Sancti Auguſtini

vnde ſaulus perſequebatur eccleſiam: in lapidē offenſionisoffendebat. Chriſtus humilis ī terra iacebat: incelis quidē⁊ ipſe erat. Leuata illo a carne ſua a mortuis reſuſcitata: ſedniſi et interra chriſtus iaceret: non ipſi ſaulo clamaret: quidme perſequeris. Ergo ille iacebat: quia humilitatē piāꝑferebat: ille offendebat: quia nō videbat. Et totū hoc nō videre vnde erat? De tumore ſuꝑbie. Quid ē de tumore ſuꝑbieQuaſi de iuſticiaſua. Ex lege quidē: ſꝫ ſua. Quid ē ex lege?Quia in mādatis legis. Quid eſt deſua? Tanqͣꝫ de viribusſuis. Amor deerat: amor iuſticie: amorcharitatꝭ chriſti. Etvnde illi amor? Solus poſſidebat timor: charitati vēture locum in corde ſeruabat. Cūſeuiret ⁊ erectus iactabūdus glorians apud ipſos iudeos ꝙ ẜm emulationē paternarū traditionū perſequebatur eccleſiā: cū ſibi videretur excelſus: audiuit deſuper vocem dn̄i noſtri ieſu xp̄i iam incelo ſedentisix. et adhuc humilitatem cōmendantis. Saule inquit ſaule: qͥdme ꝑſeueris: Durū eſt tibi aduerſus ſtimulū calces mitterePoſſimte dimittere: tu enim vexareris punctionibꝰ meis:non ego frangerer calcibus tuis: ſed non te dimitto. Seuis⁊ miſereor. Quid me ꝑſequeris? Non enim timeo te: ne iteꝝcrucifigas me: ſed volo agnoſcas me: ne occidas: nō me: ſꝫ teHorruit ergo apl̓s: ꝑcuſſus ⁊ proſtratus: erectus ⁊ inſtructꝰFactū eſt enī in illo. Ego percutiam ⁊ egoſanabo. Nō enimait. Sanabo et percutia: ſed percutiā et ſanabo. Percutiamte: et dabo tibi me. Sic proſtratus horruit iuſticiā ſuā: ī quaerat certeſine querela: laudabilis: magnus: quaſi glorioſusij. apud iudeos: Detrimenta exiſtimauit: damna credidit: ſtercora deputauit vt inueniretur in illo nō habens ſuā iuſticiāque ex lege eſt: ſed eam q̄ per fidem eſt chriſti: que eit inqͥt exdeo. Illi aūt qui offenderūt in lapidē offenſionis: qͥd de illisdicit ipſe apoſtolus? Qui nō inquit ex fide: ſed tanqͣꝫ ex ope-ribus: quia ipſi quaſi ſua iuſticia offenderūt in lapidē offeniij. ſionis: ſicut ſcriptū eſt. Ecce pono īſyon lapidē offenſioniset petrāſcandali: ⁊ qͥcrediderit in eū non confundetur: qͥ enīcrediderit in eū nō habebit ſuā iuſticiā q̄ ex lege eſt: qͣꝫuis ſitbona lex: ſed implebit ipſā legē: nō ſua iuſticia ſꝫ data ex deo.iij. Ita enī nō ꝯfundetur. Charitas enī plenitudo eſt legis. Etvnde iſta charitas diffuſa eſt in cordibꝰ noſtris? Non vtiqꝫC.a nobis: ſed per ſpiritūſanctum qui datus ē nobis. Offenderunt ergo illi in lapidē offenſionis et petrā ſcādali. Et ait deillis. Fratres: bona voluntas quidē cordis mei: et dep̄catioad dn̄m ꝓ illis in ſalutem. Deprecatur apl̓s pro nō credētibꝰvt credant: ꝓ auerſis vt cōuertantur. Uidetis quia nec ip̄acōuerſio ſine dei adiutorio. Deprecatio inqͥt ad deū ꝓ illisa inſalutem. Teſtimoniū enim perhibeo: qꝛ zelum dei habēt.Sichabebat et ipſe: zelū dei habebat. Sed quomodo. Quomodo habebat? Sed non ẜmſcientiā. Quid eſt hoc: non ẜmſciētiā. Ignorantes enī dei iuſticiā: ⁊ ſuā volētes cōſtituere.Unde iſte correctus inquit: non habens meam iuſticiā. Illivolunt ſuā cōſtituere: adhuc eos delectat in ſtercore iacens.Ego non habeo meam iuſticiā: ſed eam q̄ eſt per fidem xp̄i:ij. iuſticiā ex deo: iuſticiam inqͣꝫ ex deo qui iuſtificat impium.Tolle te: tolle inqͣꝫ te a te: impedis te: ſi tute edificas: ruinaꝫj. edificas. Niſi dn̄s edificauerit domū: inuanū laboraueruntqui edificāt eā. Noli ergo velle habere iuſticiā tuam. Certeex lege eſt: nēpe ex lege eſt. Certe deus dedit legem: et qꝛ iuſticiā ex lege eſt: nō ſit tua. Apoſtolus paulus loquit̉: minantes iuſticia ſuā non calumnient̉: Ecce vbi illū habes. Aperilege: audi: vide: tuam iuſticiā noli habere: ſtercora illā deputat apoſtolus: qͣꝫuis ſit ex lege: tn̄ quia ſuam. Ignorātes enīdei iuſticiā et ſuā volētes cōſtituere: iuſticie dei nō ſunt ſubiecti. Noli putare quia xp̄ianus vocaris: ideote nō poſſe offendere in lapidem offenſionis. Cuius gr̄e derogas: in ip̄moffendis. Minus eſt offendere xp̄m in cruce pendentē: qͣꝫ inceloſedētē. Iuſticia ſit: ſed ex gr̄a ſit: a deo tibi ſit: nō tua ſitj Sacerdotes tui inquit induant̉ iuſticia. Ueſtis accipit̉ noncum capillis naſcitur: pecora de ſuo veſtiuntur. Hanc predicat apoſtolꝰ paulus: a deo tibi ſit. Geme vt impetres: ploravt impetres: crede vt impetres. Qui inuocauerit nomen dn̄iſaluꝰ erit. Anputatis ſic dictum eſſe. Qui inuocauerit nomēdn̄i ſaluus erit: quaſi a febre: aut a peſte: aut a podagra: autaliquo dolore corporis? Non ſic: ſed ſaluus erit: iuſtus erit.Quia non eſt opus ſanis medicus: ſed male habētibus. Exij. poſuit cū dixit. Non veni vocare iuſtos ſed peccatores. Ui-

