Sancti Auguſtini. De verbis dn̄i
Sancti Auguſtintus mūdus nō ſum? Etiā nō es. Quare? Qꝛ ego ibi non fui.Sed qͥ vbiqꝫ eſt ibi fuit: in cuiꝰ nomē credidi. Tu neſcio vn̄veniēs: īmo nō veniēs: ſed volens vt ego ad te veniā: hic poſitus dicis mihi. Nō es recte baptizatus: qꝛ ego ibi non fui.Uide qͥs ibi fuit. Quid dictū eſt iohanni? Suꝑ quē viderisſpm̄ deſcēdentē qͣſi colūbā: hic eſt qͥ baptizat. Ip̄m habes q̄rētem te. Immo qꝛ mihi ab ipſo baptizato inuidiſti: ip̄m ꝑdidiſti. Intelligite gͦ fr̄es mei vocē noſtrā et illoꝝ: et vidēteqͥd eligatis. Nos hͦ elegāter dicimꝰ. Simus ſancti: deꝰ ſcit?Simus īiqui: et hͦ magis ipſe ſcit. Uos in nobis ſpem nō poij. natis: qͣleſcūqꝫ ſimꝰ. Si boni ſumꝰ: facite qd̓ ſcriptū eſt. Imitatores mei eſtote: ſicut ⁊ ego xp̄i. Si autē mali ſumꝰ: nec ſicdeſerti eſtis: nec ſic ſine cōſilio remāſiſtis. Audite dicētem.Que dicūt facite: q̄ aūt faciūt facere nolite. Illi autē cōtra.Niſi boni fuerimꝰ periſtis. Ecce eſt aliꝰ qͥ veniet in noīe ſuoErgo vita mea ex tepēdebit: et ſalus mea ex te religabitur:Ita ne oblitꝰ ſum fundamētū meū? Nonne petra erat xp̄s:Nōne qͥ edificat ſupra petrā: ip̄m non deijcit vētus: pluuia:flumina? Ueni gͦ mecū ſi vis ſuꝑ terrā: et noli mihi eſſe vellepro petra. Dicat gͦ ⁊ nouiſſimū illud eccleſia. Si crederetismoyſi: crederetis et mihi. De me eniꝫ ille ſcripſit: qꝛ corpusſum eiꝰ de quo ſcripſit. Et de eccleſia moyſes ſcripſit. Namij. moyſi ꝟba dixi. In ſemīe tuo bn̄dicent̉ oēs gētes. Moyſeshoc in primo libro ſcripſit. Si crederetis moyſi: crederetisvtiqꝫ et xp̄o. Qꝛ moyſi ꝟba cōtēnitis: neceſſe eſt vt xp̄i ꝟbavj. cōtēnatis. Habēt ibi (īquit) moyſen et ꝓphetas. Nō paterabraā: ſi qͥs a mortuis venerit: ip̄m audiēt. Et ille. Si moyſen et ꝓphetas non audiūt: nec ſi qͥs a mortuis reſurrexerit:credēt. Hoc de iudeis dictū eſt. Ergo nō dictū de hereticisiij. A mortuis reſurrexerat qͥ dicebat. Oportebat xp̄m pati: etreſurgere a mortuis tertio die. Hoc credo. Credo inqͥt. Credis? Quare nō credis qd̓ ſequit̉: Aꝛ credis. Oportebat xp̄pati et reſurgere die tertio a mortuis? Hoc dictū eſt de capite: crede qd̓ ſequit̉ de eccleſia. Predicari in noīe eiꝰ penitētiam et remiſſionē pctōꝝ ꝑ oēs gentes. Quare credis de capite ⁊ nō credis de corpore? Quid tibi fecit eccleſia vt eā velis quodāmodo decollare? Tollere