcit̉ ipſe ſpūs. Attēdite. ¶ Dilectiſſimi: nolite om̄i ſpiritui credere: ſed ꝓbate ſpūsſi ex deo ſunt. PQuis eſt qͥ ꝓbat ſpūs? Difficilē rem nobis ꝓpoſuit fratres mei. Bonū eſt nobis vt dicat ipſe vnde diſcernamꝰ. Dicturꝰ eſt: ne formidetis. Sed primo videte: attendite. Uidete hinc exprimi illud vnde vani heretici calūniātur. Attēdite: videte qͥd ait. Dilectiſſimi: nolite om̄i ſpirituicredere: ſed ꝓbate ſpūs ſi ex deo ſunt. Spirituſſanctus noīeaque appellatꝰ eſt in euāgelio: dn̄o clamāte et dicēte. Si qͥsſitit veniat ad me et bibat. Qui credit in me: flumīa aque vi­ Iue fluent de vētre eiꝰ. Euāgeliſta aūt expoſuit vnde diceretSecutus enī ait. Hoc autē dicebat de ſpiritu quē accepturierāt: qui in eū erant credituri. Quare nō multos baptizabatdn̄s? Sed qd̓ ſequit̉ attēdite. Spiritꝰ aūt nondū erat datꝰ.qꝛ ieſus nondū fuerat glorificatꝰ. Ꝙꝛ ergo illi baptiſmū habebāt et ſpm̄ ſctm̄ nondū acceperāt: quē die pentecoſtes miſit dn̄s de celo: vt daret̉ ſpiritꝰ: expectabat̉ glorificatio dn̄i.Et anteqͣꝫ clarificaret̉: ⁊ anteqͣꝫ mitteret eū: inuitabat tn̄ homines vt ſe p̄pararēt ad accipiendā aquā de qua dixit. Quiſitit veniat et bibat: et qͥ credit in me flumina aque viue fluent de ventre eiꝰ. Quid eſt illa aqua? Nemo me interroget.Euāgeliū interroga. Hoc autē dicebat (ait) de ſpiritū quēaccepturi erāt hi qui in eū erāt credituri. Aliud eſt ergo aqͣſacramēti: aliud aqua q̄ ſignificat ſpm̄ dei. Aqua ſacramētiviſibilis eſt: aqua ſpūs inuiſibilis eſt. Iſta abluit corpus: ⁊ſignificat qd̓ fit in aīa: per illū ſpm̄ ipſa anima mūdat̉ et ſaginatur. Ipſe eſt ſpūs dei: quē non poſſunt habere heretici: etquicūqꝫ ſe ab eccleſia p̄cidūt. Et quicūqꝫ nō aperte precidūtur: ſed ꝑ iniqͥtatē p̄ciſi ſunt: et intus tanqͣꝫ palea voluūtur etgrana nō ſunt: nō habent iſtū ſpiritū. Iſte ſpiritꝰ noīe aquea dn̄o ſignificatꝰ eſt. et audiuimꝰ ab hac epiſtola. Nolite oſſpiritui credere. Atteſtantur verba illa ſalomonis. Ab aqua

Iob. j.

Rom̄. j.

Ioh̓. viiiī. iij.

Rom̄. vii.

Mat. vii.

Rom̄. v.

Rom̄. v.

E

Rom̄. v.Ca. iiij.

Actuū. ij.

Ioh̓. vij.