Expōſitionis ſancti Auguſtini
Expoſitionisnati ſunt: exheredati ſunt: quia non ſunt imitati: tu qui nō deillo natus es efficeris filius: et ſic eris filius imitando. Et ſidi abolum fueris imitatus: quia ille ſuperbus extitit et impius aduerſus deū: eris filius diaboli: diabolū imitando: nonquia ip̄e creauit te aut genuit te. ¶ In hoc manifeſtatus eſt filius dei. Heīa fratres: oēs peccatores ex diabolo nati ſuntinquantū peccatores. Adam a deo factus eſt: ſed qn̄ cōſenſitdiabolo: ex diabolo natus eſt. Et tales omnes genuit qualiserat. Cum ipſa concupiſcentia nati ſumus. Et anteqͣꝫ nos devita noſtra addamus: de illa damnatione naſcimur. Nam ſicum illo pctō non naſcimur: quid eſt ꝙ cum infantibꝰ ad baptiſmūcurritur vt ſoluant̉? Ergo duas natiuitates attendite fratres: adā et chriſtū. Duo ſunt hoīes: ſed vnus ipſorumhomo homo: alter homo deus. Perhominē hominē peccatores ſumꝰ: ꝑ hoīem deuꝫ iuſtificamur. Natiuitas illa deiecit ad mortē: iſtanatiuitas erexit ad vitā. Natiuitas illa trahitſecū peccatū: natiuitas iſta liberat a peccato. Ideo enimvenit xp̄s homo: vt ſolueret pctā hominū. ¶ In hoc manifeſtatus eſt filius dei: vt ſoluat opera diaboli. Cetera cōmendo charitati veſtre: ne vos grauē. Ipſaem̄ queſtio eſt: ī quaſoluenda laboramus: quia peccatores nos dicimus. Si em̄quis dixerit ſe eſſe ſine pctō: mendax eſt. Et in ip̄ius epiſtola iohannis inuenimus. Si dixerimus qꝛ peccatū non habemus: noſi p̄os ſeducimus. Meminiſſe em̄ debetis priorum.Si dixerimꝰ qꝛ peccatū non habemus: noſip̄os ſeducimuset veritas in nobis non eſt. Et rurſus in cōſequētibus audisQui natus eſt ex deo non peccat: qꝛ qͥ facit peccatū nō videteū: neqꝫ cognouit eū. Omīs qͥ facit pctūm de diabolo eſt. Exdeo nō eſt peccatū. Iterū terret nos: quō nati ſumus ex deoet quō nos fatemur pctōres? An dicturi ſumus: qꝛ de deo nati nōſumus? Et quid faciunt iſta ſacramenta in infantibus?Quid dixit iohannes. Qui natus eſt ex deo nō peccat. Ipſeiohannes iterū dixit. Si dixerimus qꝛ pctm̄ non habemus:noſmetip̄os ſeducimus: et veritas in nobis non eſt? Magnaqueſtio et anguſta. Et ad hanc ſoluendā vtinā intentā fecerīcharitatem veſtrā. In noīe dn̄i cras quod inde dederit diſſeremus.Tractatus. v.¶ Omnis qui natus eſt ex deo peccatum non facit. Quoniā ſemē ip̄ius in eo manet. Et non poteſt peccare. Quoniā ex deonatꝰ eſt. In hoc manifeſti ſunt filij dei ⁊ filij diaboli. Omnis qui nōeſt iuſtus: non eſt ex deo Et qͥ non diligit frat̓remſuū. Qm̄ hec eſt annūciatio quā audiſtis ab īiciovt diligamꝰ alterutrū. Non ſicut Cain qͥ ex maligno erat et occidit fratrē ſuum: et propter quid occidit eum? Qm̄ opera eius maligna erant: fratris auteꝫ eius iuſta. Nolite mirari frēs. Si oditvos mundus. Nos ſcimus qm̄ tranſlati