Sancti auguſtini de μεῖυιθ Vηι. αινυ. Lxij

Hę¶ De decem virginibꝰ. In euāgelio ẜm eundē.Sermo. xxij.¶ ANter parabolas a dn̄o dictas: ſolet querētes mulEtū mouere iſta: q̄ de deceꝫ virginibꝰ poſita eſt. Etmulti quidē hinc multa ſenſerūt q̄ nō ſūt pret̓ fidēcſꝫ quō partibꝰ eiꝰ oībꝰ cōueniat expoſitio: id elaborandū eſt. Legi etiā in quadā ſcriptura: ex earū genere q̄apocriphe nomīant̉: ꝙ nō ſit ꝯtra catholicā fidē: ſꝫ huic locoiij nihil mihi minꝰ ꝯgruere viſū eſt ꝯſiderāti oīs huiꝰ ſimilitudinis ꝑtes. De qua tn̄ expoſitiōe temere nihil audeo iudicare: ne forte nō eiꝰ incōueniētia mihi anguſtiā fecerit: ſꝫ meatarditas in eā cōuenientiā nō venerit. Quid aūt mihi videatur nō abſurde de hoc loco accipi: quantū poterobreuit̓ ⁊ diligēter exponā. Interrogatꝰ igit̉ dn̄s nr̄ a diſcipulis de ꝯſūv. matione ſeculi: inter multa q̄ ē locutꝰ: hoc quoqꝫ dixit. ¶Nūcſil̓e eſtimabit̉ regnū celorū decē virginibꝰ: q̄ acceperūtlampades ſuas: ⁊ venerūt obuiā ſpōſo. Quinqꝫ ex eis erāt fatueet quinqꝫ prudentes. Sed quinqꝫ fatue acceptis lāpadibusſuis nō ſūpſerūt oleū ſecū. Prudētes aūt acceperūt oleū invaſis cū lāpadibꝰ. Tardāte aūt ſpōſo: dormierūt oēs: Media aūt nocte clamor factus eſt. Ecce ſponſus venit: ſurgiteobuiā ei. Tūc ſurrexerūt ille virgines et aptauerūt lāpadesſuas. Et dixerūt ille ſtultē ad ſapientes. Date nobis de oleovr̄o: qꝛ lāpades nr̄e extinguunt̉. Reſpōderūt aūt ſapiētes dicētes. Ne forte nō ſufficiat nobis ⁊ vobis: itē potiꝰ ad vēdentes et emite vobis. Et dū eūt emere: venit ſpoſus: et q̄ parate erant intrauerūt cū eo ad nuptias: et clauſa eſt ianua. Nouiſſime aūt venerūt relique virgines dicētes. Dn̄e dn̄e: aperi nobis: At ille reſpōdēs ait. Amē dico vobis: neſcio vos: vigilate ergo qꝛ neſcitis diē neqꝫ horā. DDecē vtiqꝫ virginuꝫ ꝙquinqꝫ admittunt̉: quinqꝫ excludunt̉: bonorū ⁊ maloꝝ diſcretionē ſignificat. Quapropter virginitatis nomē qd̓ honorabile eſt: cur receptis excluſiſqꝫ cōe eſt: Deīde: qͥd ſibi vult numerus in vtraqꝫ parte quinariꝰ? Quid aūt ſignificat oleum:mirū videt̉ qd̓ ſapientes petētibꝰ nō cōicant: cū īuidere fasnō ſit eas q̄ ita ꝑfecte ſūt vt a ſponſo recipiant̉: quo noīe nullo dubitāte dn̄s ieſus xp̄s ſignificat̉: ⁊ miſericordes eē oporteat ad