Sancti Auguſtini
bas mihi iuſte: et preponebas quod preponendū fuit. Rediin te: qꝛ mō agitur de teipſo. Certe amaſti ſeruū fidelē. Dn̄stuꝰ indignus ē ſi te habeat ſeruū fidelē: ettuſeruo tuo fidelipro magno quid promittebas: vt multū diligeres ſummumpremiū libertatis. Quid magnū ꝓmittebas fideli ẜuo tuo:Libertatē tēporalē. Nonne videmus multos ſeruiētes nonegētes ⁊ liberos mēdicantes? Enexigebas ab eo fidem cuiꝓmittebas libertatē: nec ei ſeruas fidē qui tibi ꝓmittit eternitatem? Longū eſt per ſingulos corporis ſenſus excurrereſed qd̓ de oculis dixi: hͦ de ceteris intelligite: et p̄ponite delectationi carnis delectationē mentis. Carnem qͥppe veſtrādelectant illicite voluptates: mentem veſtrā delectet inuiſibilis: pulchra: caſta: ſancta: canora: dulcis iuſticia: vt nō adeam timore cogamini. Si enim ad eā timore cogimini: nondū delectat. Peccare nō debes: nō timore pene: ſꝫ amore iuſtice. Hinc apoſtolus dicit. Humanū dico propter infirmijtatē carnis veſtre. Sicut enī exhibuiſtis mēbra vr̄a ſeruireiniuſticie ⁊ iniquitati: ſic nunc exhibete membra veſtra ſeruire iuſticie inſanctificatiōe. Quid dixi? Humanū dico: qd̓poteſtis portare dico. Quādo exhibuiſtis mēbra veſtra iniquitati ad flagitia ꝑpetranda: timore adducti eſtis: an delectatione inuitati? Quid dicitis? Reſpōdete nobis: quia et qͥbene viuitis male aliqn̄ fortaſſe vixiſtis. Qn̄ peccabatis delectabamini ī peccatis veſtris: timor vos adducebat ad peccādū: anſuauitas peccati? Reſpōdebitis: ſuauitas. Ad peccatū ſuauitas adducit: ⁊ ad iuſticiā timor impingit? Probate vos: inſpicite vos: tollat aurū qui minatur: ſuauior ē iuſticia: lucidior eſt iuſticia. Non det aurū qui ꝓmittit: preponēda auro iuſticia: delectando preponēda eſt: fulgētior ē: lucidior eſt: ſuauior eſt: dulciorē. Iam ergo ſi quis ſe ꝓbat et inhoc certamine ſuperauit: audiuit apoſtolū dicentē. Hūanūdico ꝓpter infirmitatē carnis veſtre: ſine dubio pepercit infirmitati: et neſcio qͥd gratius minus idoneis dicere tētauit.Ecce inquit hoc dico qd̓ capere poteſtis. Exhibuiſtis membra veſtra delitijs illicitis: peccatoꝝ ſuauitate ducti eſtis vtilla faceretis: ducat vos adrecta facta ſuauitas et dulcedoiuſticie: amate iuſticiā quō amaſtis iniquitatē. Digna eſt avobis iuſticia que impetret vt exhibeatis illi quod exhibuiſtis iniquitati: hoc ē humanū dico: hoc eſt qd̓ infirmitas veſtratolerare adhuc pōt. Quid ergo ſuſpendit apl̓s? Quid diſtulit dicere? Quid diſtulit? Dica ſi potero. Appēde iuſticiā⁊ iniquitatē. Tantū ne digna eſt iuſticia: quantū digna fuitiniqͥtas? Sic amanda eſt iſta iuſticia: quomō amata eſt illa?Abſit vt ſic: ſed et vtinā vel ſic. Ergo plus? Plus omnino.In iniquitate ſecutus es voluptatē: ꝓ iuſticia tolera dolorēIniniuſticia inquā ſectatus es delectationē: pro iuſticia tolera dolorē: hoc ē plꝰ. Ecce neſcio quis etatis lubrice impudicus adoleſcēs ſuauitate illiciente illexit oculos in cōiugēalienā: amauit: cupit peruenire: querit tamē