De verbis apoſtoli. Sermo. xv. Fo. lxxxvj

tes. Et quid eſt fidere in carne? Audite inquit. Quanqͣꝫ egoinquit habeam fiduciam et in carne. Si quis alius in carneputat ſe habere fiduciā: magis ego. Ne arbitremini inquitme hoc condemnare quod nō habeo. Quid magnum ē ſi hōabiectus: plebeius: ignobilis contemnat nobilitatem: ⁊ tūcexhibeat veram humilitatem? Quanqͣꝫ ego (inquit) habeāfiduciam et in carne. Ideo vos (inquit) doceo contemnere:quoniam videtis me habere qd̓ contemnam. Si quis aliusin carne putat ſe habere fiduciā: magis ego. Et audi in carne fiduciam circumciſione octaui diei: id eſt non proſelitusnon aduena ad populum dei: non maior circūciſus: ſed a pa.j. rentibus natus iudeꝰ. Habeo circūciſionem octaui diei exgenere iſrael: de tribu baniamin: hebreus ex hebreis: ſecundum legemphariſeus. Primarij quidem erant: et quaſi adnobilitatem iudaicā ſegregati: non cōtemptibili plebi commixti: qui dicebantur phariſei. Nam dicit̉ hoc verbum qͣſiſegregationeꝫ interpretari: quomodo in latina d̓r egregiusqͣſi a grege ſeparatus. Fuerunt autem iſraelite: id ex genereij. iſrael: etiam illi qui ſeparati fuerant a templo. Remāſit aūad templum tribus iuda ⁊ tribus beniamin. Tribus leui inſacerdotibus: tribus iuda regia: ettribus beniamin: hoc ſolum remanſit in hieruſalem: et ad templum dei: quādo factaeſt ſeparatio illa in ſeruoſalomonis. Non ergo leuiter accipiatis quod ait: tribus beniamin inherens iude: nō recedēsij. a templo: hebreus ex hebreis: ẜm legem phariſeus: ẜm emulationem perſequens eccleſiam dei. Inter merita ſua cōmemorat ꝙ fuerit perſecutor: ẜm emulationē inquit. Qua emulatione? Non eram (inquit) piger iudeus: quicquid erat qd̓legi mee aduerſarium videbatur: impatienter ferebam: acriter inſequebar Hec apud iudeos nobilitas: ſed apd̓ chriſtūqueritur humilitas. Ideo ibi iſte ſaulus: hic paulus. Saulꝰaſaule nomē deriuatur. Qui fuerit ſaul noſtis: ipſius electa.x. eſt ſtatura ꝓceris. Sic eum deſcribit ſcriptura: ꝙ ſupereminens eſſet de omnibus quando electus eſt et vngeret̉ in regēNon fuit ſic ſaulus: ſed factus paulus. Paulus enī paruus:iij. ideo paulus modicus. Ergo ẜm emulationem (inquit) perſequens eccleſiam. Hinc intelligant homines qualis apudiudeos fuerim: qͥ chriſti eccleſiam perſequebar emulatiōemtraditionum paternarum. Addit. Scd̓m iuſticiam q̄ in legeeſt: qͣ fuerim ſine querela. Nouit charitas veſtra dictos eſſeſine querela: ambulaſſe in omnibus iuſtificationibꝰ dominizachariam ethelizabet. In omnibus (inquit ſcriptura) iuſtificationibus dn̄i ambulaſſe ſine querela. Ecce hoc erat etpaulus noſter. Quando ſaulus erat: in lege ſine querela ambulabat. Et quod in eo fuit ſine querela: hoc de illo faciebatmagnam querelā. Quid ergo putamus fratres eſſe ſine que.ij. rela? Scd̓m iuſticiā que in lege eſt eſſe malū eſt? Si malū eſtẜm iuſticiā q̄ in lege eſt eſſe ſine querela: gͦ aliquid mali ē lexvij. Sed habemus eundē apoſtolū dicentem. Itaqꝫ lex quidemſancta: ⁊ mādatū ſanctū ⁊ iuſtū ⁊ bonum. Si lex ſancta ⁊ mādatū ſanctū: et iuſtū et bonū: ẜm iuſticiā q̄ eſt ex legeſācta cōuerſaris ſine querela: quō poteſt non eſſe bonū? Quō pōt nōeſſe ſanctū? An forte ſanctu non eſt? Audiamus ipſum apl̓m.iij. quid dicat. Que mihi lucra fuerunt: hec propter chriſtū dāna eſſe duxi. Damna ſua dicit: et inter damna ſua computat:ꝙ in iuſticia q̄ eſt in lege fuerit ſinequerela. Uerūtamen inquit et arbitror oīa damna eſſe propter eminentē ſcientiamchriſti ieſu dn̄i noſtri. Attēdo (inquit) laudes meas: cōparoeminentie dn̄i noſtri ieſu xp̄i. Illud ſitio: hoc cōtēno: Parūeſt hoc. Propter quē arbitror (inquit) oīa non ſolū detrimēta eſſe: verū et ſtercora exiſtimaui eſſe vt chriſtū lucrifacerēQueſtio maior exorta eſt. Si ẜm iuſticiā que in lege eſt verſabaris ſine querela: ⁊ hoc in detrimentis tuis: in damnis: īſtercoribus computas vt chriſtuꝫ lucrifacias: ergo iuſticiailla a chriſto prohibebat? Obſecro te: expone hoc paululumDeo potius dicamus vt illuminet ⁊ nos: a quo et ipſe illumiiij. natus eſt qui epiſtolam iſtā ſcripſit nobis: non attramēto: ſꝫſpiritu dei viui. Uidetis chariſſimi qͣꝫ ſit arduū: qͣꝫ difficileintelligere hoc: cum conſtet legemſanctam eſſe: et mandatūſanctū et iuſtum et bonū: conſtetqꝫ omnino inter fideles catholicos: ita vt nemo diſſentiat niſi qui non vult eſſe catholicus: hāc legem non datam niſi a domino deo noſtro: ẜm iſtāiuſticiam que in lege eſt conuerſari ſine querela: impedimētum fuiſſe apoſtoli ne veniret ad chriſtū: nec eum veniſſe ad

