Sancti Auguſtini.
Quare vocabis nomē eius ieſum? Ipſe eniꝫ ſaluū faciet populum ſuū a peccatis eoꝝ. Uocabis nomē eius ieſum. Quare ieſum? Que ratio eſt huius noīs? Audi quare. Ipſe enimſaluum faciet populū ſuum. Unde? A peccatis eorū. Populum ſuū a peccatis eorū. Nunquid ad iſtū populum nō pertinēt paruuli: quos ſaluos faciet ieſus a peccatis eoꝝ? Pertinent plane: ꝑtinēt fratres mei. Sic habete in corde: ſic credite: cū iſta fide paruulos ad gr̄am chriſti portate: ne ſi hācfidem in corde non habueritis pro quibꝰ reſpōdetis: linguaveſtra occidatis. Prorſus fratres qui cū iſta fide cum paruulo non cucurrerit: fingit: ſanus eſt: nihil mali habet: nihilvitij habet: ſed tollam illū ad medicum. Quare? Quia ſic ſolet fieri. Nō times ne tibi dicat medicus. Tolle hinc tecumis ipſum: nō eſt opus ſanis medicus: ſed male habētibus? Cōr̄. mendauerim charitati veſtreˡ cauſam eoruꝫ: qui pro ſe loquinon poſſunt. Oēs paruuli tanqͣꝫ pupilli cōſiderent̉: etiaꝫ quinondū parentes proprios extulerūt. Omnis predeſtinatoꝝnumerus paruuloꝝ populus dei querit tutorē: qui expectatdominū ſaluatoreꝫ. Uniuerſam maſſam generis humani inhomine primo venator ille ꝑcuſſit: nemo ad ſecundum tranſit a pͥmo: niſi per baptiſmatis ſacramentū. In paruulis natis et nondum baptizatis agnoſcit̉ adam: in paruulis baptizatis et ob hoc renatis agnoſcit̉ chriſtus. Qui adam non cognoſcit in paruulis natis: nec chriſtū agnoſcere potuit in renatis. Sed quare inquiunt iam baptizatꝰ homo fidelis iamdimiſſo peccato: generat eum qui eſt cū primi hominis peccato? Quia carne illū generat nō ſpiritu. Quod natum eſt deiij carne: caro eſt. Et ſi exterior homo noſter (ait apoſtolꝰ) corrumpitur: ſed interior renouatur de die in diem. Ex eo qd̓ inte renouatur: non generas paruulū. Tu vt non in eternū moriaris: natus es et renouatꝰ es: ille adhuc natus eſt. Si tu renaſcendo viuis: ſine vt et ille renaſcatur et viuat: ſine inquārenaſcatur: ſine renaſcatur. Quare contradicis: quare nouisdiſputationibꝰ antique fidei regulā frangere conaris? Quideſt enim qd̓ dicis. Paruuli nō habent oīno vl̓ originale pec.x. catum? Quid eſt enī quod dicis: niſi vt nō accedāt ad ieſum:Sed tibi clamat ieſus. Sine pueros venire ad me. Conuerſi ad dominum.¶ De verbis apoſtoli. Fidelis ſermo ⁊ omni ac-ceptione dignus. Sermo. ix. In quo ſuperbiaꝫiudeorum iuſtos ſeputantiū recuſantiūqꝫ dominum colligentē peccatores ridenti phrenetico cōparat: et ꝙ ꝓpter peccatores chriſtus aduenerit.Nod lectum eſt modo de ſancto euangelio: hoc etPaulus apoſtolus dicit. Cuiꝰ verba iſta ſunt. FiIdelis ſermo ⁊ omni acceptiōe dignus: qꝛ chriſtus53ieſus venit in mundū peccatores ſaluos facere: qͦLSrum primꝰ ego ſum. Nulla cā fuit veniendi chriſto dn̄o: niſipeccatores ſaluos facere. Tolle morbos: tolle vulnera: ⁊ nulla cauſa eſt medicine. Si venit de celo magnꝰ medicus: magnus per totū orbem terre iacebat egrotus. Ipſe egrotꝰ ge.iij nus humanū eſt. Sed nō omniū eſt fides. Nouit dn̄s qui ſūteius. Superbiebant