Sermo. xiiij. Fo. ixxxiDe verbis apoſtoli.

non poſſunt. Ergo eſt eterna vita extra regnum celorū? Primus hic error auerſandus ab auribus: extirpandus a mentibus. Hoc nouū in eccleſia prius inauditum eſt: eſſe vitameternā preter regnum celorum: eſſe ſalutē eternam preter regnum dei. Prius vide frater: ne forte hinc conſentire nobisdebeas: quiſquis ad regnum dei non pertinet: eum ad damnationem ſine dubio pertinere. Uenturus dominus et iudicaturus de viuis et mortuis: ſicut euangelium loquitur: duas partes facturus eſt: dexteram ⁊ ſiniſtrā. Siniſtris dictucv. rus. Ite in ignem eternum qui paratus eſt diabolo et angelis eius. Dextris dicturus. Uenite benedicti patris mei percipite regnum qd̓ vobis paratum eſt ab origine mundi. Hācregnum nominat: hanc cum diabolo damnationeꝫ. Nullusrelictus eſt medius locus: vbi ponere queras infātes. De viuis et mortuis iudicabitur: alij erunt ad dexteram: alij ad ſiniſtram: nō noui aliud. Qui inducis medium recede de medio: non te offendat qui dexterā querit: et teipſum admonet:recede de medio: ſed noli in ſiniſtram. Si gͦ dextera erit et ſiniſtra: et nullum mediū locum in euāgelio nouimus: ecce indextera regnum celorum eſt. Percipite inquit regnuꝫ. Quiibi non eſt: in ſiniſtra eſt. Quid erit in ſiniſtra? Ite in ignemeternum. In dextera ad regnum vtiqꝫ eternum: in ſiniſtra īignem eternum. Qui non in dextera: proculdubio in ſiniſtraErgo qui non in regno: proculdubio in ignem eternum. Certe habere non poteſt vitam eternam qui non baptizatur: nonerit in dextera: id eſt in regno non erit. Uitam eternam computas ignem ſempiternū? Et de ip̄a vita eterna audi expreſſius: quianihil aliud eſt regnuꝫ qͣꝫ vita eterna. Prius regnūnominauit: ſed in dextris: ignem eternū in ſiniſtris. Extrema autē ſentētia vt doceret quid ſit regnum: et quid ſit igniseternus. Tunc inquit abibunt iſti in combuſtionem eternā:iuſti aūt in vitam eternam. Ecce expoſuit tibi quid ſit regnūet quid ſit ignis eternus: vt quando confiteris paruuluꝫ nonfuturum in regno: fatearis futurum in ignem eternum. Regnum enī celoruꝫ eſt vita eterna. Nec aliud etiā paulus apoſtolus: cum terreret homines: non paruulos non baptizatosſed ſceleſtos: facinoroſos: contaminatos: perditos: non eosterruit ꝙ erunt in igne ſempiterno: quo ſine dubio ibūt ſi nōcorriguntur: ſed tantum terruit: quia in regno nō erunt: vt cūviderint ſe perdere ſpem regni: non viderent eſſe conſequēs.niſi penam ignis eterni. Nolite inquiterrare: neqꝫ fornicatores: neqꝫ idolis ſeruientes: neqꝫ adulteri: neqꝫ molles: neqꝫmaſculorū concubitores: neqꝫ fures: neqꝫ auari: neqꝫ ebrioſineqꝫ maledici: neqꝫ rapaces regnum dei poſſidebunt. Nō dixit: illi et illi: tales ⁊ tales igni eterno torquebuntur: ſꝫ regnūdei non poſſidebunt. Subtracta dextera: non remāſit niſi ſiniſtra. Unde autem euadunt ab igne ſempiterno: non ob aliud niſi quia erunt in regno. Sequitur. Et hec quidem fuiſtꝭEt vnde iam non ſunt? Sed abluti eſtis: ſed ſanctificati eſtisin nomine domini noſtri ieſu chriſti: et in ſpiritu dei noſtri.l ii In nomine domini noſtri ieſu chriſti. Non enim eſt aliud nomenſub celo: in quo oportet ſaluos fieri: omnes: puſillos cūmagnis. Si antem ſaluos fieri oportet nos in hoc nomine:ſine hoc nomine: proculdubio nec ſalus erit que ſine chriſtopromittitur paruulis. Pace eorum dicam: qui cuiqͣꝫ ſalutem promittit ſine chriſto: neſcio vtrum ipſe ſalutem habere poſſit in chriſto. Deīde querimus ab eis. Ꝙ ſi aliquisdicat paruulos merito innocentieſue ſicut dicitis atqꝫ īmunitatis ab omni delicto non ſolum habituros ſalutem ⁊ vitāeternam ſed et regnum dei: vnde apud vos definitum certūqꝫ eſt ſine baptiſmo regnum dei nō habituros paruulos: vtdiuideretis eis pro arbitrio veſtro non adiutores paruulorum: ſed oppreſſores miſerorum: vt diuideretis eis ꝓ arbitrio veſtro: et daretis eis ſalutem et vitam eternam preter regnum celorum? Alius beniuolentior vobis et miſericordiorvt putatis iuſtior: totum eis dabit ⁊ vitam eternam et regnūcelorum. Iſtum quomodoſuperabitis: quoniā vos aliquando contra euidentiſſimā auctoritatē ratio humana delectat:proferte ipſam regulam rationis veſtre: ⁊ aſſerite quantis viribus valueritis vnde deuincatur iſte qui paruulis proptermerita innocentie: propter nullā ſicut dicitis culpam: hoc ēoriginale peccatū dare voluerit etiam non baptizatis: nō ſolum vitam eternā: verumētiā regnuꝫ celorū. Iſtum vincite.Ego ſine preiudicio partes huius parumꝑ ſuſcipio: et dicā

