De verbis dn̄iicti Auguſtini.

¶ De eo quod ſcriptum eſt in euangelio ẜm eundem. Reddite que ſūt dei deo: et que ſunt ceſarisceſari. Et de ſtipendijs militantiū. Sermo. xix.Onnulli fratres qui aūt militie cingulo detinent̉:¶¶ Naut in actu ſunt publico cōſtituti: cum peccāt grauiter: hac ſolent a peccatis ſuis prima ſe voce ex¶Acuſare ꝙ militāt: et ne bene aliqn̄ faciant occupatos ſe malis actibꝰ conquerunt̉. Perinde quaſi militia hominū non volūtas in culpa ſit: ita qd̓ ipſi gerūt officijs ſuisaſcribūt. Non enī militare delictū eſt: ſed ꝓpter predā militare peccatū eſt. Nec rēpublicā gerere criminoſuꝫ eſt: ſed iōagere rēpublicā vt rēfamiliarē potius augeas: videt̉ eſſe dānabile. Propterea enī ꝓuidētia quadā militātibus ſunt ſtipendia ꝯſtituta: ne dū ſumptus querit̉: preda graſſet̉. Illudautē quale eſt cū ob errorē aliquē a ſenioribꝰ arguunt̉: et imputatur alicui de illis cur ebriꝰ fuerit: cur res alienas ꝑuaſerit: cedē cur turbulētus admiſerit: ſtatim reſpōdeat: quidhabebā facere: hō ſecularis aūt miles: nunqͥd monachū ſumprofeſſus aut clericū: quaſi oīs qui clericus nō eſt aut monachus: poſſit ei licere qd̓ nō licet. Cunctis igit̉ officijs ſacrislitteris p̄ſcribit̉ norma viuēdi: oīs ad bene viuēduꝫ ꝓuocat̉ſexus: etas ⁊ dignitas. Igit̉ nemo ſe excuſet publicis actibꝰnemo de occupatione militie cōquerat̉. Apud omnē xp̄ianūprima honeſtatis dꝫ eſſe militia. Nā vt id qd̓ dicimꝰ auctoritate euāgelica cōprobemus: videamꝰ lectionē que paulol. ante decurſa eſt. Ait enī euangeliū. Uenerūt autē ⁊ publicani ad iohannē vt baptizarent̉ ab eo: et dixerūt ad eū. Magiſter qͥd faciemus? At ille dixit. Nihil ampliꝰ exigatis: qͣꝫ qd̓conſtitutū eſt vobis. Honeſta plane plublicanoꝝ interrogatio: ac ſancti ꝓphete iuſta reſpōſio. Illi enī ſollicite interrogāt: ne aūt ignorātes plus exigēdo peccatū incidāt: aut ceſſantes publicā decipiant functionē. Hic aūt moderate precipit: vt ⁊ iniqͥtas locū nō habeat: ⁊ ꝯſtitutū habeat vectigal̓effectū. Non enī dixit. Nihil exigatis: ſed nihil ampliꝰ exigatis. Un̄ intelligimꝰ ꝙ apud deū non tā exactio qͣꝫ exactioxij. iniqua dānet̉. Dicit enī ipſe dn̄s. ¶ Reddite q̄ dei ſunt deo: et.j. que ceſaris ceſari. Igit̉ qd̓ ceſar p̄cipit ferēdū eſt: qd̓ imꝑator indicit tolerādū eſt: ſed fit intolerabile: dū illud p̄da exaectionis accumulat. Hoc aūt quale ē qd̓ idē ipſi qͥ hmōi neceſe.ſitates ꝓcurāt: peccatis ſuis pctā congemināt: hͦ eſt ꝙ fraudes ſuas ac rapinas cōmodū vocāt: cū ipſa preda inferat̉ incōmodū. Illud auteꝫ addūt ſceleribꝰ ſuis: vt qͦs indefenſosviderīt: ipſos potiꝰ ꝑſequant̉: ⁊ putēt ſe neceſſitates decepiſſe publicas niſi domos deceperīt orphanoꝝ: ita quoꝝ paterbiduū forſitā fuerit amicus: collega vel frater: interueniētemorte: eiuſdē liberi habeant̉ tanqͣꝫ ignoti: viles ⁊ miſeri. Uidua aūt ſi qua fuerit aūt ſic iniurijs exagitat̉ vt nubat: aut ſivoluerit in caſtitatis ꝑmanere ꝓpoſito: dādo munera in facultate vix ꝑmanet. Cū his gͦ fraudibꝰ repleuerint ſaculosſuos: videas illos letos ⁊ accuratos ad eccl̓iam ꝓperare: etdeo gr̄as agere: quaſi ab ipſo illis hec pecunia ꝯferat̉: illudquoqꝫ peccātes ꝙ rapinaꝝ ſuaꝝ deum volūt eſſe ꝑticipē. DiSiij. cit enī ſanctū euangeliū. Interrogauerūt illū et milites: qͥdj. j. faciemꝰ et nos: Ait illis iohānes. Neminē cōcutiatis: neqꝫcalūniā faciatis: ſed ꝯtēti eſtote ſtipēdijs veſtris. Hic iā coeineꝫ gnoſcere ſe dꝫ omnis hō qui militat. Non enī tm̄ de his militantibꝰ ſcriptura loqͥtur: qͥ armata militia detinent̉: ſed quiſqꝫ militie ſue cingulo vtit̉ dignitatis ſue miles aſſcribit̉: atqꝫideo hec ſnīa pōt dici. Uerbi gr̄a: militibꝰ: ꝓtectoribꝰ: cunctiſqꝫ rectoribꝰ. Quicūqꝫ ſtipēdia ſibi publice decreta cōſequit̉: ſi ampliꝰ q̄rit tanqͣꝫ calūniator ⁊ cōcuſſor: iohānis ſnīacondēnat̉. Uſqꝫ adeo aūt hoc īoleuit malū: vt iā qͣſi ex ꝯſuetudine vēdant̉ leges: corrūpant̉ iura: ſnīa ipſa venalis ſit: etnulla iā cauſa poſſit eē ſine cā. Hec aūt diuina ſnīa q̄ ad milites loquit̉: pōt etiā ad clericos retorq̄ri: qꝛ etiā ſi nō militarem. ij. videamur ſcl̓o: tn̄ deo ⁊ dn̄o militamꝰ: ſicut ait apl̓s: Nemomilitans deo: obligat ſe negocijs ſecularibꝰ. Uidemur inqͣꝫnō militare remiſſis ac fluētibus tunicis: ſꝫ habemꝰ militienoſtre cingulū: quo caſtimonie īteriora ꝯſtringimꝰ. De quo2.xij. cingulo dn̄s ait ad apl̓os ſuos. Sintlūbi veſtri p̄cincti: ⁊ lucerne veſtre ardētes in manibꝰ veſtris. Milites igit̉ xp̄i ſumus: ⁊ ſtipendiū ab ipſo donūqꝫ percipimꝰ: ſicut dicit apl̓s.Qui dedit nobis pignꝰ ſpūs: hoc eſt qͥ ſpiritus ſancti nos re2.j.

