Tlcti Auguſtini

Tancti Aeſt in me oēm cōcupiſcentiā. Sine lege enī pctm̄ mortuū eſt.Quid eſt mortuū eſt? Tacet: nō apparet: oīno tanqͣꝫ ſepultūignorat̉. Adueniēte autē mādato: pctm̄ reuixit. Quid eſt: reuixit? Apparere cepit: ſentiri cepit: rebellare aduerſum mecepit. Ego aūt mortuꝰ ſum. Quid eſt: mortuꝰ ſum? Preuaricator factꝰ ſum: ⁊ inuentū eſt mihi mādatū qd̓ erat in vitā.Uidēte qꝛ lex laudat̉: mādatū qd̓ erat in vitā. Qualis enī vita eſt nō cōcupiſcere? O vita dulcis. Dulcis eſt qͣſi voluptasꝯcupiſcētie. Uerū eſt: nec eā hoīes ſeq̄rētur niſi dulcis eſſetTheatrū: ſpectaculū: meretrix laſciua: turpiſſima cātilena:dulcia ſūt iſta cōcupiſcētie? Dulcia plane: ſuauia: delectabiij. lia. Sꝫ narrauerūt mihi iniuſti delectationes ſuas: ſed nō ſicut lex tua dn̄e. Suauia ſūt: dulcia ſūt: delectabilia ſunt: ſedaudi meliora. Narrauerūt mihi iniuſti delectationes ſuas:ſed nō ſicut lex tua dn̄e. Felix aīa q̄ hmōi delectationibꝰ delectat̉: vbi turpitudine nulla inqͥnat̉: ⁊ ꝟitatis ſerenitate purgat̉. Quē enī delectat lex dei et ſic delectat vt oēs delectationes laſciuie vincat: nō ſibi arroget iſtā delectationē: dn̄s dabit ſuauitatem. Quid dicā? Dn̄e das mihi illā ſuauitatē vl̓illā? Suauis es dn̄e: ⁊ in tua ſuauitate doce me iuſtitias tuas. In tua ſuauitate doce me dn̄e: ⁊ doces me. Tūc diſco vtfaciā: ſi in tua ſuauitate doceas me. Ceteꝝ qͣꝫdiu blādit̉ iniqͥtas: et dulcis eſt iniqͥtas: amara eſt ꝟitas. In tua ſuauitatedoce me: vt ſuauis ſit ꝟitas: dulcis cōtaminet̉ īiqͥtas. Multo melior eſt ⁊ ſuauior ꝟitas: ſꝫ ſanis ſuauis eſt panis. Quidmeliꝰ ⁊ p̄clariꝰ pane celeſti? Sed ſi nō obſtupeſcit dētes iniquitas. Scriptura enī dicit. Sicut vua acerbadētibꝰ noxiaeſt ⁊ fumꝰ oculis: ſic iniqͥtas vtētibꝰ ea. Quid ꝓdeſt qꝛ panēlaudatis: ſi male viuatis? Qd̓ laudatis nō māducatis. Cū gͦaudis verbū: cū audis verbū iuſtitie ⁊ ꝟitatꝭ ⁊ laudas: multo laudabiliꝰ eſt ſi facias. Fac gͦ qd̓ laudas. An dicturus es:volo ⁊ nō valeo. Quare nō vales? Ꝙꝛ ſanitas nō eſt. Unde ſanitatē ꝑdidiſti: niſi qꝛ peccādo creatorē offendiſti? Ergo vieiꝰ panē quē laudas cū ſuauitate .i. cū ſanitate māduces: dicilli. Ego dixi dn̄e miẜere mei: ſana aīam meā qꝛ peccaui tibi. Ergo (inqͥt) inuētū eſt mihi mādatū qd̓ erat in vitā: hoceſſe in mortē. Erat enī ſibi antea ignotꝰ pctōr: factꝰ eſt manifeſtus p̄uaricator. Ecce inuētū eſt illi in mortē: qd̓ erat in vitam. Occaſione autē (inqͥt) accepta: pctm̄ ꝑ mādatū fefellume: ⁊ ꝑ illud occidit. Sic factū eſt pͥmo in paradiſo. Fefellit(inqͥt) me: occaſione accepta ꝑ mādatū. Uide ſerpentē mulieri illi ſufurrantē. Queſiuit ab ea: qͥd dixerit deꝰ? Rn̄dit illa. Dixit nobis deꝰ. Ex om̄i ligno qd̓ eſt in paradiſo edetis:de ligno aūt ſciētie boni ⁊ mali nō edetis. Ex eo ſi ederitis:morte moriemini. Hoc eſt dei mādatū. Cōtra ſerpēs. Non(īquit) morte moriemini. Sciebat enī deꝰ: qꝛ qua die ederitis: aperiētur oculi veſtri: ⁊ eritis tāqͣꝫ dij. Occaſione gͦ accepta pctm̄ ꝑ mādatū fefellit me: ⁊ ꝑ illud occidit. Gladio quēportabas te inimicꝰ occidit: armis tuis te vicit: armis tuiste īteremit. Recipe mādatū: ſcito eſſe arma: nō qͥbꝰ occidatte: ſed qͥbus a te occidat̉ inimicꝰ. Sed noli p̄ſumere de virivij. bus tuis. Uide paruū dauid ꝯtra goliā: vide paruū ꝯtra ingentē: ſed in noīe dn̄i p̄ſumentē. Tu venis ad me (inqͥt) cuꝫclypeo ⁊ lancea: ego in noīe dn̄i oīpotētis. Sic ſic: alter non:oīno alter nō ꝓſternit̉ inimicꝰ. Qui p̄ſumit de viribus ſuis:anteqͣꝫ pugnet ipſe ꝓſternitur. Uidete tn̄ chariſſimi: vidēteetiā atqꝫ etiā paulū apl̓m cōtra furorē manicheoꝝ eſſe legisdiuine aꝑtiſſimū laudatorē: vidēte qͥd adiūgat. Itaqꝫ lex qͥdem ſctā: et mandatū ſctm̄ ⁊ iuſtū et bonū. Nūquid vberiuslaudari poteſt? Paulo ante verbo illo qd̓ dixit. Abſit: defenderat crimen: nō laudauerat. Aliud eſt crimine obiecto defendere: aliud debito p̄conio p̄dicare crimen. Obiectū fuitQuid gͦ dicimꝰ? Lex pctm̄ eſt? Defenſio. Abſit. Uno verbodefendit̉ veritas: qꝛ magna eſt apl̓i defendētis auctoritas.xiij Quid diu defendat? Sufficit. Abſit. An vultis (inqͥt) expevij. rimentū accipere eiꝰ qͥ in me loquit̉ xp̄s? Modo aūt. Itaqꝫlex ſancta quidē: et mandatū ſctm̄ et iuſtū et bonū. Qd̓ ergobonū eſt: mihi factū eſt mors? Abſit: qꝛ bonū nō eſt mors: ſꝫpeccatū vt appareat pctm̄ ꝑ bonū operatū eſt mihi mortem.Mors non eſt lex: ſed pctm̄ eſt mors. Iādudū autē dixerat.Sine lege pctm̄ mortuū eſt. Ubi vos admonuerā: qꝛ mortuum eſt: dixit: abſcōditum latet: nō apparet: modo videte qͣꝫvere ita dictū ſit. Peccatum (īquit) vt appareat pctm̄. Nōdixit vt ſit: qꝛ erat ⁊ qn̄ nō apparebat. Peccatū vt appareat

