Sancti auguſtini

natura. Natura erat: rapina non erat. Non rapinam arbitratus eſt eſſe equalis deo. Non erat ei rapina: natura erat: ſicerat ex eternitate: ſic erat coeternꝰ gignenti: ſic erat equalispatri: ſic erat: ſemetipſum exinaniuit: vt confiteamur ieſumxp̄m in carne veniſſe. Semetipſum exinaniuit. Quomodo:Amittendo qd̓ erat: an aſſumendo quod nō erat? Sequaturapoſtolus. Audiamus. Semetipſuꝫ exinaniuit: formā ſeruiaccipiēs. Sic ſe exinaniuit: formā ſerui accipiēs: nō formādei amittens. Forma ſerui acceſſit: non forma dei diſceſſit.Hoc eſt confiteri xp̄m in carne veniſſe. Arrianus autē qͥ nonconfitetur equalē: non confitetur filiū. Si non cōfitetur filiū:non confitetur xp̄m. Qui non confitetur xp̄ꝫ: quō confiteturchriſtum in carne veniſſe? Sic et eunomius par ei: ſocius ei:non multum diuerſus. Etenim dicūtur arriani cōfeſſi fuiſſequia vel ſimilis eſt patri filius: et ſi nō equalis dixerunt: ſedſimilis. Ille nec ſimilis. Et iſte ergo negat xp̄m. Si enī xp̄sverus patri equalis eſt et ſimilis: profecto qui negat equalēnegat xp̄m: qui negat ſimilē negat xp̄m. Qui gͦ negat equalēet ſimilē negat incarne veniſſe xp̄m. Quero enim Uenit incarne xp̄s? Reſpondet. Uenit. Et putamus quia cōfitetur:Interrogo. Quis chriſtꝰ venit in carne: equalis patri an inequalis Reſpōdit. Inequalis. Inequalem ergo patri dicisveniſſe in carne: negas xp̄m in carne veniſſe: quia xp̄s equalis eſt patri. Sabellianū audi. Ipſe eſt filius qui eſt et paterHoc dicit: hinc pūgit: hinc venena diffundit. Ipſe ē inquit.Pater quando vult filius eſt: qn̄ vult pater eſt. Non eſt ipſexp̄s. Et tuerras ſi hunc xp̄ꝫ dicis incarne veniſſe: quia iſtexp̄s non eſt: negas chriſtum in carne veniſſe. Quid dicis fotine? Ait fotinus. Chriſtus ſolus homo eſt: deus nō eſt. Formam ſerui cōfiteris: formam dei negas. Et chriſtus ī formadei equalis eſt patri: informa ſerui conſors eſt nobis. Et tunegas xp̄m in carne veniſſe. Donatiſta quid? Donatiſte plurimi hoc confitent̉ de filio quod nos: ꝙ equalis ſit patri filiꝰeiuſdēqꝫ ſubſtantie: alij vero eorū: eiuſdem quidē ſubſtantieconfitentur: ſedequalem negāt. Quid opus eſt diſputare dehis qui negāt equale? Si enim negant equalem: negāt filiū.Si negant filium: negant xp̄m. Si negant chriſtum: quomōcōfitētur in carne veniſſe xp̄m? De illis ſubtilior diſputatioeſt: qui hoc cōfitentur quod nos: vni genitum filiū equalē patri: eiuſdem ſubſtantie: eterno coeternū: et tn̄ donatiſte ſunt.Dicamus eis. Uerbis cōfitemini: factis negatis. Aliqͥs enīnegat factis. Non oīs qui negat: verbo negat. Plane ſūt homines qui factis negant. Interrogemus apoſtolum. Om̄i ainquit mūda mundis: immūdis autē et infidelibus nihil eſtmundū: ſed pollute ſunt eorū et mens et conſciētia. Confitentur enī deū ſe noſſe: factis aūt negant. Quid ē negare factis:Superbire et ſciſmata facere: nō in deo ſed in hoīe gloriari.Ita factis negatur xp̄s: vnitatē qui ppe amat xp̄s. Poſtremoecce quomodo et ipſi chriſtū negant: vt apertius loquamur. Nos eum dicimus xp̄m: de quo ait iohannes baptiſtaQui habet ſponſam ſponſus eſt. Bonum cōiugiū ſancte nuptie. Spōſus chriſtus: ſponſa eccleſia. Aſponſo cognoſcimꝰſponſam. Dicat nobis ipſe ſpōſus quam habet ſpōſam: dicatne fortaſſis erremus: et inuitati ad nuptias ſancta vota turbemus: dicat: oſtēdat primoſeipſum ſpōſum. Poſt reſurreij. ctionē ait diſcipulis ſuis. Nō ſciebatis qꝛ oporteat impleriomnia q̄ſcripta ſunt in lege moyſi et prophetis ⁊ pſalmis deme? Tunc euāgeliſta ſequitur et dicit. Tūc aperuit illis ſenſum vt intelligerēt ſcripturas ⁊ dixit eis. Quia ſic oportebatxp̄m pati et reſurgere a mortuis tertia die. Ecce ſpōſus quēconfeſſus eſt petrus: hoc eſt filium dei viui: oportebat vt pateretur: ettertia die reſurgeret: et factū erat. Impletū videbant: caput teuebāt: corpus querebant. Quod ē caput? Ip̄echriſtꝰ paſſus eſt: tertia die reſurrexit: caput ē eccleſie. Corpus quod eſt? Ipſa eccleſia. Uidebant ergo diſcipuli caputcorpus non videbāt. Ergo eos corpꝰ non vidētes: doceat caput. Dic domine ieſu: dic̄ ſancte ſponſe: inſtrue nos de corꝑetuo: deſponſa tua: de dilecta tua: de columba tua: quam dotaſti ſanguine tuo: dic. Oportebat chriſtum pati. ⁊ reſurgerea mortuis tertia die. Ecce ſponſus. Dic de ſponſa: imple tabulas matrimoniales. Audite ſpōſum. Et predicari inquit.Hoc enim ſequitur. Oportebat chriſtum pati et reſurgere amortuis tertia die: etpredicari in nomine eius penitentiā etremiſſionem peccatorū per om̄s gentes. Ubi te abſcondis:

