De verbis apoſtoni. Sermo. xiiij. yo. lxxxv.

IHenis paruulos non baptizatos? Profecto in numero credentium. Nam ideo et conſuetudine eccleſie antiqua canonicafundatiſſima: paruuli baptizati fideles vocantur. Et ſic dehis querimus. Iſte infans chriſtianus eſt. Reſpondetur:chriſtianus. Cathecuminus: an fidelis? Fidelis vtiqꝫ a fidefides a credendo. Inter credentes igitur baptizatos paruūlos numerabis: nec iudicare vllo modo aliter audebis: ſi nōvis eſſe apertus hereticus. Ergo ideo habent vitam eternāquia qui credit in filium habet vitam eternam. Nolo eis ſine iſta fide ⁊ ſine iſto ſacramento huius fidei promittere vitam eternam. Qui autem incredulus eſt filio: et qui non credit in filium non habet vitam: ſed ira dei manet ſuper eum.Non dixit: veniet ſuper eum: ſed manet ſuper eum. Reſpexit originem cum ait. Ira dei manet ſuper eum. Qua reſpiciens et apoſtolus dixit. Fuimus et nos aliquando naturafilij ire. Non accuſamus naturam. Nature aucͣtor deus eſt.A deo bona eſt inſtituta natura: ſed per malam voluntatemaſerpente vitiata eſt: ideoquod fuit in adam culpe non nature: nobis propagatis factuꝫ eſt iam nature. Ab hoc vitio nature cum quo naſcitur homo: non liberat niſi qui natus eſtſine vitio. Ab hac carne peccati: non liberat niſi ille qui natꝰeſt ſine peccatoper ſimilitudineꝫ carnis peccati. Ab hoc veneno ſerpentis: non liberat niſi exaltatio ſerpentis. Quid adhec dicis? Satis ne hoc eſt? Eſt vnum aliquid acutiſſimumquod ab eis profertur. Paululum attendite. Cum ceperintvrgeri verbis apoſtoli dicentis. Per vnum hominem peccatum intrauit in mundum: et per peccatum mors: et ita inom̄es homines pertranſijt: in quo omnes peccauerūt. Queverba neſcio quis non intelligat: in qͥbus verbis neſcio vtrūquiſquam expoſitorem ręquirat: conantur reſpondere et dicere: ideo dictum hoc ab apoſtolo quia primus peccauitadam: et qui poſtea peccauerunt: illum imitando peccauerunt. Hoc quid eſt aliud: qͣꝫ conari tenebras aperto lumiſ.ne offendere? Peccatum per vnum hominem intrauit: etjͣper peccatum mors: et ita in omnes homines pertranſijt: inquo omnes peccauerunt. Propter imitationem dicis: quiaprimus peccauit adam. Reſpondeo prorſus: non primꝰ peccauit adam. Si primum peccatorem requiris: diabolum vtde. Sed humani generis maſſam volens oſtendere apoſtolus de origine venenata: ideo eumpoſuit vnde nati ſumus:non eum quem imitati ſumus. Dicitur quidem ⁊ pater tuusquem fueris imitatus. Filij mei quos iterum parturio. Qui1iiij. itidem dicit. Imitatores mei eſtote. Et propter ipſam imitationeꝫ dicitur impijs. Uos a patre diabolo eſtis. Nam cōiij. ſtat hic in catholica fide: ꝙ diabolus nec generauit noſtramnaturam nec condidit: ſola in illa ſeductio eſt precedentisimitatio conſequentis. Deniqꝫ quomodo dictum eſt de adā:in quo omnes peccauerunt: legatur mihi alicubi: omnes indiabolo peccauerunt. Aliud eſt illo precedente et ſeducentepeccare: aliud in illo peccare. Quia ẜm propaginem carnis in illo eramus omnes anteqͣꝫ nati eſſemus: tanqͣꝫ in parēte: tanqͣꝫ inradice ibi eramꝰ: ſic venenata eſt iſta arbor ibieramus. Namquia ad diabolum: hoc eſt principem peccati⁊ vere primum peccatorem non pertinet origo: ſed imitatiocū de illo ſcriptura loqueretur. Inuidia inqͥt diaboli morsintrabit in orbem terrarum. Imitantur autem eum qui ſuntex parte ipſius. Imitando eū fiunt ex parte ipſius. Nunqͥddictum eſt in illo peccauerunt? Cum vero de adam diceret̉propter originem: propter poſteritateꝫ: propter propaginēviſcerum. In quo omnes inquit peccauerunt. Nam ſi ꝓpterea primus conſtitutus eſt adā: quia primus peccauit: tanqͣꝫexemplo ſit: non in origine: vt quid tam in lōginquo: poſt tāprolixatempora contra adamqueritur chriſtus? Si omnespeccatores ad adā propterea pertinent: quia primus peccator: omnes iuſti debuerunt ad abel pertinere: quia pͥmus iuſtus. Quare chriſtus queritur? Quia in adam dānata eſt generatio: ī chriſto queritur regeneratio. Proinde nemo nosfallat. Scriptura euidens eſt: auctoritas fundatiſſima eſt: fitdes catholiciſſima eſt. Omnis generatus damnatus: nemoliberatus niſi regeneratus. Unde et alteri verſutie illorū iāvos inſtructi: reſpondete chariſſimi. Quando dicūt ⁊ paruūlos turbāt: ſi de peccatore peccatores nati ſunt: quare nō debaptizato iam fideli cui remiſſa ſunt omnia peccata iuſti na-