preſtandū ex eo qd̓ habēt: preſcribēte illa ſnīa eiuſdēj. dn̄i dicentis. Omī petēti tetribue. Quid eſt aūt qd̓ poſſit dādo nōſufficere vtriſqꝫ? Hec maxīe augēt queſtiōis difficultatē: Quāqͣꝫ et cetera diligēter ꝯſiderata vt oīa in vnā rōneꝫꝯcurrāt: nihilqꝫ in vnā partē dicat̉ quo īpediat̉ alia: magnacautio eſt adhibēda. Uident̉ itaqꝫ mihi quinqꝫ virgines ſignificare: quīqꝫ partitā ꝯtinentiā a carnis illecebris. Continēdꝰ ē em̄ animi appetitꝰ a voluptate ocl̓orū: a voluptate auriū a voluptate olfaciēdi: guſtādi: tāgēdi Sꝫ qꝛ iſta ꝯtinētiaꝑtī corā d̓o fit vt illi placeat̉ int̓iore gaudio ꝯſciētie: ꝑtī corāhoībꝰ tm̄ vt gl̓ia humana capiat̉: quinqꝫ dicunt̉ ſapientes etquinqꝫ ſtultē: vtreqꝫ tn̄ virgines: qꝛ vtraqꝫ ꝯtinētia eſt qͣꝫuisdiuerſo fomite gaudeat. Lāpades aūt ſūt: qꝛ manibꝰ portantur: oꝑa q̄ ẜm iſtā ꝯtinētiā fint. Dictū eſt aūt. Luceāt oꝑa veſtra corā hoībꝰ. Oēs vero acceperūt lāpades ſuas: ⁊ venerūtobuiā ſpōſo. Intelligēdum ergo xp̄i noīe cēſeri: de qͥbꝰ agitur. Nō em̄ pn̄t qͥ xp̄iani nō ſūt: ſpōſo xp̄o venire obuiā. Sedquinqꝫ fatue acceptis lāpadibꝰ ſuis nō ſūpſerūt oleū ſecum.Multi em̄ qͣꝫuis de xp̄i bonitatē plurimū ſperēt: gaudiuꝫ tn̄nō habēt dū ꝯtinent̓ viuūt: niſi ī laudibꝰ hoīm. Nō gͦ habētiij oleūſecū. Nā ip̄am leticiā oleo ſignificari arbitror. Propterea (inqͥt) vnxit te deꝰ deꝰ tuus oleoleticie. Qui aūt nō ꝓpterea gaudet: qꝛ deo intrinſecꝰ placet: nō habꝫ oleū ſecū. Prudētes aūt acceper̄toleū ſecū ī vaſis cū lāpadibꝰ ſuis .i. leticiam operū bonoꝝ ī corde atqꝫ ꝯſciētia poſuerūt. Sic et apl̓smonet. Probet ſe inqͥt hō: ⁊ tūc in ſemetip̄o habebit gl̓iam ⁊nō in altero. Tardāte gͦ ſpōſo dormierūt oēs: qꝛ ex vtroqꝫ genere continentiū hoīm: ſiue eorum qui coram deo exultant:ſiue eorum qui in laudibus hominum acquieſcunt: mortuntur hoc īteruallotꝑis: donec ſub aduētu dn̄i fiat reſurrectiomortuorū. Media aūt nocte .i. nullo ſentiēte autſperāte: qͥꝑei. pe cū ip̄e dn̄s dicat. De die aūt illa ⁊ hora nemoſcit. Et apl̓sdicat. Dies dn̄i ſicut fur ita in nocte veniet. Ex quo ſignifiv. cat penitꝰ latere cū venit. Clamor factꝰ eſt: ecce ſpōſus venitv. ſurgite obuiā ei. In ictu oculi: nouiſſima tuba: oēs reſurgemus. Ergoſurrexerūt oēs ille virgīes ⁊ aptauerūt lāpades

