ISermo. xxix. Fo. xcvij.De verbis apoſtoli.

De verbis apoſtoli.Abſoluta ſentētia eſt: nec expoſitore indiget. Si dixerimusquia peccatū non habemus. Quis enī qͥ non habet peccatū?Sicut ſcriptura dicit. Nec infans cuiꝰ eſt vita diei vniꝰ ſuꝑterrā. Talis paruulus peccatū nō fecit: ſed de parētibꝰ traxit. Ergo nullomodo quiſqͣꝫ poteſt dicere nō ſe habuiſſe peccatum: ſed acceſſit per fidē ad lauacrum regenerationis homo fidelis: et om̄ia dimiſſaſunt ei. Iā ſub gratia viuit: in fide viuit: membrū xp̄i factus eſt: templū dei factus eſt: et tn̄ſic quomodo membrū xp̄i ⁊ templū dei factus eſt: ſi dixeritſe nō habere peccatum: ſeipſum ſeducit / et veritas in eo noneſt: prorſus mētitur ſi dicat: iuſtus ſum. Sunt autē quidā inflati vtres: ſpiritu elationis pleni: nō magnitudine ingētes:ſed ſuperbie morbotumētes: vt dicere audeāt inuenire homines abſqꝫ peccato. Dicūt ergo iuſtos prorſus in hac vitanullū habere peccatū. Heretici autē ſunt pelagiani: idemqꝫceleſtiani: qui hoc dicunt. Et cū reſponſum illis fuerit: quideſt qd̓ dicitis. Ergo viuit homo ſine peccato: et nō habet oīnō vllū peccatū nec facto/ nec ꝟbo/ nec cogitatione? Reſpōdent de illo ſuperbie vēto quopleni ſunt: quē ventū vtinamfinirent: reflarētur et tacerent: id eſt humiles fierēt non elatiReſpōdent inqͣꝫ prorſus iſti. Homīes ſancti fideles dei: necfacto/ nec verbo/ nec cogitatione poſſunt vllū habere peccatum. Et cū eis dicit̉: qui ſunt iſti iuſti qui ſine peccato ſunt:reſpōdent ⁊ dicūt. Tota eccleſia. Mirari potuiſſem: ſi inueviij nirem vnū: duos: tres: decem: quot q̄rebat abraam. Abraamenī aquinqͣginta vſqꝫ ad decem deſcendit: tu heretice reſpōdes et dicis mihi totā eccleſiaꝫ. Unde hoc probas? Proboinquis. Proba rogo te. Magnū enim mihi gaudiuꝫ affers:ſi docere potueris totā prorſus eccleſiā in ſingulis qͥbuſqꝫ fidelibus ſuis nullū habere peccatū. Probo inquis. Dic vnde. Apoſtolus loquit̉. Quid loquitur apoſtolus? Chriſtus(inquit) dilexit eccleſiā. Audio: et apoſtoli verba eſſe cognov. ſco. Mūdans eā lauacro aque in verbo vt exhiberet ſibi glorioſam eccleſiā nō habētem maculā aut rugam: aut aliquidhuiuſmodi. Audiuimꝰ de nube magna tonitrua. Nubes enīdei apoſtolus. Uerba iſta ſonuerūt/ et tremere nos fecerūt:Sed dicite nobis anteqͣꝫ queramꝰ quomodo iſta verba apoſtolus dixerit: dicite inqͣꝫ nobis: vtrū vos iuſti eſtis an nō?Reſpōdent. Iuſti ſumus. Ergo non habetis peccatū? Perom̄es dies: per oēs noctes nihil mali facitis: nihil mali dicitis: nihil mali cogitatis? Nō audent dicere nihil. Sed quidreſpōdent? Nos quidē peccatores ſumꝰ: ſed de ſanctis loqͥmur nō de nobis. Hoc vos interrogo. Chriſtiani eſtis? Nōdico iuſti eſtis. Chriſtiani eſtis? Nō audēt negare. Chriſtiani (inqͥt) ſumꝰ. Fideles ergo eſtis? Baptizati eſtis? Baptizati (inqͥt) ſumꝰ. Dimiſſa vobis cūcta peccata? Dimiſſa inquit. Quomodo ergo eſtis peccatores? Sufficit mihi vndete repellā. Uos chriſtiani eſtis: baptizati eſtis: fideles eſtꝭ:membra eccleſie eſtis ⁊ habetis maculas ⁊ rugas. Quomodo ergo eſt eccleſia iſto tēpore ſine macula et ruga: cum vosſitis ruga eiꝰ et macula? Aut ſi non vultis eſſe eccleſiam niſieā que ſine macula et ruga eſt: cum rugis veſtris et maculisprecidite vos a mēbris eiꝰ: p̄cidite vos a corpore eiꝰ. Sꝫ qͥdadhuc dicā vt ſe ab eccleſia ſegregent: cū hoc iā fecerīt: Heretici enī ſunt: iam foris ſunt: cū tota mundicia ſua foris remāſerūt. Redite et audite: audite et credite. Forte dicturieſtis in corde veſtro tumido et inflato. Nūquid potuimꝰ dicere qꝛ iuſti ſumꝰ? Neceſſe vtiqꝫ erat ꝓpter humilitatē: vt diceremus nos peccatores eſſe. Propter humilitatē ergo mētiris? Iuſtus es: ſine peccatō es: ſed ꝓpter humilitatem dicis te peccatorē. Quomodo te accipia tanqͣꝫ chriſtianū in alterū teſtem: quē ꝯtra teipſum teſtē falſum teneo. Iuſtus es:ſine peccatōes: et dicis te habere pctm̄? Teſtis ergo falſuses cōtra te. Nō accipit deus mēdacem humilitatē tuā. Inſpice vitā tuam: vide cōſcientiā tuā. Ergo iuſtus es: ſed nōpotes niſi dicere te peccatorē. Audi iohannē: ipſe tibi repe.tit qd̓ etiā ſuperius veraciter dixit. Si dixerimꝰ (inquit) qꝛpeccatū nō habemus: noſipſos ſeducimus: et veritas in nobis nō eſt. Tu nō habes peccatū: et dicis te habere peccatūveritas in te nō eſt. Quia nō dixit Iohānes. Si dixerimusquia peccatū nō habemꝰ: humilitas in nobis nō eſt: ſed dixit: noſipſos ſeducimꝰ / ⁊ veritas in nobis nō eſt. Ergo mentimur ſi dixerimus nos nō habere peccatū. Si mendaciumtimuit iohānes: tu mēdaciū nō times: vt cū es iuſtus dicas