xxquod ipſe non ſentio: ſed admoneo vos vt acriorem aduerſarium videatis. Ecce exiſtit neſcio quis et dicit. Paruulusnon habens vllum omnino peccatum: nec qd̓ ſua vita contraxit: nec quod de vita primi parentis traxit: habebit et regnūcelorum et vitā eternam? Reſpōdete: vincite hominē reſiſtētem vobis: qui aliter diuiditis. Uos enī dicitis. Uitam quidem habebit iſte non baptizatus eternā: ſed non habebit regnum celorū. Ille contra. Immo et vitam et regnū celorumQuare em̄ patrimoniū regni celoꝝ arripis innocēti? A quoregnum celoꝝ non acquiritur: profecto magno bono fraudatur. Que eſt iſta iuſticia? Dic quare. Quid offēdit paruulusnon baptizatus: nullā habens culpā: nec ſuam: nec de parente tractam? Quid offendit dic mihi: vt non intret in regnumcelorū: vt ſeparetur a ſorte ſanctorū: vt ſit exul a ſocietate angelorum? Uideris em̄ tibi miſericors: quia nō auferes ei vitam: damnas tamē quē ſeparas a regno celorū. Damnas: nōeum percutis: ſed in exiliū mittis. Nam et qui exulantur: viuunt ſi ſani ſunt: in doloribus corporis non ſunt: nectorquentur: nō carceris tenebris affligunt̉: hec illis ſola pena eſt noneſſe in patria. Si amatur patria magna pena: ſi aūt nō amat̉patria peior eſt cordis pena. Paruū malū eſt ī hominis corde qui ſocietatē nō querit ſanctorū: qui nō deſiderat regnuꝫcelorū. Si nō deſiderat: pena eſt de peruerſitate: ſi autē deſiderat pena ē de fraudata charitate. Sꝫ ſi qd̓ vis parua ſit pena: ⁊ ipſa parua magna eſt: ſi nulla culpa eſt. Hic defende iuſticiā dei. Quare vel parua pena infligit̉ innocēti: in quo nullum inuenit̉ omnino peccatū? Dic contra iſtum aduerſariuꝫqui paruulis non baptizatis miſericordia et iuſticia maioreqͣꝫ tu dare vult: non ſolum vitā eternā: verū etiam regnum celorum. Reponde ſi potes: ſed rationē affer: hac enī te gl̓iaridelectat. Ego iſtam queſtionē profundāſentio: et ad eiꝰ fundum rimandū vires meas idoneas non agnoſco. Libet me ⁊hic exclamare quod paulus. O altitudo diuitiarū. Paruu­ Hlus non baptizatus pergit in damnationē: apoſtoli enim ver Fba ſunt. Ex vno in cōdemnationē. Non ſatis inuenio dignācauſam: qꝛ nō inuenio: non quia nō eſt. Ubi ergo nō inuenioin profundo profundū: attendere debeo humanā infirmitatē: nō damnare diuinā auctoritatem. Ego prorſus