verbisi. Sermo. xxij.ſuas .i. rōnes reddēdas operū ſuorū. Oportet nos exhiberi inan̄ tribunal xp̄i: vt illic recipiat vnuſqͥſqꝫ qd̓ geſſit in corꝑe:ſiue bonū: ſiue malū. Et dixerūt ſtultē ad ſapiētes. Datenobis de oleo vr̄o: qꝛ lāpades nr̄e extinguunt̉. Quoꝝ em̄ factaaliena laude fulciunt̉: eadē ſubtracta deficiūt: ⁊ de ꝯſuetudine id ſemꝑ inqͥrit vn̄ animꝰ gaudere ſolet. Itaqꝫ hoīm qͥ corda nō vidēt teſtimoniū volūt habere apud deū: qͥ cordis inſpector eſt. Sed qͥd reſpōderūt ſapiētes? Ne forte nō ſufficiat nobis. Unuſqͥſqꝫ eī pro ſe rōnē reddet: nec alieno teſtimonio quicqͣꝫ adiuuat̉ apud deū: cui ſecreta cordis apparēt: etvix ſibi quiſqꝫ ſufficit: vt ei teſtimoniū ꝑhibeat ꝯſciētia ſua.Quis em̄ gloriabit̉ mūdū ſe hr̄e cor? Inde eſt qd̓ apl̓s dicit.Mihi minimū eſt vt a vobis dijudicer: aut ab humanodie: xſed neqꝫ meip̄m iudico. Quapropt̓ cū deſe quiſqꝫ aut nō oī­ j.nō: aut vix poſſit verā ꝓferre ſnīam: quō pōt de alio iudicarecūſciat nemo qͥd agat̉ in hoīe: niſi ſpūs hoīs? Ite magis ad j.vendētes ⁊ emite vobis. Nō ꝯſiliū dediſſe putande ſūt: ſꝫ crimē eaꝝ ex obliquo cōmemoraſſe. Uendūt em̄ oleū adulatores: q̄ ſiue falſa: ſiue ignorata laudādo ī errores aīas mittūtet eis vana gaudia tanqͣꝫ fatuis cōciliādo aliquā de his mercedē ſiue ciborū: ſiue pecunie: ſiue honoris: ſiue alicuius cōmodi tēporalis accipiūt: nō ītelligētibꝰ qd̓ dictū ē. Qui vosfelices dicūt: īerrore vos mittūt. Melius eſt aūt obiurgariˢa iuſto qͣꝫ a pctōre ſe laudari Emēdauit me iuſtus inqͥt īmīa Iet arguit me: oleū aūt pctōris nō īpīguet caput meū. Ite ergo ad vēdētes magis ⁊ emite vobis .i. videamꝰ nunc qͥd vosadiuuāt: qͥ vobis laudes vēdere ꝯſueuerūt ⁊ vos in errorē inducere: vt nō corā deo ſꝫ ab hoībus gl̓iam q̄reretis. Eūtibꝰaūt illis emere venit ſpōſus .i. inclinatibꝰ ſe illis in ea q̄ forisſunt: ⁊ ſolitꝭ gaudere querētibꝰ: qꝛ gaudia int̓na nō nouerāt:venit ille qͥ iudicat. Et q̄parate erāt .i. quibꝰ bonū corā deoteſtimoniū ꝯſcientia ꝑhibebat: intrauerūt cū eo ad nuptiasi. vbi mūda aīa ſempit̓no dei verbo fecūda copulat̉. Clauſaeſt ianua .i. receptis illis qͥ ſūt in angelicā vitā īmutādi Oēs j.em̄ reſurgemꝰ inquit: ſed nō omēs immutabimur: clauſus ēaditꝰ ad regnū celorū. Non em̄ poſt iudiciū patet precū autmeritorū locus. Nouiſſime aūt veniūt ⁊ reliq̄ virgines dicētes. Dn̄e dn̄e aꝑi nobis. Nō dictū eſt ꝙ emerint oleū: ⁊ iō intelligēde ſūt nullo iā remanēte de alienis laudibꝰ et magnisafflictatiōibꝰ redire ad implorationē dei. Sꝫ magna eſt eiſeueritas poſt iudiciū: cuius an̄ iudiciū ineffabil̓ mīa prerogata eſt. Itaqꝫ reſpōdēs ait. Amē dico vobis: neſcio vos: exilla .