iudei: extollebant ſe: alte ſapiebant: iuſtos ſe putabāt: et dominū colligentē peccatores inſuper recuſabant. Qui vero ſuꝑbiebant: ⁊ alta ſapiebāt: relicti ſunt inei montibꝰ: ad nonagintanouem pertinēt. Quid eſt relicti ſuntin mōtibus? Relicti ſunt in tumore terreno. Quid eſt: ad nonagintanouē ꝑtinent? In ſiniſtraſunt: nō in dextera. Nonaginta enī ⁊ nouē in ſiniſtranumerant̉: vnum adde: ad dextexix. ram tranſitur. Uenit ergo: vt ipſe alio loco dicit: venit filiushoīs querere ⁊ ſaluare qd̓ perierat. Totum enī perierat: ex qͦpeccauit vnus. Ubi erat totū: perierat totuꝫ: ſed venit vnusſine peccato: qui ſaluos faceret a peccato. Iſti autē ſuꝑbiendo qd̓ eſt peius: ⁊ egrotabant ⁊ ſanos ſe eſſe credebāt. Periculoſius egrotāt: qui menteꝫ febribꝰ perdiderūt. Illi ridēt:et ſani plorāt. Ridet eniꝫ phreneticus: ſed nō eſt ſanus. Porro autem qui mētis eſt ſane: plorat phreneticū ridentē. Primum: ſi duo iſta ꝓponas: quid eſt meliꝰ: ridere an plorare?Quis nō ſibi eligat ridere? Deniqꝫ propter dolorem ſalubrēpenitentie: in fletu dominus poſuit officiū: in riſu beneficiū.Quomodo? Quādo ait in euāgelio. Beati qui plorant: quiavj.ridebūt. Ergo in ploratū officiū eſt: inriſu eſt premiū ſapiētie. Riſum enim pro gaudio poſuit: nō cachinnationem: ſed
exultationem. Ergo ſi duo iſta proponas: ⁊ queras quid horum ſit melius: ridere an plorare: omnis hō plorare nō vultet ridere vult. Porro ſi addas ꝑſonas ad iſtos affectꝰ: et itaproponas cū perſonis: qͥd eſt melius ridere phreneticū: anplorare ſanum? Eligit ſibi hō fletuꝫ cū ſanitate: qͣꝫ riſum cūamentia. Tantū valet mentis ſanitas: vt etiā cum plāctu eligatur. Iſti enī qui ſanos ſe putabant: multo periculoſiꝰ ⁊ deſperatius egrotabāt: et ipſa egritudine qua mētes perdiderant etiam medicū cedebant. Parū eſt cedebant: dicam totum: non ſolū cedebant: ſed etiam occidebāt. Ille autem etiam cum occideretur medicus erat: vapulabat ⁊ curabat patiebatur phreneticum: nec deſerebat egrotū: tenebatur: alligabatur: colaphis percutiebat̉: harundine plagas accipiebat: irridebatur: inſultabatur ei. poſtremo audiebatur: damnabatur: ligno ſuſpēdebatur: vndiqꝫ circūfremebatur: ⁊ medicus erat. Agnoſcis phreneticos: agnoſce ⁊ medicum. Pater ignoſce illis: qꝛ neſciunt qͥd faciunt. Illi perdita mēte ſeuiebant: et medici ſanguinē ſeuiendo fundebant: ille autemetiā de ipſo ſanguine ſuo egrotis medicamēta faciebat. Nōenim vere fruſta dixit. Pater ignoſce illis quia neſciūt quid Lfaciunt. Orat chriſtianus: et exauditur: orat chriſtus et nonexauditur? Nā qui exaudit cum patre quia deus eſt: quō nōexauditur homo qd̓ pro nobis factus eſt? Prorſus exauditus eſt. Ibi erant: ibi ſeuiebant: de his erant qui reprehēdebant eum et dicebant: Ecce cum publicanis ⁊ peccatoribusconueſcit̉. Erant in ipſo populo a quo ipſe medicus occidebatur: et in eius ſanguine etiā ipſis antidotum parabat̉. Cūenim dn̄s non ſoluꝫ ſanguinē funderet: verū etiam ipſam ſuāmortem ad medicamēti confectionē impenderet: reſurrexitad demonſtranduꝫ reſurrectionis exemplū. Patientia ſuapaſſus eſt: vt doceret patientiā noſtram: et in reſurrectioneſua premiū patientie demōſtrauit. Item vt noſtis: et omnesconfitemur. Aſcendit in celum: deinde ab eoſpiritus ſanctꝰeſt miſſus: ante ꝓmiſſus. Dixerat enim diſcipulis ſuis. Se Idete in ciuitate donec īduamini virtute ex alto. Uenit ergoet promiſſio ipſius: venit ſpiritus ſanctus: impleuit diſcipulos: ceperunt loqui linguis omniū gentium: ſignū in illis ꝓ 2cedebat vnitatis. Loquebat̉ enim tūc vnus homo oībus linguis: quia locutura erat vnitas eccl̓ie in oībus linguis. Expauerunt qui audiebāt. Nouerant enim hoīes idiotas fuiſſe: vnius tantum lingue: et mirabantur ac ſtupebant: ꝙ vniꝰlingue homines vel vt multum duarū: linguis omniuꝫ gentium loquerētur: ſuſpenſi ſunt ſtupore: perdiderūt elationē:de monte facti ſunt valles. Iam ſi humiles ſunt: valles ſunt:quod infuderis capiunt: non dimittūt. Si venerit aqua ſuꝑaltitudinem: decurrit et defluit: ſi venerit ad concauū et humilem locū: et capitur et ſtat. Tales iam illi erāt: ſtupebant:mirabant̉: perdiderunt ſeuitiā. Deniqꝫ loquente ſibi petro: vcōpuncti ſunt: et factū eſt in illis qd̓ pſalmꝰ predixerat. Con Iuerſus ſum in erūna: cum confringeretur ſpina. Quid eſt ſpina? Cōpunctio penitentie. Sic habes ⁊ verba ipſa ſcripture⁊in actibus apoſtolorū. Compuncti ſunt corde: ⁊ dixerunt adapoſtolos. Quid faciemꝰ? Quare dixerūt: quid faciemus:Nouimus qͥd fecimus. Quid faciemus? Quantū ad noſtrūfactū pertinet: deſperatio eſt ſalutis: ſit ergo in veſtro cōſilioſi fieri pōt ſpes aliqua ſanitatis. Nouimꝰ quid fecerimꝰ: dicite qͥd faciamus. Quid eſt qd̓ fecimus? Nō enim quēcunqꝫhominē occidimus: ⁊ multū mali feciſſemus ſi quēcunqꝫ hominē innocēteꝫ occidiſſemus. Latronē elegimus: īnocentē⁊occidimꝰ: mortuū elegimꝰ: medicū occidimus: dicite qͥd faciemus? Et petrus. Agite penitentiā: ⁊ baptizet̉ vnuſquiſqꝫ⁊veſtrū in noīe patris ⁊ filij et ſpiritus ſctī: vt trāſeatis de nonagintanouē ad centū: qꝛ cū nonaginta ⁊ nouē eſſetis: pnīaꝫvobis neceſſariā non putabatis: et dn̄o colligēte pctōres: etvolēte eos facere penitētes: inſuꝑ exultabatis. Mō ergo cōpuncti: qꝛ cognouiſtis peccatū veſtrū: agite pnīam: ⁊ baptizetur vnuſqͥſqꝫ veſtruꝫ in noīe dn̄i noſtri ieſu xp̄i: baptizet̉ ineiꝰ noīe quē occidiſtis ſine crimine: ⁊ remittūtur vobis peccata veſtra. Reducti ſunt in ſpe: doluerunt: gemuerunt: conuerſi ſunt: ſanati ſūt. Ipſi erāt illi. Pater ignoſce illis: qꝛ neſciunt quid faciūt. Unuſqͥſqꝫ ergo fratres chariſſimi: quādoaudit dominū ieſum xp̄m nō veniſſe ꝓpter iuſtos ſed ꝓpterpeccatores: nō amet eē peccator. Ne forte dicat ī corde ſuo.Si iuſtus fuero nō me amat chriſtꝰ: ſi peccator fuero amat
Mat. ix.De verbi sdn̄ i. Ser.xxxiij. C
Mat. xix.
Mattheixviij
j. Tim̄. j.
Ioh̓. iij.ij. Cor. iiij
ij. The. iij.
Luce. xix.
Luce. vj.
A
Actuū. ij.
Actuū. ij.
Ioh̓. xviij
Lu. xxiij.
Ioh̓. xviij
vbi ſupraPsͣ. xxxj.
Lu. xxiiij.
Actuū. ij.
Luce. iij.
Lu. xxiij.
B