ſumusde mortē ad vitā. Qm̄ diligimꝰ fratres qui nō diligit manet in morte. Omīs qui odit fratrē ſuumhomicida eſt: et ſcitis qm̄ omnis homicida nō habet vitam eternā in ſe manentē. In hoc cognouimus charitateꝫ dei. Qm̄ ille aīam ſuā pro nobispoſuit. Et nos debemus pro fratribꝰ animas ponere. Qui habuerit ſubſtantiā huius mundi ⁊ viderit fratrem ſuū neceſſitatem habere: et clauſeritviſcera ſua ab eo: quō charitas dei manet in eo:Filioli mei. Non diligamus verbo neqꝫ lingua.Sed opere et veritate.¶Ntente audite obſecro vos: qꝛ res nō minima ver¶¶ AFſatur in medio. Et nō dubito qͥ heſterno die intenti affuiſtis: quod et hodie intentiꝰ cōueniſtis. Eſt.em̄ non parua queſtio: quō dicat in iſta epl̓a. Quinatus eſt ex deo non peccat. Et quō in eadē epiſtola ſuperidixit. Si dixerimus qꝛ peccatū non habemus: noſip̄os ſeducimus: et veritas in nobis nō eſt. Quid facturus eſt quē vterqꝫ ſermo ex eadē epl̓a in medio coartauit? Si ſe cōfeſſus fue
ſancri Auguſtinirit peccatorem: timet ne dicat̉ illi. Non ergo ex deo natꝰ es:qꝛ ſcriptū eſt. Qui natus eſt ex deo: nō peccat. Si aūt dixeritſe iuſtū: et non habere peccatū: accipit ex alia parte plagā exipſa epiſtola. Si dixerimus qꝛ peccatū nō habemꝰ: noſip̄osſeducimus: et veritas in nobis non eſt. Poſitus ergo in medio qͥd dicat: et quid cōfiteat̉: aut quid ꝓfiteat̉ non inuenit.Profiteri ſe eē ſine pctō ꝑiculoſū ē: ⁊ nō ſolū ꝑiculoſuꝫ ſꝫ etiāmēdoſum. Noſip̄os inquit ſeducimꝰ: ⁊ veritas in nobis nōeſt. Si dixerimus quia peccatuꝫ non habemus: ſed vtinamnon haberes et diceres. Uerū enī diceres. Nec in veritate ꝑmenda: vllū iniquitatis vel veſtigiū formidares. Sed ideomalefacis ſi dicis: qꝛ mendaciū dicis. Ueritas inquit in nobis nō eſt: ſi dixerimus qꝛ peccatum non habemus. Non aitNon habuimus: ne forte de preterita vita dictum videreturHabuit peccatū homo iſte: ſed ex quo natus eſt ex deocepitnon habere. Si ita eſſet: nulla nos anguſtaret queſtio. Diceremus enī. Fuimus peccatores: ſed mō iuſtificati ſumꝰ. Habuimus peccatū: ſed modo nō habemus. Non hoc ait. Sedquid ait? Si dixerimꝰ quia peccatū nō habemꝰ: noſip̄os ſeducimus: et veritas in nobis non eſt Poſt aliquantū rurſusQui natus eſt ex deo inquit: non peccat. Nunqͥd iohēs ipſenon erat natus ex deo? Si iohānes nō erat natus ex deo: dequo audiſtꝭ: quia ſupra pectus dn̄i recubuit: aliquis ſibi au? Iodet promittere generationē factā ī ſe: quā ille habere nō meruit: qͥ ſupra pectus dn̄i recumbere meruit: quē dn̄s plus qͣꝫceteros diligebat: ip̄ꝫ de ſpū nō genuerat? Attēdite nūc verba iſta. Adhuc anguſtias noſtras cōmendo: vt per intentionē veſtrā q̄ oratio eſt ⁊ pronobis ⁊ pro vobis dilatet deus: eidet exitum ne aliquis in verbo eius inueni at occaſionē perditionis