peccatū: qꝛ cōcupiſcentiā neſciebā: niſi lex diceret. Nō concupiſces. Nō ait: cōcupiſcentiā nō habebā: ſed ꝯcupiſcētiāneſciebā. Sic etiam hic nō ait. Ut ſit pctm̄: ſed vt appareatpctm̄ ꝑ bonū mihi operatū eſt mortē. Quā mortē? Ut fiat ſuper modū pctōr: aut pctm̄ per mādatū. Suꝑ modū peccatorQuare ſuꝑ modū? Qꝛ iam p̄uaricatio. Uidete gͦ fratres: videte genꝰ humanū a prima illiꝰ primi hoīs morte defluxiſſeEtenī pctm̄ a primo hoīe intrauit in hūc mūdū: et ꝑ pecca­ Rtum mors: et ita in oēs hoīes pertrāſijt. Pertranſijt: verbūattēdite: qd̓ audiſtis cōſiderate: vidēte qͥd eſt ꝑtrāſijt. Pertranſijt: inde eſt ⁊ paruulꝰ reus: pctm̄ nōdū fecit ſſed traxit.Etenī illud pctm̄ nō in fonte māſit ſed ꝑtranſijt: nō in illumaūt illū: ſed in oēs homīes pertrāſijt. Genuit pctōres mortiobnoxios primꝰ pctōr: primus p̄uaricator. Uenit ad ſanandos de ꝟgine ſaluator: qͥ ad te nō qua veniſti: venit. Nō enīille de cōcupiſcētia maris et femine: nō de illo vinculo cōcupiſcētie. Spiritꝰ (īquit) ſanctꝰ ſuꝑueniet inte. Dictū eſt hoc ⁊virgini: dictū eſt fideli feruēti: nō ꝯcupiſcētie carnis eſtuāti. Spirituſſanctꝰ ſuꝑueniet in te: ⁊ virtꝰ altiſſimi obūbrabittibi. Que tale obūbraculū haberet: quādo ardore libidiniseſtuaret? Ꝙꝛ ergo nō qua veniſti ad te venit: liberat te. Ubite inuenit? Uenūdatū ſub pctō: iacentē in morte primi hoīstrahentē pctm̄ primi hoīs: habentē reatū anteqͣꝫ habere poſſis arbitriū. Ecce vbi te inuenit: qn̄ paruulum īuenit. Sedparuulꝰ etatē exceſſiſti. Ecce creuiſti: primo pctō multa addidiſti: legē accepiſti: p̄uaricator extitiſti. Sꝫ noli eſſe ſollicitꝰ. Ubi abūdauit pctm̄: ſuꝑabūdauit gr̄a. Cōuerſi ad dn̄ꝫ.¶ De verbis Apl̓i. Lex pctm̄ eſt? Abſit. Sed ꝓppctm̄ nō cognoui niſi per legē. Quibꝰ enodatisqueſtio mouet̉ de ſe nean de alio paulus dixeritNon qd̓ volo hoc ago: ſed qd̓ odi maluꝫ illud facio. et cetera. Sermo. v.Eſternā lectionē de ſancti apl̓i Pauli epl̓a qͥ ſermoni affuiſtis: audiſtis: illa lectioſequit̉ q̄ hodierecitata eſt. Adhuc ꝟſat̉ ille difficilis et periculo¶ UEſus locus: quē vobis in adiutorio dn̄i noſtri quātūme religioſo apud eū adiuuatis affectu: ꝑ viribꝰ qͣs dare dignatur exponere et enodare ſuſcepimꝰ. Patiētiā mihi p̄beat charitas vr̄a: vt ſi habeo ꝓpter obſcuritatē rerū difficilēdiſputationē: ſaltē habeā facilē vocē. Si enī vtrūqꝫ ſit difficile: multū laborat̉: et vtinā nō ſine cauſa laboraret̉. Ut autēꝓſit labor noſter: ſit patiēs auditꝰ veſter. Ꝙꝛ legē nō culpatapl̓s: heſterna die audiētibꝰ (quātū exiſtimo) ſatiſfecimꝰIbi qͥppe ait. Quid ergo dicimꝰ? Lex pctm̄ eſt? Abſit. Sꝫ Ilpctm̄ nō cognoui niſi per legē. Nā cōcupiſcētiam neſciebā:niſi lex diceret. Nō ꝯcupiſces. Occaſione autē accepta: peccatū per mādatū operatū eſt in me oēm ꝯcupiſcentiā. Sinelege enī pctm̄ mortuū eſt .i. latet: nō apparet. Ego autē viuebam aliqn̄ ſine lege. Adueniēte autē mādato: pctm̄ reuixit.Ego aūt mortuꝰ ſum: ⁊ inuētū eſt mihi mandatū qd̓ erat invitā. Quid enī tam ꝑtinēs ad vitā: qͣꝫ. Nō cōcupiſces? Hoceſſe in mortē. Pctm̄ enī occaſione accepta ꝑ mandatū fefellit̓ me et ꝑ illud occidit: ꝯcupiſcentiā terruit nō extinxit: terruit nō oppreſſit: fecit timorē pene: nō amorē iuſtitie. Itaqꝫinquit: lex quidē ſancta: ⁊ mādatū ſctm̄/ et iuſtū/ et bonum.Qd̓ ergobonū eſt: mihi factū eſt mors? Abſit. Nō enim lexmors: ſed pctm̄ mors. Quid ergo ex occaſione mādati? Sꝫpeccatū vt appareat pctm̄. Latebat enī qn̄ mortuū dicebat̉:per bonū mihi operatū eſt mortē: vt addita p̄uaricatiōe fiatſupra modū peccator: augens pctm̄ per mādatū: qꝛ preuaricatio pctō nō adderet̉: ſi nō eſſet mandatū. Alio enī loco dicit aperte idē apl̓s. Ubi enī lex nō eſt: nec p̄uaricatio. Quid Iergo? Quid dubitamꝰ ad hoc legē eſſe datā vt inueniret ſehomo? Quādo enim deꝰ nō ꝓhibebat a malo: latebat ſe homo: vires ſuas languidas nō inuenit: niſi qn̄ legē ꝓhibitionis accepit. Inuenit ergo ſe: in malis inuenit ſe. Quo fugitſe? Quocūqꝫ eniꝫ fugerit ſe: ſequit̉ ſe. Et quid ei ꝓdeſt de ſeinuēto ſcientia: quā ſauciat cōſciētia? Loquit̉ ergo et in iſtalectione q̄ hodie recitata eſt ille qui īuenit ſe. Scimꝰ (īquit)qꝛ lex ſpiritalis eſt: ego aūt carnalis ſum: venūdatꝰ ſub pctōQd̓ enī operor ignoro. Non enī qd̓ volo hoc ago: ſed qd̓ odiillud facio. Querit̉ hoc loco magna diligētia qͥs intelligat̉:vtrū ipſe apl̓s qui loquebat̉: an aliū aliquē in ſe tranſfigura-

psͣ. cxviij.

ꝓuerb̓. x.

Gen̄. iij.

Psͣ .xl.

ij. Cor. xiij.Rom̄. vij.

Re. xvii.

Rom̄. v.Rom̄. vij.

Rom̄. v.

Romͣ. v.

Rom .vij.

Luce. j.

Rom̄. iiij.

Rom̄. vij.

A

B