Iermo. xv. Fo. lxxxvj.chriſtum: niſi hoc quod fuit ẜm iuſticiam que in lege eſt ſinequerela inter damna et detrimenta et ſtercora computaſſetSequamur ergo et accedamus aliquātulum: ne forte ī ipſisverbis apoſtoli eluceſcat nobis aliquid: vnde iſta remoueatur et ſoluatur obſcuritas. Detrimenta (inquit) credidi hecomnia: et ſtercora exiſtimaui vt chriſtum lucrifacerem. Intendite obſecro. Damna: detrimēta: ſtercora iſta exiſtimauiin quibꝰ etiam illud commemoro ꝙ fuerim ſine querela ẜmiuſticiam que in lege eſt. Exiſtimaui ergo hec detrimenta ⁊ſtercora vt chriſtum lucrifaciam: et inueniar in illo: non habens meam iuſticiam que ex lege eſt. Qui preueniſtis intellectu expoſitionem: arbitramini vos tanqͣꝫ veloces in via cūtardioribus ambulare. Celeritas aliquantum reprimatur:ne comes tardior deferatur. Ut chriſtuꝫ (inquit̉) lucrifaciāet inueniar in illo: non habens meam iuſticiam que ex lege ēSi meaꝫ dixerat: quare addidit ex lege? Si enī ex lege eſſetquomodo tua eſt? Nunquid tu tibi impoſuiſti legem? Deuslegem dedit: deus legem impoſuit: deus legi ſue te obtemperare precepit. Lex ſi non te doceret: quemadmodum viuere deberes: quomodo poſſes habere iuſticiā ſine querelaẜm legem? Si ẜm legem habes: quomodo dicis: nō habensmeam iuſticiam que ex lege eſt: ſed eam que eſt per fideꝫ xp̄ique eſt a deo? Iam ergo dicaꝫ vt potero: reuelet melius quivos poſſidet. donet et intellectum ⁊ effectum. Donabitenimeffectum: ſi donabit affectuꝫ: hoc eſt enim quod volo dicere.Lege dei propoſita: ipſa enim dixit. Non concupiſces. Lege ergo dei propoſita: exceptis illis carnalibus ſacramētisque fuerunt vmbre futuroruꝫ. Lege dei propoſita quiſquistimuerit: et ſuis viribus eam implereſe poſſe putauerit: ⁊ fecerit quod lex iubet: non amando iuſticiam: ſed tā tummodopenam: fuit quidem ẜm iuſticiam que ex lege eſt homo ſinequerela: non furatur: non adulterat: non dicit falſum teſtimonium: non facithomicidium: non concupiſcit rem proximiſui. Poteſt hoc: pōt fortaſſis. Unde? Timore pene: quanqͣꝫqui timore pene non concupiſcit: puto quia cōcupiſcit. Terrore ingenti armoꝝ atqꝫ telorū: et circundantis forſitanmultitudinis vel obuiameuntis: etiam leo reuocatur a preda: ettamen leo venit: leo redit: predam non rapuit: non maliciaꝫpoſuit. Si talis es: adhuc iuſticia eſt: qua iuſticia tibi conſulis ne torquearis. Quid magnū eſt penam non timere? Quiseam nontimet? Quis