te eſſe peccatorē? Quomodo ergote accipiā ad alienā cauſam teſtē: qui in cauſa tua mentiris? Sanctos reos cōſtituis: dū cōtrate falſum teſtimoniū dicis. Quid facturꝰ es alteri: qͥ te infamas? Quomodo alter tuā calūniaꝫ deuitabit qn̄te tue lingue mendacioreū facis? Item te īterrogo alio modo. Iuſtus es aūt peccator? Reſpōdes. Peccator. Mentiris: quia nō qd̓ te eſſe corde credis hoc ore dicis. Ergo et ſinō eras peccator: eſſe incipis dū mētiris. Dicis enī. Humilitatis cauſa nos dicimus peccatores eſſe: nā deus videt̉ qꝛiuſti ſumus. Cū ergo humilitatis cauſa mentiris: ſi nō eras xxijpeccator anteqͣꝫ mentireris: mētiendo efficeris qd̓ euitaue­? cū hras. Ueritas in te nō eſt: niſi te ita dixeris peccatorē vt etiā tatieſſe cognoſcas: veritas autē ipſa eſt: vt qd̓ es dicas. Nā quo ſen.modo eſt humilitas: vbi regnat falſitas? Poſtremo omītta ca. ſiīmus iohannis verba. Ecce in corpore eccleſie quā dicis nōhabere maculā aut rugam: aut aliquid eiuſmodi et eſſe ſine Epꝰpeccato: ecce veniet hora orationis: oratura eſt tota eccleſia⁊ tu quidē foris es: veni ad orationē dn̄icam: veni ad trutinam: veni dic. Pater noſter qͥ es in celis. Sequere. Sancti? M.ficet̉ nomentuū. Adueniat regnū tuū. Fiat volūtas: ſicut incelo et interra. Panē noſtrū quotidianum da nobis hodie.Sequere: et dic. Dimitte nobis debita noſtra. Reſpōde heretice: que ſunt debita tua. An forte pecuniā mutuam a deoaccepiſti? Nō inquit. Non te ergo amplius interrogabo dehoc. Ipſe enī dn̄s expoſiturꝰ eſt: que ſint debita que nobispetimꝰ relaxari. Dicamꝰ ergo ſequētia. Sicut et nos dimittimus debitoribꝰ noſtris. Exponat hoc dn̄s. Si enī dimiſeritis hoībus peccata. Ergo debita veſtra peccata ſunt. Dimittet vobis ⁊ pater veſter pctā veſtra. Redi ergo hereticead orationē: ſi obſorduiſti cōtra verā fidei rationē. Dimittenobis debita nr̄a dicis: an nō dicis? Si non dicis: ⁊ ſi p̄ſensfueris corpore: foris tn̄ es ab eccleſia. Eccleſie enī oratio eſtvox eſt de magiſterio dn̄i veniēs. Ipſe dixit: ſic orate: diſcipulis dixit: apoſtolis dixit: et nobis qualeſcūqꝫ agniculi ſumus dixit: arietibꝰ gregis dixit: ſic orate. Uidēte qͥs dixit:et quibꝰ dixerit Ueritas diſcipulis: paſtor paſtorū arietibꝰſic orate. Dimitte nobis debita nr̄a: ſicut ⁊ nos dimittimusdebitoribꝰ noſtris. Rex militibꝰ: dn̄s ſeruis: chriſtꝰ apoſtolis: veritas hoībus loquebat̉: ſublimitas humilibꝰ loquebatur. Scio quid in vobis agat̉. Ego vos appendo: ego de trutina mea renūcio: prorſus dico qͥd in vobis agit̉. Hoc enimego plus qͣꝫ vos ſcio: dicite. Dimitte nobis debita noſtra: ſicut et nos dimittimꝰ debitoribus nr̄is. Interrogo te homoiuſte: ſancte: hō ſine macula et ruga: interrogo te inqͣꝫ. Oratio iſta ex deo eſt: fideliū eſt: an cathecuminorū? Certe vtiqꝫregeneratorū eſt .i. baptizatorū. Poſtremo qd̓ totū ſuperatfiliorū eſt. Nā ſi nō eſt filioꝝ: qua fronte dicit̉. Pater noſterqui es in celis? Ubi ergo eſtis o iuſti et ſancti? In membriseccleſie huius eſtis: annō eſtis? Ibi eratis: ſed iam nō eſtisibi. Et vtinā iam preciſi accepta rōne audiāt et credāt. Ergo ſi tota eccleſia dicit. Dimitte nobis debita noſtra: reprobus eſt qͥ hoc non dicit. Et nos quidē cū dicimꝰ debita nr̄a:quouſqꝫ id qd̓ petimus accipiamus reprobi ſumus: qꝛ peccatores ſumus? Sed qd̓ vos nō facitis: nos faciendo .i. peccata noſtra cōfitendo mūdamur: ſi tamenfaciamus qd̓ dicimus. Sicut et nos dimittimꝰ debitoribus noſtris. Ubi esergo heretice pelagiane: vel celeſtiane? Ecce tota eccl̓ia dicit. Dimitte nobis debita noſtra. Habet ergo maculas et rugas: ſed cōfeſſione ruga extēditur: ꝯfeſſione macula abluit̉.Stat eccleſia in oratione vt mūdetur ꝯfeſſione: et qͣꝫdiu hicviuitur ſic ſtat: et cū de corpore exierit vnuſquiſqꝫ: dimittūtur ei que talia habebat vt dimitterētur debita: qꝛ et quotidianis precibꝰ dimittūtur et exit mūdatus: et theſaurizat̉eccleſia in theſauros dn̄i aurū purum: ac per hoc in theſauros dn̄i eccleſia eſt ſine macula et ruga. Et ſi ibi ſine macula et ruga eſt: hic quid orādū eſt? Ut venia percipiat̉. Quidagit venia? Maculā extergit. Qui ignoſcit: rugam extēdit.Et vbi extēditur ruga noſtra tanqͣꝫ in tēdicula magni fullonis? In cruce chriſti. In ipſa enī cruce: id eſt in ip̄a tendicula ꝓ nobis ſanguinē fudit: et noſtis fideles quale teſtimonium perhibeatis ſanguini quē accepiſtis. Certe enī dicitis:amen. Noſtis quid ſit ſanguis: qͥ ꝓ multis effuſus eſt in remiſſionē peccatorū. Ecce quō fit eccl̓ia ſine macula ⁊ rugatāqͣꝫ bn̄ mūdata ī tēdicula crucꝭ extēdit̉: ſꝫ h̓ oīno pōt id agi.

j. Ioh̓. j.

Iob .xv.

BGen̄. xviij

Ephe. v.

C

Mat. vj.

ca. ſic aut.DEphe. v.

xxij. q. ij.cū humilitatis. iiij.ſen. diſ. xxjca. ſic aut.DEphe. v.

Mat. xxvj.

Mat. xxvj.

Ephe. v.

E