ſue. Quod verbū non eſt predictū et conſcriptū niſiad medicinā et ſalutē? Omīs inquit qͥ facit peccatū ⁊ iniquitatē facit. Ne forte diſcernas: peccatū iniquitas eſt. Ne dicas peccatorſum: ſed iniquus nō ſum: peccatū iniqͥtas ē. Etſcitis quia in hoc ille manifeſtatus eſt: vt peccata auferat: etpeccatū in illo non eſt. Et qͥd prodeſt nobis qꝛ venit ſine peccato? Omīs qͥ non peccat in ip̄o manet. Et omīs qͥ peccat nōvidit eū neqꝫ cognouit eū. Filioli nemo vos ſeducat. Qui facit iuſticiā iuſtus eſt: ſicut et ille iuſtus eſt. Iam iſta diximꝰqꝛ ẜm quandā ſimilitudinē nō ẜm equalitatē dici ſolet. Quifacit peccatū de diabolo eſt: qꝛ ab īitio diabolus peccat. Ethoc diximus: quia neminē creauit diabolus neqꝫ genuit: ſꝫimitatores eius ex illonaſcunt̉. In hoc manifeſtatus eſt filius dei: vt ſoluat opera diaboli. Ergo vt ſoluat pctā venit ille qͥ nō habet peccatū. Deinde ſequit̉. Omīs qͥnatus eſt exdeo non facit peccatū: qꝛ ſemen eius in ip̄o manet. Et nō poteſt peccare qꝛ ex deo natus eſt. Fortiter inſtrinxit. Fortaſſis ẜm quoddam peccatū dixit: non peccat: nō ẜm omē peccatū. Ut quid ait. Qui natus eſt ex deo non peccat? Certumquoddā peccatū intelligas: quod nō poteſt admittere homoqui ex deo natus eſt. Et tale peccatuꝫ eſt illud: vt ſi quiſqͣꝫ illud admiſerit confirmet cetera: ſi quis autē hoc non admiſerit: ſoluet cetera. Quod eſt hoc peccatū? Facere contra mandatū. Quod eſt mandatū? Mandatū nouū do vobis: vt vos Ioinuicē diligatis. Intendite. Hoc mādatū xp̄i dilectio vocatur. Per hanc dilectionē peccata ſoluunt̉. Hec ſi nō teneat̉:et graue peccatū ē: et radix oīm peccatorū. Intēdite fratresprotulimus aliquid in quo bene intelligentibus ſoluta ē queſtio. Sed nunquid cū celerioribꝰ tm̄ ambulamus viam? Etqͥ tardius ambulāt nō ſunt relinquēdi. Uerſemus hoc quibꝰpoſſumus verbis: vt ad omēs perueniat. Puto enī fratres:quia omīs homo ſollicitus eſt pro animaſua: qui nō ſine cauſa intrat eccleſiā: qui non tēporalia querit in eccleſia: qͥ nō ꝓpterea intrat vt trāſigat negocia ſecularia: ſed ideo intrat vtaliquid ſibi eternū promiſſum teneat quo perueniat. Neceſſe eſt ergo cogitet quēadmodū ambulet in via: ne remaneat:ne retro eat: ne aberret: ne claudicando nō perueniat. Qui ergoſollicitus eſt: tardus non ſit: velox ſit: non recedat de via.Hoc ergo dixi: quia qui natus eſt ex deo non peccat. Fortaſſis ẜm quoddam peccatū voluit intelligi. Nam erit alit̓ contrariū illi loco. Si dixerimus qꝛ peccatū non habemus: noſipſos ſeducimus et veritas in nobis non eſt. Sic ergo fortepoteſt ſolui queſtio: Eſt quoddā peccatū quod nō poteſt admittere ille qui natus eſt ex deo: et quo non admiſſo ſoluūturcetera: quo admiſſo confirmantur cetera. Quod eſt hoc pec
E
A
Iah riſ
Aoan. xiij.
B