latere. Sic enīamat voluptatē: vt plus timeat dolorē. Quare querit latere?Timet app̄hendi: ligari: adduci: includi: produci: torquerioccidi. Hec enim oīa timēdo: illa appetiōe ſuauitatis ſue latebras querit: aucupatur abſentiā mariti: ipſum adiutoremflagitij ſui timet inuenire: quia cōſcioſe formidat implicareEt vidimus eū ſuauitate duci: ſed ſuauitas illa nō eſt tantavt vincat etiā timorē ⁊ dolorē timorēqꝫ penaꝝ. Da mihi pulchram iuſticiā: da mihi fidei pulchritudinē. Procedat ī medium: oſtēdat ſe oculis cordis: inſpiret feruorē amatoribusſuis. Iam tibi d̓r. Fruime vis: cōtēne quicqͥd te aliud delectat: contēne pro me. Ecce cōtēpſiſti: parū eſt illi. Hūanumeſt hoc ꝓpter infirmitatē carnis veſtre. Parū eſt vt ꝯtēnasquicquid te delectabat: contēne quicqͥd te terrebat: contēnecarceres: cōtēne vincula: contēne aculeū: cōtemne tormentacontemne mortē. Hec viciſti: me inueniſti. In vtroqꝫ graduamatores iuſticie vos probate. Inuenimꝰ forſitan aliquosqͥ preponāt iuſticie delectationē voluptatibꝰ ⁊ delectationicorporis ſui. Qui autē pro illa penas: dolores mortemqꝫ cōtēnat: putas eſt aliquis in vobis? Saltē cogitemus qd̓ profiteri nō audemus. Quid cogitamus? Ubi cogitamꝰ. Miliamartyrū adiacēt oculis noſtris: ipſi veri amatores ꝑfectiqꝫiuſticie: de illis dictū eſt. Omne gaudiū exiſtimate fratres11mei cū intentationes varias incideritis: ſciētes ꝙ probatiofidei veſtre patientiā operat̉: patientia aūt opus perfectumhabet. Quid addi pōt vt opus perfectū habeat̉: amat: ardet
feruet: calcat oīa q̄ delectant ⁊ tranſit: venit ad aſpera: horrēda: truculenta: minantia: calcat: frangit ⁊ trāſit. Oamare: oire: o ſibi perire: oad deum peruenire. Qui aīam ſuam amatperdet illā: ⁊ qui perdiderit aīam ſuā ꝓpter me: in vitā ęternam inueniet illā. Sic armādus ē amator iuſticie: ſic armādus eſt amator inuiſibilis pulchritudinis. Que dico vobisin tenebris: dicite in lumine: et q̄ in aure auditis: ſuper tectapredicate. Quid eſt q̄ dico vobis in tenebris: dicite in luīeQue dico et audietis mente: dicite preſumētes. Et quod inaure auditis: ꝑ tecta predicate. Quid eſt ī aure auditis? Inſecreto auditis: qꝛ profiteri et cōfiteri adhuc timetis. Quideſt ergo ſuper tecta predicate? Domꝰ veſtre corpora veſtra:domus veſtre carnes veſtre. Aſcende intectū: calca carnemet predica verbū. Sed priꝰ fratres mei plāgite quod eratisvt qd̓ nondū eſtis eſſe poſſitis: hoc eſt qd̓ loquor. Magnū eſtEt vnde nobis magnū? Summū eſt: ꝑfectu eſt: optimum ē.Unde nobis? Audite vnde nobis. Omne datum optimum: ꝯt⁊ omne donū perfectū deſurſum eſt: deſcendēs a patre luminum: apud quē non eſt trāſmutatio: nec viciſſitudinis obumbratio. Inde eſt ꝙ nondū habemus bonū: inde eſt ꝙ nōdumhabemus. Non habetis: petite et accipietis. Si vos (aitſal Miuator) cum ſitis mali noſtis bona data dare filijs veſtris:quanto magis pater veſter celeſtis dabit bona petētibus ſeExaminet ſe ergo oīs homo: etquicqͥd in ſe boni inuenerit:quod pertineat ad iuſtificationē noſtrā: agat gratias illi quidedit: ⁊ agēdo gratias illi qͥ dedit: ab illo petat et qd̓ nōdumdedit. Non enim tu in accipiēdo ꝓficis: et ille in dādo defecit. Quantumlibet capaces fauces: capacem ventrem afferas: fons vincit ſitientem.