Per omnes gentes: incipientibus ab hieruſalem. Sic ē factum. Legimus promiſſū: videmus impletū. Ecce lux meavbi eſt obſcuritas tua?: Ergo chriſtus ſpōſus eſt huius eccleſie que predicatur in oēs gētes: ⁊ pullulat et creſcit vſqꝫ ad fines terre: incipiētibus ab hieruſalem. Huius ſponſus xp̄s.Tu quid dicis: cuius ſponſus eſt xp̄s? Partis donati? Nōeſt ipſe: nō eſt ipſe. Homo bone non eſt ipſe: immo homo male non eſt ipſe. Ad nuptias veniamus: tabulas legamus exnon litigemus. Ergo ſi tu dicis: chriſtus eſt ſponſus partisdonati: ego tabulas lego et inuenio eſſe chriſtum ſpoſum eccleſie diffuſe toto orbe terrarū. Si dicis ipſe eſt: et non ē ipſeˢnegas xp̄m in carne veniſſe Pelagiani ſta reſtat: non ex herēſibus oībus: ſed eis quas pro paruo tēpore cōmemoraui.Iam enī dixi: quis numerat tot peſtes? Quid dicis pelagianiſta? Audite quid dicit. Uidetur confiteri xp̄m in carne veniſſe: ſed diſcuſſus inuenitur negare. Chriſtus enim ī carnevenit: q̄ ſimilitūdo eſſet carnis peccati: nō eſſet caro peccati.Apoſtoli verba ſunt. Miſit deus filium ſuū in ſimilitudine Fcarnis peccati: nō in ſimilitudine carnis: quaſi caro nō eſſetcaro: ſed ī ſimilitudinē carnis peccati: quia erat: ſed peccaticaronon erat. Iſte aūt pelagius carnem oīs infantis carnixp̄i conatur equare. Non eſt chariſſimi. Non ꝓ magno cōmendaretur in chriſto ſimilitudo carnis peccati: niſi omniscetera caro eſſet caro peccati. Quid ergo prodeſt quia dicisxp̄m in carne veniſſe: et oīm infantiū carui eū conaris eqͣre:Et tibi hoc dico qd̓ donatiſte̓: nō eſt ipſe. Ecce video eccleſiam matrem teſtimoniū reddentē ipſis vberibus ſuis. Accurrūt matres cū paruulis filijs: ingerūt ſaluatori ſaluādosnon pelagio dānandos. Mater quelibet mulier pietate currēs cū paruulo ſuo dicit. Baptizetur vt ſaluetur. Pelagiuscōtra. Quid ſaluatur? Non eſt qd̓ in eo ſaluetur: nihil habetvitij: nihil ex traduce dānationis traxit. Si equalis chriſto: 7qͣre q̄rit xp̄ꝫ? Ecce dico tibi. Spōſus filiꝰ dei qͥ venit ī carneſaluatorē ⁊ maioꝝ ⁊ minoꝝ: ſaluator ē ⁊ grādiū ⁊ infantiū: ⁊ip̄e ē xp̄s: tu aūt dicis ſaluatorē xp̄ꝫ maioꝝ nō minoꝝ. Nō ēipſe. Si non eſt ipſe: negas ⁊ tu xp̄m ī carne veniſſe. Et ſi diſcutiamus oēs hereſes: inuenimus eas negare chriſtū in carne veniſſe. Oēs heretici negant xp̄m in carne veniſſe. Quidmiramini