vis eccleſie caput: et capiti credere: corpus relinq̄re: qͣſi exanime corpꝰ. Sine cauſa capiti: qͣſi famulus deuotꝰ blādiris. Qui decollare vult: ⁊caput ⁊ corpꝰ conat̉ occidere. Erubeſcūt negare xp̄m: et nōerubeſcūt negare ꝟba xp̄i. Xp̄m nec nos vidimꝰ oculis necvos. Iudei viderūt ⁊ occiderūt. Nos nō vidimꝰ ⁊ credidimus: ꝟba ipſiꝰ nobiſcū ſunt. Cōparate vos iudeis. Illi cōtēpſerūt pendentē inligno: vos cōtēnitis ſedentē in celo. Illis ſuggerētibꝰ ſtetit titulus xp̄i: vobis ſtātibꝰ delet̉ baptiſmus xp̄i. Sed qͥd reſtat fratres: niſi oremꝰ et ꝓ ſuꝑbis: oremus ⁊ ꝓ elatis: qͥ ſe ſic extollūt: Dicamꝰ ꝓ illis deo. Cognoſcant: quia tibi nomen dn̄s et non homines: ſed tu ſolus altiſſimus ſuper omnem terram.¶ De eo qd̓ ſcpͥtū ē ī euāgelio ẜm eūdē. Qui māducat carnē meā et bibit ſanguinē meū ⁊cͣ. Ser.xlvj. in qͦ de digna ſūptiōe ſacͣtiſſimi corporis etſanguinis chriſti ⁊ modo ſumēdi nos inſtruit.Icut audiuimꝰ: cū ſctm̄ euāgelium legeret̉: dn̄s4MAieſus xp̄s exhortatꝰ eſt ꝓmiſſione vite eterne adęmāducādā carnē ſuā: ⁊ bibēdū ſanguinē ſuū. QuiUaudiſtis hec: nōdū oēs ītellexiſtꝭ. Qui enī baptiyzati ⁊ fideles eſtis: qͥd dixerit noſtꝭ. Qui aūt īter vos adhuccathecumini vel audiētes vocant̉: potuerūt eſſe cū legeret̉audiētes: nūquid ⁊ ītelligētes? Ergo ẜmo noſter ad vtroſqꝫdirigit̉. Qui iā māducāt carnē dn̄i et bibūt ſanguinē eiꝰ: coj. gitēt qͥd māducēt ⁊ qͥd bibāt: ne ſic̄ apl̓s dixit. Iudiciū ſibimāducēt ⁊ bibāt. Qui aūt nōdū māducāt et nōdū bibūt: adtales epulas inuitati feſtinēt. Per iſtos dies magiſtrati paſcunt. Xp̄s qͦtidie paſcit: mēſa ipſiꝰ eſt illa in medio ꝯſtitutaQuid cauſe eſt. Oaudiētes vt mēſam videatis: ⁊ ad epulasnō accedatꝭ? Et forte modo cū euāgeliū legeret̉: dixiſtis incordibꝰ veſtris. Putamꝰ qͥd eſt qd̓ dic̄. ¶ Caro mea ꝟe eſcaeſt ⁊ ſanguis meꝰ ꝟe potꝰ eſt. PQuō māducat̉ caro dn̄i et bibit̉ ſanguis dn̄i? Putamꝰ qͥd dicit? Quis cōtra te clauſit vthoc neſcias? Uelatū eſt. Sed ſi volueris: erit reuelatū. Accede ad ꝓfeſſionē: et ſoluiſti q̄ſtionē. Quid enī dixit dn̄s ieſus: iā fideles nouerūt. Tu aūt cathecuminꝰ dicerꝭ: audiēs