muneratione ditauit. Si qͥt ergo chriſtianoꝝ hoc donatiuocontētus forte nō fuerit: ⁊ querit ampliꝰ: incipit hoc ipſo carere qd̓ meruit. Qd̓ ſpecialiter contingit hereticis arrianis.Dū eniꝫ neſcio qd̓ amplius q̄runt: īueniētes erroris ſpiritū:gratiā ſancti ſpūs perdiderūt. Nā ⁊ catholicus clericus hacſentētia retinet̉. Si enī non ꝯtētus ſtipēdijs fuerit q̄ de altario dn̄o iubēte conſequit̉: ſed exercet mercimonia: interceſſiones vēdit: viduaꝝ muneralibēter amplectit̉: hic negociator magis pōt videri qͣꝫ clericus. Nec dicere poſſumꝰ: nemonos inuaſores arguit: violētie nullus accuſat: qͣſi nō interdūmaioreꝫ predā a viduabus blandimēta eliceant qͣꝫ tormēta.Nec inter eſt apud deū vtrum vi an circunuētione quis resalienas occupet: dūmodo quoquo pacto teneat alienum.¶ De eo qd̓ ſcriptum eſt in euāgelio ẜm eundē.Ue pregnātibꝰ et nutriētibus. In quo principaliter de cōcupiſcētia interſerit ac declarat hoc preceptum decalogi et cetera. Sermo. xx.¶Cire et intelligere debemus fratres chariſſimi: qꝛ2☞ xp̄ianis dum in hoc corꝑe viuūt tribulatio deeſſeyno poterit. Sic enī nos ſicut audiſtis ꝯteſtat̉ apoſtolus dicēs. Oēs qui volūt pie viuere in xp̄o per ij. Iſecutionē patient̉. Et iterū. Per multas tribulatiōes opor­ Acttet nos ītrare in regnū celoꝝ. Uēturi ſunt dies tribulationūet malarū tribulationū vēturi ſunt: ſicut dicit ſcriptura. Etquātū accedūt dies: augent̉ tribulationes. Nemo ſibi ꝓmittat qd̓ euāgeliū nō ꝓmittit. Quō enī appropīquāte fine mūdi: ſicut dicit dn̄s in euāgelio: abūdabit iniqͥtas: refrigeſcet Mcharitas: ſic ꝓpter ipſas iniqͥtates nunqͣꝫ deerit aduerſitas. xxiiOpus eſt vt animū noſtrū non ſolū ad pnīam: ſed etiā ad patientiā preparemꝰ. Fratres mei: obſecro vos attendite ſcripturas ſāctas: ſi aliqͥd fefellerūt: ſi aliqͥd dixerūt: ⁊ aliter accidit qͣꝫ dixerūt. Neceſſe ē vt vſqꝫ in finē ſic fiat quēadmodūdixerūt. Non nobis ꝓmittūt ſcripture nr̄e in hoc ſeculo niſitribulatiōes: p̄ſſuras: anguſtias: augmēta doloꝝ: abūdātiātentationū. Sicut ⁊ ipſe dn̄s ī euāgelio dicit. In mūdo preſ­ Ioſuram habebitis. Et iteꝝ. Mūdꝰ gaudebit ⁊ vos triſtes eritis: ſed triſticia vr̄a vertet̉ in gaudiū. Ad iſta p̄cipue nos paremus: ne īparati deficiamꝰ. De ipſis enī tribulationibꝰ cūeuāgeliū legeret̉ audiſtis. ¶ Ue pregnātibus et nutriētibꝰ. MPregnātes ſunt: qͥ in ſpe ītumeſcūt. Nutriētes