ſi pagani negant xp̄m in carne veniſſe? Quid miramini ſi iudei negāt xp̄m in carne veniſſe? Quid miraminiſi manichei apertiſſime negāt xp̄m in carne veniſſe? Sꝫ dicōcharitati veſtre: etiam oēs mali catholici verbis ꝯfitēturxp̄m in carne veniſſe: factis aūt negāt. Nolite ergo eē tanqͣꝫ7de fide ſecuri: adiungite fidei recte vitā rectā: vt xp̄ꝫ cōfiteamini ī carne veniſſe: et verbis vera dicēdo: et factis bene viuendo. Nam ſi cōfiteamini verbis ⁊ factis negatis: fides taliū malorū prope eſt fides demonioꝝ. Audite me chariſſimiaudite me: ne ſit vobis teſtis ſudor hīc meꝰ. Audite me. Iacobus apoſtolus cū de fide ⁊ operibus loqueretur aduerſuseos qui ſibi putabāt fidē ſufficere et opera bona habere nolebant ait. Tu credis quia vnꝰ eſt deus: bene facis: et demo­ Ines credūt et cōtremiſcūt. Nunqͥd ideo demones ab eternoigne liberabunt̉: quia credūt et contremiſcunt? Ecce modoquod audiſtis in euāgelio: quod ait petrus. Tues chriſtus Lfilius dei viui: legite et inuenietis dixiſſe demones. Scimꝰ Lqui ſis filius dei. Petrus tn̄ laudatur: demon compeſcitur.Una vox facta diuerſa. Undeſeparantur iſte due confeſſiones: Laudatur amor: damnatur timor. Nō enim amore dicebant hoc demones. Tu es filius dei: timore hoc dicebantnō amore. Deniqꝫ illi in cōfeſſione dixerūt. Quid nobis ⁊ tibi? Petrus aūt tecū vſqꝫ ad mortem. Sed et ipſe petrꝰ vndefratres mei: vnde illi diceret ex amore. Tues chriſtus filiꝰdei viui? Unde illi? Ita ne de ſuo? Abſit. Bene: quodipſumeuāgelij capitulum vtrumqꝫ demonſtrat̉: quid petrꝰ de dei:quid de ſuo: vtrumqꝫ ibi habes: lege: non eſt quod a me expectes audire. Commemoro euangelium. Tu es chriſtus fili­ 74dei viui. Et dominus ad eum. Beatus es ſymon bariona.Quare? De tuo beatus? Non: quia caro ⁊ ſanguis non reuelauit tibi: hoc enim es tu: non tibi reuelauit caro et ſanguisſed pater meus qͥ incelis eſt. Et ſequitur: et dicit cetera q̄ comemorare longum eſt: paulopoſt dn̄s ibi: poſt hec verba ſuaquibus approbauit fidem petri: eamqꝫ eſſe petram monitrauit: cepit oſtēdere diſcipulis ſuis: quia oportebat eū venirehieroſolimam et multa pati et exprobrari a ſenioribꝰ et ſcrit

Titum. j.

Lu. xxiiij.

XS

E

3cexiCx.Lxx.Rom̄. viij

Cx.Lxx.Rom̄. viij

AAiMadi Chici ij.rcaaal̓ LoS.

Tit.Madi Chici ij.

Mat. xvj.Marci. j.

Iacobi. ij.

Mat. xvj