exclamo:nec me pudet. O altitudo diuitiarū ſapientie et ſcientie dei: inqͣꝫ inſcrutabilia ſunt iudicia eius: et inueſtigabiles vie eiusQuis enim cognouit ſenſum dn̄i: autquis conſiliarius eiusfuit: aut quis prior dedit illi: et retribuetur ei? Quoniam exipſo et per ip̄m et in ip̄o ſunt omīa. Ip̄i gloria in ſecula ſeculorum amen. Ego infirmitatem meam his verbis munio: ⁊hac cautela circunſeptus: aduerſus ſagittas ratiocinationum tuarū miratus aſſiſto. Sed tu bellator: hoc eſt fortis ratiocinator: huic reſponde qui tibi dicit. Prorſus innocensparuulus ⁊ immunis ab omni peccato: et proprio et originali: non ſolum vitam eternā habebit: ſed etiam regnum celoꝝHoc eſt iuſtum. Qui nihil mali habet: quare aliquid boni nohabet? Sed ſcio inquis. Unde ſcis? Quia dn̄s dixit Tandēveniſti. Non ergo quia tu raciocinaris: ſed quia dn̄s dixit.Laudo hoc plane: quia ſanū eſt: ſicut homo non inueniſti rationem: fugis ad auctoritatem. Approbo: prorſus approbo.Bene facis: non inuenis: ad auctoritatē fuge: non ibi te perſequor: non inde expello: īmo fugientē recipio et amplectorProfer ergo auctoritatem: ſtemus in ea ſimul contra cōmunem inimicum. Quia enim paruulus non baptizatur: non intrat in regnum celorum: et tu dicis ⁊ ego. Illi igitur cōmuniaduerſario qui dicit non baptizatum paruulum intraturumin regnum celorum reſiſtamus ambo: et aduerſus eius inſidioſiſſima iacula ſcutū fidei proferamus. Cedant pauliſpercōiecture rationis humane: aſſumantur arma diuina. Aſſu? Emite inquit apoſtolus: armaturā dei. Ecce ſimul dicamꝰ huic homini. Chriſtianus es? Chriſtianus inquit. Audi euangelium qui vis non baptizatos paruulos mittere in regnumcelorum: audi euangeliuꝫ. Niſi quis renatus fuerit ex aquaAet ſpiritu ſancto: non intrabit in regnum celorum. Dn̄i ſentētia eſt: huic non reſiſtit niſi non chriſtianus. Repulſus eſt ille: remanet mihi tecum certamen: et forte vnde viciſti bonoillius: inde bono vinceris tuo. Nam quē viciſti: ſi durus nōeſt docuiſti. Noli ergo eſſe durus et tu: ſimulteneamus interim ſententiam iſtam. Niſi quis renatus fuerit ex aqua ⁊ ſpirituſancto: non intrabit in regnum celorū. Ideo inquis: parliiij

liiij

j. Cor. vj.

Mat .xxv.

Actuū. 11. i.

C

R

Ephe. vj.

Rom̄. xj.Rom̄. v.

Iohā. iij.

Rom̄. xj.

D