dete ergo quid ſequitur. Et inueniar inquit in illo: non habens meam iuſticiam que ex lege eſt: qͣꝫuis ex lege: tn̄ meamſed eam que eſt per fidem chriſti: que impetrat a deo q̄ eſt exdeo iuſticiam in fide adcognoſcendum eū: ⁊ virtutē reſurrectionis eius. Aliquid magnum eſt agnoſcere ꝟtutē reſurrectionis chriſti. Hoc putatis eſſe magnum: quia carnem ſuāreſuſcitauit? Ipſam dixit virtutē reſurrectiōis eius? Nonne erit etiam noſtra in fine ſeculi reſurrectio? Nōne ⁊ noſtrū j. ſcorruptibile hoc induet incorruptionem: et mortale hoc induet immortalitatē? Nōne quomodo ipſe reſurrexit a mortuis: et iam non moritur: et mors ei vltra non dominabit̉: ſic Iet nos mirabilius: vt ita dicam. Nam illius caro non vidit Acorruptionem: noſtra de cinere reparatur. Magnū eſt qͥdemquia preceſſit in exemplo: et dedit nobis quid ſperaremus:ſed non hoc eſt ſolum. Ille qui de iuſticia loquebatur nō ſua:ſed illa que ex deo eſt: et ibi nominauit virtutem reſurrectionis chriſti. Agnoſce ibi iuſtificationeꝫ tuam. Ex illius enimreſurrectione iuſtificamur: tanqͣꝫ a petra circūcidamur: propterea inde cepit. Nos ſumꝰ circūciſio. Unde circūciſio: Apetra. Qua petra? Chriſto. Quomō. Octauo die. Quomō reſurrexit? Dominico die. Hanc ergo fratres mei iuſtificationem: et habeamus inquantū habemus: et augeamus inquātum minores ſumus: et perficiamus cum illuc venerimꝰ vbidicit̉. Ubi eſt mors victoria tua? Ubi eſt mors aculeꝰ tuꝰ: j. ſSed totū ex deo: non tamen quaſi dormientes: non quaſi vtnon conemur: non quaſi vt non velimus. Sine volūtate tuanon erit inte iuſticia dei. Uoluntas quidemnon eſt niſi tua:iuſticia non eſt niſi dei. Eſſe poteſtiuſticia dei ſine volūtatetua: ſed in te eſſe non poteſt niſi per voluntatem tuā. Demonſtratum eſt quid agere debeas. Iuſſit lex: nō facias illud: nōillud: fac hoc atqꝫ illud. Demonſtratum eſt tibi: iuſſum ē tibiapertum eſt tibi cor: intellexiſti quid facias: roga vt facias:ſi cognoſcis virtuteꝫ reſurrectionis chriſti. Traditus ē enī Rpropter delicta noſtra: et reſurrexit propter iuſtificationemnoſtrā: vt iuſtificet nos: et iuſtos faciat nos. Eris opus dei:non ſolum qꝛ homo es: ſed etiam quia iuſtus es. Melius eſtenim iuſtum eſſe: qͣꝫ hominem eſſe. Si hominem te fecit deꝰet iuſtum tu te facis: meliꝰ aliquid facis qͣꝫ fecit deus: ſꝫ ſinete fecit deus. Non enim adhibuiſti aliquem conſenſum vt tefaceret deus. Quomodo conſentiebas qui