et ſurdus es. Aures enī corporis patētes habes: qꝛ ꝟba q̄ dicta ſunt audis. Sed aures cordis adhuc clauſas habes: qꝛqd̓ dictū eſt nō intelligis. Diſputo non diſſero. Ecce paſchaeſt: da nomē ad baptiſmū. Si nō te excitat feſtiuitas: ducatip̄a curioſitas: vt ſcias qͥd dictū ſit. Qui māducat carnē meā vb̓⁊ bibit ſanguinē meū: in me manet et ego in illo. Ut ſcias qͥddictū ſit: pulſa et aperiet̉ tibi. Et vt tibi dico: pulſa ⁊ aperiet̉tibi: ita et ego pulſo: aperi mihi. Auribꝰ ꝑſono: et ad pectuspulſo. Sed ſi cathecumini exhortādi ſūt fr̄es mei: vt ad tantam gr̄am regenerationis accedere nō morent̉: quāta nobiscura eſſe debet in edificādis fidelibꝰ vt ꝓſit eis qd̓ accedūtnō ſibi tales epulas in iudiciū māducēt ⁊ bibāt? Ut autē nōiudiciū māducēt ⁊ bibāt: bn̄ viuāt. Exhortatores eſtote nōſermonibꝰ: ſed moribꝰ veſtris: vt illi qͥ nō ſunt baptizati: ſicvos ſeqͥ feſtinēt vt nō pereāt imitādo vos. Qui cōiugati eſtifidē thori ſeruate cōiugibꝰ veſtrꝭ. Reddite qd̓ exigitꝭ. Uira femina exigis caſtitatē: p̄be illi exēplū non verbū. Tu escaput: qua is vide. Hac enī debes ire: qͣ illi nō ſit periculoſūſeqͥ. Immo tuipſe qͣ vis eā ſequi: illuc debes ābulare. Ab imbecilliori ſexu exigis fortitudinē: carnis cōcupiſcētiaꝫ ā bohabetis. Qui fortior eſt prior vīcat. Et tn̄ (qd̓ dolendū eſt)multi viri afeminis vincunt̉. Seruāt femine caſtitatē quaꝫviri ẜuare nolūt: ⁊ ī eo qd̓ nō ẜuāt ſe viros videri volūt: qͣſi ꝓpterea ſit fortior ſexꝰ: vt eū faciliꝰ ſubiuget inimicꝰ. Lucta Eteſt: p̄liū eſt: pugna eſt. Uir fortior femina: vir caput eſt femine. Femīa pugnat ⁊ vīcit: tu hoſti ſuccūbis? Stat corpus: etcaput iacet. Qui aūt vxores nōdū habetis: et tn̄ ad menſamdn̄icā iā acceditis ⁊ carnē xp̄i māducatis ⁊ ſanguinē bibitꝭ:ſi ducturi eſtis vxores ẜuate vos vxoribꝰ vr̄is. Quales eas xxvultis ad vos venire: tales ⁊ vos debēt ipſe inuenire. Quis ſiiuuenis eſt qͥ nō caſtā velit ducere vxorē? Et ſi accepturꝰ eſtvirginē: qͥs nō intactā deſideret? Intactā q̄ris: intactꝰ eſto.Purā q̄ris: noli eſſe īpurꝰ. Nō enī illa poteſt: ⁊ tu nō potes.Si fieri nō poſſit: nec illa poſſit. Qꝛ ꝟo illa pōt: doceat te qꝛfieri poteſt. Et illa vt poſſit: deꝰ regit. Sed tu gl̓ioſior eris:ſi feceris. Quaregl̓ioſior? Illā p̄mit parētū cuſtodia: refrenat infirmioris ſexꝰ ipſa verecūdia. Poſtremo leges timetqͣs tu nō times. Ideo gͦ gl̓ioſior eris ſi fecerꝭ: qꝛ tu ſi fecerisdeū times. Habet illa multa q̄ timeat p̄ter deū: tu ſolū deuꝫtimes. Sꝫ tū quē times: maior eſt oībꝰ. Ipſe timēdus eſt inpublico: ipſe in ſecreto. Procedis: viderꝭ: ītras: viderꝭ. Lucerna ardet: videt te: lucerna extīcta eſt: videt te. In cubileītras: vidette. In corde ꝟſaris: videt te. Ip̄m time: illū cuicura eſt vt videat te: et vel timēdo caſtꝰ eſto. Aut ſi peccarevis: q̄re vbi te nō videat: ⁊ fac̄ qd̓ vis. Qui ꝟo iā vouiſtꝭ: corpus arctiꝰ caſtitatē: ⁊ ꝯcupiſcētie frenos: nec ad ipſa q̄ ꝑmiſſa ſūt patiamini relaxare vt nō ſolū a cōcubitu illicito diuertatꝭ: ſꝫ etiā licitū ꝯtēnatis aſpectū. Memētote in qͦcūqꝫ ſexuſitis: ſiue mares/ ſiue femine: angeloꝝ vitā ducere vos ī terra. Angeli enī nō nubūt: neqꝫ vxores ducūt. Hoc erimus cū Mreſurrexerimꝰ. Ꝙto vos meliores: qͥ id qd̓ erūt hoīes poſtreſurrectionē: hͦ vos incipitis eſſe an̄ mortē? Seruate gradvr̄os: ẜuat eniꝫ deꝰ honores vr̄os. Cōparata eſt reſurrectiomortuoꝝ: ſtellis in celo cōſtitutis. Stella enī a ſtella differt j. Cin gl̓ia: vt apl̓s dic̄. Sic ⁊ reſurrectio mortuoꝝ. Aliter ibi lucebit ꝟginitas: alit̓ ibi lucebit caſtitas ꝯiugalis: alit̓ ibi lucebit ſctā viduitas. Diuerſe lucebūt: ſꝫ oēs ibi erūt. Splēdordiſpar: celū ꝯmune. Cogitātes gͦ gradꝰ vr̄os: ẜuātes ⁊ ꝓfeſionē veſtrā: accedite ad carnē dn̄i: accedite ad ſāguinē dn̄i:Qui ſe ſcit alit̓ eſſe: nō accedat. Cōpūgimini magis ſermōemeo. Cōgratulant̉ enī qͥ ſciūt ẜuare cōiugibꝰ qd̓ a cōiugibꝰexigūt: qͥ ſciūt ſeruare oīmodo ꝯtinētiā ſi hāc deo vouerūtQꝛ ꝟo audiūt dicētē me. Quicūqꝫ nō ẜuatꝭ caſtitatē: noliteaccedere ad illū panē: ꝯtriſtant̉. Et ego nollē hͦ dicere. Sedqͥd facio? Timebo hoīem: ⁊ taceā ꝟitatē?: Ergo ſi illi ẜui nōtimēt deū: etiā ego nō timeā: qͣſi nō ſciā dictū eē. Serueneqͣꝫ Let piger: tu dares ⁊ ego exigerē. Ecce dedi dn̄e deꝰ meꝰ: ecce in cōſpectu tuo et angelorū tuorū: ⁊ in cōſpectu ipſiꝰ plebis tue erogaui pecuniā tuā. Timeo enī iudiciū tuuꝫ. Egodedi: tu exige. Et ſi nō dicā: facturꝰ es. Ergo hoc potius dico. Ego dedi: tu cōuerte: tu parce. Fac pudicos qui fuerūtimpudici: vt ſimul in tuo cōſpectu cū iudicium venerit gaudeamꝰ: et qͥ erogauit/ et cui erogatū eſt. Placet hoc? Placeat. Quicūqꝫ īpudici eſtis: corrigite vos dū viuitis. Ego
Mattheixxiij.j. Cor. x.Mat. vij.
Iohā. j.
Gen̄. xxij.
j. Cor. iiii
Ioh̓. v.
Luce .xvi
Lu. xxii..
i. Cor. xj.
Ioh̓. vj.
A
vbi ſupra-
Mat. xxij.
Ephe. v.
1 Cor. xj.
Mat. xxv
xxxij. q. vj.ſi ducturi.
B
C