¶ De verbis apoſtoli. Neſcitis quia corpora veſtra membra chriſti ſunt: quibus edocemur pro ʰpter corpus chriſti corpora noſtra mēbra eſſe xp̄iet plura alia. Sermo. xviij.Poſtolum audiuimus cū legeretur: corripiente 7FMet coercentē hūanas libidines et dicētē. Neſcitis vbiqui a corpora veſtra mēbra chriſti ſunt? Tollēs gͦ¶ Sa. mēbra xp̄i: faciā mēbra meretricis: Corpora ergo noſtra mēbra xp̄i eſſe dixit: qm̄ chriſtus caput noſtrum ēeo ꝙ homo factus eſt ꝓpter nos. Caput (de quo dictū ē ipſeſaluator) corporis chriſti: corpꝰ aūt eius eccleſia ē. Si ergodn̄s noſter ieſus xp̄s tantūmodo aīam humanaꝫ ſuſciperet:mēbra eiꝰ nō eſſent niſi aīe nr̄e: quia vero et corpus ſuſcepitper quod etiā caput eſt nobis: qui ex aīa et corpore cōſtamꝰ:profecto illius membraſunt et corpora noſtra. Si ergo vnuiquiſqꝫ cupiens fornicari vileſcat ſibi: et in ſeipſo contēnat ſeipſum: vt non in ſe contēnat xp̄m. Non dicat: faciā: nihilſumOīs caro fenū: ſed corpus tuū membruꝫ eſt xp̄i. Quo ibas? TiRedi: Quote precipitare cupiebas? Parce inte xp̄o: agnoſce in te xp̄m. Tollens ergo mēbra xp̄i: faciam membra meretricis? Meretrix eſt enim q̄ tibi adulteriū cōſentit: et cumforte ipſa xp̄iana tollit mēbra xp̄i: et facit mēbra adulteri: inuicem in vobis cōtēnitis xp̄m: nec agnoſcitis dn̄m veſtrumnec cogitatis preciū veſtrū. Qualis aūt ille dn̄s: qui ſeruosſuos fecit fratres ſuos? Sed paꝝ erat fratres ſuos: niſi faceret mēbra ſua. Ita ne tanta dignitas viluit? Quia tāta benigne preſtita eſt: nō honor ei retribuitur? Si nō preſtaretur:deſideraretur: quia preſtita eſt contēnitur: Hec autē corpora noſtra: q̄ dicit apoſtolis mēbra eſſe xp̄i propter corpꝰ xp̄i j. aqd̓ ex genere corporis noſtri ſuſcepit: hec ergo corpora nr̄adicit idē apoſtolus: templū eſſe in nobis ſpirituſſancti queꝫhabemus a deo. Propter corpus xp̄i corpora noſtra mēbraſunt chriſti: ꝓpter inhabitantē ſpm̄ chriſti corpora nr̄a ſunt Retemplū ſpirituſſancti. Quid horū in te cōtemnis? Chriſtumcuius membrū eſt: an ſpm̄ſanctum cuius tēplū es? Ipſamēretricē que tibi cōſentit ad malū: nō audes fortaſſe introducere ī cubiculū tuū: vbi habes lectū tuū cōiugalem: ſed q̄risaliquē abiectū in domo tua etturpē locū in quo turpiter volueris. Defers ergo honorē cubiculo vxoris tue: ⁊ nō deferstēplo dei tui? Non introducis impudicā vbi dormis cū coniuge tua: et tu ipſe is ad impudi cā cū ſis templū dei? Putoquia meliꝰ eſt templū dei: qͣꝫ cubiculū vxoris tue. Quocūqꝫenim ieris ieſus videt te qui fecit te: et perditū redemit te: ⁊pro mortuo mortuus eſt ꝓ te. Tu te nō cognoſcis: ſꝫ ille a tē
Rom̄. vi
Rovj.
Iacobi .j.
E
Mat. vij.
Efa. j.
Rom̄. viij
Hat. x.
Iacobi .j.
Avbi ſupra
i. Cor. vj.
j. Cor. vj.
T8