aūt id eſt la­ xxictātes: qͥ iā adepti ſunt qd̓ cōcupierāt. Etenī mulier p̄gnāsin ſpe tumet filij: nōdū videt filiū: q̄ autē iā lactat amplectit̉qd̓ ſperabat. Pregnās eſt: qͥ res alienas ꝯcupiſcit: nutriēs ēqui iā rapuit qd̓ ꝯcupierat. Et vt hͦ aꝑtius etiā ſimplices intelligere poſſint: aliquā ſil̓itudinē ꝓponamꝰ. Cōcupiſcit aliquis villā alienā et dicit. Bona eſt iſta villa vicini mei. Oſimea eēt: o ſi adiūgerē illā ⁊ facerē de iſto fundo ⁊ de illo vnitatē. Amat ⁊ auaricia vnitatē. Qd̓ amat bonū eſt: ſꝫ vbi amādū ſit neſcit. Forte diues ē vicinꝰ ille qͥ hꝫ villā bonā: ⁊ ſuſpicat̉ ꝙ illā nō poſſit tollere: qꝛ potēs hō eſt: ⁊ nō p̄ualet ſe ꝯtraillū defendere: nec cōcupiſcit: nec īpregnat̉: nihil ſperās nōcōcepit: nō eſt p̄gnās aīo. Si vero iuxta aliqͥs vicinꝰ ſit pauper: qͥ vel in neceſſitate poſitꝰ eſt vt poſſit vēdere: vel pōtopprimi vt cogat̉ vēdere: inijcit̉ oculus: ſperat ſe poſſe tollereaut villā aūt coloniā vicini pauꝑis: et īmittit illi aliqͣs tribulationes. Uerbi gr̄a. Ait ſecretiꝰ apud eos qͥ poſſunt vt illuꝫexactores aūt afflictū aūt ī aliqͣ publica adminiſtratiōe cōſtrīgāt: ex quibꝰ ꝯtractis debitꝭ multis neceſſe habeat infelix vēdere caſellā vn̄ aūt ipſe aut filij ſui ſuſtētabant̉. Neceſſitate gͦ cōpulſus venit ad illū ꝑ cuiꝰ nequiciā premit̉ ⁊ affligitur: ⁊ neſciēs ꝙ ipſius īmiſſione hoc patit̉: dicit ad eū. Damihi dn̄e rogo te paucos ſolidos: patior neceſſitatē: vrgeora creditore. Et ille. Non habeo mō in manibꝰ. Ideo ſe dicitin manibꝰ nō habere: vt ille opp̄ſſus calūnia: neceſſe habeatvēdere. Deniqꝫ cū ei dixerit: ꝙ ꝓnimia afflictione ſua cōpellatur diſtrahere: ſtatī ille rn̄det. Et ſi nō habeo pecuniā propriā vndecūqꝫ ſtudeo mutuare vt tibi amico meo ſubueniāet ſi ita neceſſe eſt etiā argētelū meū diſtrahonē tu īiuriā patiaris. Qn̄ bn̄ficiuꝫ petebat: ꝓfeſſus eſt penitꝰ nō hr̄e: at vbidixit ꝙ poſſeſſionē ſuā vēderet: quaſi amico ſe ſubuenire dixit: et cū eum ad hāc neceſſitatē adduxerit: dicit illi vt vēdi­ 3tionē facere debeat: et caſellā pro qͣ priꝰ: verbi gr̄a: forte centum ſolidos offerebat vt eum opprimi viderit: nec medieta-

xxiij. q. j.militare

Mat. xviixxiij. q. j.militareante me.

BLuce. iij.xxiij. q. j.militare.circa fineꝫ

Luce. iij.

Luce. xij.

ij. Tim. ij.

Cor. j.

A

ij. Tim̄. iij.Act. xiiij.

Mathei.xxiiij.

Maltheixxiiij.

Ioh̓. xvj.

A