ſ. regula quā nō habet ars dei: hoc eſt ſapientia dei: vt intrēt in gaudiū eiꝰ qͥ nō corā deo: ſed vt placerēt hoībꝰ viſi ſūtaliqͥd ẜm precepta eiꝰ oꝑari. Atqꝫ ita ꝯcludit. Uigilate ergoqꝛ neſcitis diē neqꝫ horā. Nō mō illiꝰ vltimi tꝑis qꝛ vēturuseſt ſpōſus: ſꝫ ſue qͥſqꝫ dormitiōis diē ⁊ horā neſcit. Quiſquisaūt paratꝰ eſt vſqꝫ ad ſomnū .i. vſqꝫ ad mortē q̄ omībꝰ debet̉paratꝰ īueniet̉ etiā cū illa vox media nocteſonuerit: qua oēseuigilaturi ſumꝰ. Ꝙ vero ſpōſo dixit obuiā venire virgīes:ſic intelligendū puto: vt ex ip̄is virginibꝰ ꝯſtet ea q̄ diciturſpōſa: tanqͣꝫ ſi omībus xp̄ianis in eccl̓iam ꝯcurrētibꝰ filij admatrē ꝯcurrere dicant̉: cū ip̄is filijs ꝯgregatꝭ ꝯſtētea q̄ dicitur mat̓. Nūc em̄ deſpōſata eſt eccl̓ia et virgo eſt ad nuptiasdeducēda .i. cū ſe ꝯtineat a corruptiōe ſeculari. Illo aūt tꝑenubit: quo vniuerſa mortalitate pretereunte īmortali ꝯtunctiōe fetat̉. Deſpōſaui vos inqͥt vni viro virginē caſtā exhibe īre xp̄o: Uos inqͥt virginē: a plurali ad ſingularē ꝯcludēs: iōet virgines dici pn̄t ⁊ virgo. Cur aūt quinqꝫ: vt mihi videturexpoſitū eſt. Sꝫ videmꝰ nūc in enigmate: tūc aūt facie ad faciē: ⁊ nūc ex ꝑte: tūc aūt ex toto. Ip̄m aūt ī enigmate ⁊ ex ꝑtenūc inſcripturis aliqͥd cernere: qd̓ tn̄ ſit ẜꝫ catholicā fidē: exillo pignore contigit qd̓ accepit virgo eccl̓ia humili aduētuſpōſi ſui: q̄ illo vltimo aduētu cū veniet ī claritate nuptura ēcū iā facie ad faciē ꝯtuebit̉. Dedit em̄ nobis pignus ſpūmſi īcut dixit apl̓s. Et iō iſta expoſitio nihil certū intuet̉: niſi vtẜm fidē ſit: neqꝫ alijs preiudicat q̄ nihilominꝰ ẜm fidem eſſepotuerint.¶ De eiſdē de qͥbꝰ ſupra. Sermo. xxiij. In quolatius ſupra allegatū euāgelium miſtice declaratquō ad vniuerſā eccl̓iam ꝑtineat parabola illa decem virginum.

De q̄ſtionibꝰ euā.li. j. ca. xliij

Mat .xxv.

Matthe.xxiiij.j. Theſ. v.j. Cor. xv.

Luce. vj.

Mat. v.

Gal̓. vj.

Psͣ. xliiii

A

B

ij. Cor. v.

Prouerb.xx.j. Ccori iiijj. Cor. ij

Mxx.j. Ccori iiij

Eſa. iij.Eccͣs. vij.Pſal. cxl.

j. Cor. ij

Prouero.

j. Corī. xv.

j Cori. iiij

ij. Cor. xj.

j. Cor. xiij.

ij. Corī. j.

C