latro: quis ſceleratus: quis nefarius?Sed hoc inter eſt inter timorem tuum: timoremqꝫ latronis:ꝙ latro timet leges hominum: et ideo facit latrociniū: quiaſperat ſe fallere leges hominū: tu auteꝫ leges eius times: eiꝰpenā times quem fallere nō potes. Nam ſi fallere poſſes: qͥdnon feciſſes?. Ergo et concupiſcentiam tuā malam nō amortollit: ſed timor premit. Ad ouile venit lupus: latratu canum⁊ clamore paſtorum ab ouili reuerſus eſt lupus. Ipſe tamenlupus in ouem vertatur. Facitenim ⁊ hoc dn̄s: ſed ipſa ē iuſticia eius: non tua. Nam qͣꝫdiu habes tuā: potes timere penam: non amare iuſticiaꝫ. Ergo fratres mei: habet delitiasſuas iniquitas: et iuſticia non habet? Delectat malum: ⁊ nondelectat bonū? Delectat omnino: ſed dominꝰ dabit ſuauita­ Item: et terra noſtra dabit fructū ſuū. Ille niſi prior det ſuaui litatem: terra noſtra non dabit niſi ſterilitatē. Hanc ergo iuſticiam concupiuit apoſtolus: delectatus eſt: memor fuit dei ⁊ ꝑdelectatus eſt: concupiuit aīa eius et eſtuauit in atria dn̄i: et lxviluerunt oīa que pro magno habebat: facta ſunt damna: de­ Ptrimenta: ſtercora. Hinc enī erat et illud qd̓ eccleſiā ꝑſequebatur: ẜm emulationē paternaꝝ traditionū. Inde erat quia Cſuā iuſticiā cōſtituebat: nō iuſticiā dei querebat. Uidete enīqꝛ inde ꝑſequebatur eccleſiā. Quid gͦ dicimꝰ: Ait alio locoipſe apoſtolus. Qꝛ gētes q̄ nō ſectabant̉ iuſticiā app̄hēder̄t Iiuſticiā. Sed quā? Iuſticiā aūt q̄ ex fide eſt. Gentes auteꝫ q̄nō ſectabāt̉ iuſticiā q̄ ex legeē: qͣſi ꝓpriā ſuā q̄ fit de tīore pene nō de amore iuſticie: qꝛ nō ſectabāt̉ iuſticiā: app̄hēderūtiuſticiā: iuſticiā aūt qͥ ex fide ē. Iſrael aūt inqͥt ꝑſequēs legēiuſticie: ī legē iuſticie nō ꝑuenit. Quare? Qꝛ n̄ ex fide. Quidē qꝛ nō ex fide? Nonſꝑauit ī deū: nō illā petiuit a deo: nō credidit ī eū qͥ iuſtificat impiū Nō fuit ſimilis publicano ocl̓os)in terrā deijciēti: pectus ſuū ꝑcutiēti et dicēti. Domine propitius eſto mihi peccatori. Ergo perſequens legem iuſticie:in legem iuſticie non peruenit. Quare? Quia non ex fide:ſed quaſi ex operibꝰ offenderūt in lapidē offenſionis. Ecce

ij. Cor. ij.

Rom̄. vii.

iij. Re. xij.

Luce .j.

j. Regū.

Phil̓. iij.

Phil̓ .11.

Phil̓. ii.

Phil̓. iij

ZPhiliij

ZPhil̓. iij.

ſglp̄.lxxxiiij.0591lxxxiijPhil. iij.

Gal̓. j.

Gal̓. j.Rom̄. ix.

Pſalm.lxxxiijPhil. iij.

Pſalm̄.lxxxiiij.

Rom̄. iiij.Lu. xviij.

Rom̄. ix.

Pſalm.lxxxiijPhil. iij.

Rom̄. ix.

E