nō eras? Quia gͦfecit te ſine te: non te iuſtificat ſine te. Ergo fecit neſcientemiuſtificat volentē. Tamen ipſe iuſtificatne ſit iuſticia tua: neredeas ad damna: ad detrimenta et ſtercora: inuenire in illonon habēs iuſticiam tuā que ex lege eſt: ſed iuſticiā ꝑ fidemchriſti q̄ eſt ex deo: iuſticiā ex fide ad cognoſcendum eum etvirtutē reſurrectionis eius: ⁊ cōmunicationē paſſionū eiuset ipſa virtus tua erit: cōmunicatio paſſionū xp̄i virtus tuaerit. Quid aūt erit in cōmunicationibus paſſionū xp̄i: ſi charitas non erit? Nonne inueniuntur torti latrones in tāta fortitudine corporum: vt quidā eoꝝ non ſolum conſcios prodere noluerint: ſed nec oīa ſua confiteri dignati ſunt? Inter cruciatus: inter tormēta effoſſis lateribus: et pene perditis mēbris: manſerit animus in obſtinatione nequiſſima. Uide gͦquid amabant. Facere tn̄ iſta ſine magno amore nō poterātSed non ſic amator dei. Deus nō amatur niſi de deo. Amauit ille neſcio quid aliud de carne: ſicut homo qui quodlibetamauit: ſocios ſuos amauerit: cōſcientiam ſcelerū amaueritgloriam infacinoribꝰ amauerit: quodlibet amauerit. Multum amauit: qui torqueri potuit: deficere nō potuit. Si ergoille non potuit qui torqueri potuit: deficereᶠ non potuit. Siergo ille non potuit tanta perferre ſine amore nec tu poteris communicare chriſti paſſionibus ſine amore. Sed quero quo amore. Non ſit cupiditas: ſed ſit charitas. Si enim j. linquit tradidero corpus meū vt ardeam: et charitatem nonhabeā: nihil mihi ꝓdeſt. Ut proſit tibi cōmunicatio paſſionum chriſti. charitas aſſit. Unde tibi charitas: Omēdiciſſima infirmitas: vn̄ tibi charitas dei? Uis oſtēdo tibi vndeſit tibi? Ipſum interroga horrearium dominicum. Si enimin te fuerit charitas dei: communicabis chriſti paſſionibuset verus eris in quo charitas coronatur. Ipſe erat verꝰ martyr. Unde ergo tibi? Habemus theſaurum iſtum in vaſis ij.fictilibus (ait ipſe apoſtolus) vt eminentia virtutis dei ſit: Het non ex nobis. Ergo vnde tibi charitas niſi quia diffuſa ēin cordibus noſtris per ſpiritumſanctum qui datus eſt no-

Deutero.xxxij.

Actuū. ix.

Gal̓. j.

Actuū. ix

psͣ. cxxxi

psͣ. cxxvi.

RRom̄. xiij.Rōmͣ. v.iom̄. ix.

Rom̄. xiij.Rōmͣ. v.iom̄. ix.

Rom̄.

vbi ſupra

Rom̄. x.

Phil̓. iii.

Rom̄. iiij.

eſa. xxviii.

ERom̄. ix

Rom̄. x.

HPhil. iij.

Rom̄. iiij.

Nom̄. vj.Actuū. ij.

i. Cor. xv.

j. Cor. xv.

j. Cor. xiij.

ij. Cor. ilijRom̄. v.