ſcuntur? Cito reſpondete. Ideo de baptizato non iuſtus naſcitur: quia non eum generat vnde regeneratus eſt: ſed vn̄ generatus eſt. De chriſto dictū eſt. Mortificatus carne: viuifi­ 1. Pcatus ſpiritu: ſic de homine dici poteſt. Tabefactus carne:iuſtificatus ſpiritu. Quod naſcitur de carne: caro eſt. Que? Ioh̓ris vt de iuſto iuſtus naſcatur: cum videas iuſtum eſſe niſi regeneratum omnino non poſſe. Nec attendis domini ſententiam quam tuipſe in ore habes. Si quis non renatus fuerit vbiſiex aqua et ſpiritu. Puto quia non hoc factum eſt in ꝯcubituMiraris quare peccator naſcatur de ſemine iuſti: non te delectat mirari quare oleaſter naſcatur de ſemine oliue? Accipe aliam ſimilitudinem. Iuſtum baptizatum: pone granuꝫpurgatum. Non attendis quia de grano purgato frumētumcum palea naſcitur: ſine qua ſeminatur? Deindecū ſit in propagine natoruꝫ ſpiritalis generatio: vis vt de baptizato baptizatus naſcatur: cum videas de circumciſo non naſci circumciſum? Carnalis eſt certe iſta generatio: et carnalis eſtcircumciſio: et tamende circumciſonon naſcitur circūciſusſic ergo de baptizato nō poteſt naſci baptizatus: quia nemorenatus anteqͣꝫ natus. Aliud eorum quaſi acutiſſimuꝫ. Sedquid acutum non obtunditur ſcuto veritatis? Aliud dicunt:videte quale. Si adam (inquiūt) nocet his qui non peccauerunt: ergo et chriſtus prodeſſe debet etiam his qui non crediderunt. Uidetis certe qͣꝫ hoc acutum ſit contra veritatemaudite quantum adiuuet veritatem. Qui enim hoc dicit: nihil aliud dicit: niſi chriſtumnihil prodeſſe non credentibusHoc eſt verum. Quis non accipiat? Quis non conſentiat: qꝛchriſtus non credentibus non prodeſt: credentibus ꝓdeſt?Sed dic mihi obſecrote. Paruulis baptizatis chriſtus aliquid prodeſt: an nihil prodeſt? Neceſſe eſt vt dicat prodeſſePremitur mole matris eccleſie: forte quidem vellēt hoc dicere. Nam ratiocinationes eorum ad hoc videntur compellere: ſed auctoritate reprimuntur eccleſie: nenon dicamſputis hominum obruantur: ſed ipſorum infantium lachrymistanqͣꝫ fluuio pertrahantur. Si enim dixerint nihil prodeſſechriſtum baptizatis infantibus: nihil aliud dicunt qͣꝫ ſuperfluo baptizantur infantes. Vt autem non ſuperfluo baptizētur quia hoc dicere non audent: prodeſſe chriſtum baptizatis infantibus confitētur. Si prodeſt baptizatis: quero quibus proſit: credentibus annon credentibus? Eligant quodvolunt. Si dixerint non credentibus: vbi eſt ergo quod calūniabaris: quia chriſtus non credentibus non predeſſe nō poteſt? Ecce tu profiteris prodeſſe infantibus: non tamen credentibus. Ad quodlibet prodeſt? Non putas ad vitam eternam? Non putas ad ſalutem eternam? Ad ipſum regnum celorum percipiendum? Utiqꝫ prodeſt chriſtus paruulis baptizatis. Prodeſt ergo non credentibus? Sed abſit vt egodicam nō credentes infantes. Iam ſuperius diſputaui: credit in altero: quia peccauit in altero: dicitur credit et valet: ⁊inter fideles baptizatos computatur. Hoc habet auctoritasmatris eccleſie: hoc fundatus veritatis obtinet canon: contra hoc robur: contra hunc inexpugnabilem murum quiſqͥsarietat ipſe confringitur. Ergo prodeſt chriſtus aliquid infantibus baptizatis: et ſicut ego doceo: et ſicut mecum totaeccleſia dicit credētibus prodeſt: fidelibus prodeſt: tu quodvis elige. Uolo quidē vt quod verius eſt eligas: vt nobiſcuꝫdicas quia credētibus prodeſt. Sed ſi dixeris: non credētibus prodeſt: contra te dixiſti. Si dixeris credētibus ꝓdeſt:mecum dixiſti. Elige vtrum cōtrate dicas quod falſum eſt:an mecum dicas quod verum eſt. Tu enim paulo ante dicebas chriſtum non credentibus nihil prodeſſe: volens efficere quia ſic et adamnon peccantibus nihil nocuit: quomodochriſtus non credētibus nihil prodeſt. Ecce iam fateris infantibus non credentibus baptizatis aliquid prodeſſe xp̄mSed ſi credentibus dicis: bene dicis: mecū dicis: credunt ⁊infantes. Unde credunt? Quomodo credunt? Fide parētū:Si fide parentum purgantur: peccato parentum polluti ſūtCorpus mortis in primis parentibus generauit eos peccatores: ſpiritus vite in poſterioribus parētibus regenerauiteos fideles. Tu das fidē non reſpondenti: et ego pctm̄ nihilagēti. Sancti inquit deſanctis naſci debuerūt: qꝛ ſicut dicitapl̓s. Alioquin filij vr̄i immūdi eſſēt: nūc aūt ſctī ſūt. Et quōªʰhoc accipis? Quō intelligis de fidelibꝰ natum ita ſāctum: vt

ij. ſen. diſxxx. ca. hͦautem.Rom̄. v.

Ephe. ij.

Sap̄. ij.

Gal̓. iiij.j. Cor. iiij.exxj.Ioh̓. viij.

exxj.Iol̓. viij.

R

Ioh̓. iij.

.j. Pet̓. iijIoh̓. iij.

Heī. iij

vbi ſupra

xj. Cor. vij.

y