De Verbis dn̄i.Gancti Auguīci li.
Rancti Auguſtini.les ſi fuerimꝰ: optime facimꝰ qd̓ hodie admoniti ſumꝰ. ¶ Sipeccauerit in te frater tuus: corripe illū inter te et ip̄m ſolū.)Quare illuꝫ corripis? Ꝙꝛ tū doles ꝙ peccauerit in te. Abſit.Si amore tui id facis: nihil facis. Si amore illiꝰ facis: optīme facis. Deniqꝫ ī ipſis ꝟbis attēde: cuiꝰ amore id facere debeas: vtrū tui an̄ illiꝰ. ¶ Si te audierit inqͥt: lucratꝰ es fratrētuū. Ergo ꝓpter illū fac̄ vt lucreris illū. Si faciendo lucraris: niſi feciſſes perierat. Quid eſt gͦ ꝙ pleriqꝫ hoīes iſta peccata ꝯtēnunt ⁊ dicūt. Quid magnūfeci? In hoīem peccaui.Noli ꝯtēnere. In hoīem peccaſti: vis noſſe qꝛ in hoīem peccādo periſti? Si te ille in quē peccaſti corripuerit īter te ⁊ ipſum ſolū ⁊ audieris illū lucratꝰ eſt te. Quid eſt: lucratꝰ eſt te:niſi qꝛ perieras ſi nō lucraret̉ te? Nam ſi nō perieras: quō telucratꝰ eſt? Nemo ergo contēnat qn̄ peccat in fratrē. Ait enījͣ. quodā loco apl̓s: Sic aūt peccātes in fratres ⁊ ꝑcutiētes cōſciētiā eoꝝ infirmā: in xp̄m peccatis: iō qꝛ mēbra xp̄i oēs facti ſumꝰ. Quō nō peccas in xp̄m: qͥ peccas in mēbrū xp̄i? Nemo gͦ dicat qꝛ nō peccaui in deū: ſꝫ peccaui in fratreꝫ. In hominē peccaui leue pctm̄ eſt aūt nullū pctm̄. Forte inde dicisleue eſt: qꝛ cito curat̉. Peccaſti ī fratrē: fac ſatis ⁊ ſanatꝰ es.Cito feciſti mortiferā rē: ſed remediū cito īueniſti. Quis noſtrū ſperet regnū celoꝝ fr̄es mei: qn̄ dicit euāgelium. Qui dixerit fratri ſuo fatue: reus erit gehēne ignis? Magnꝰ terror:l. ſed vide vbi remediū. Si obtulerꝭ munꝰ tuū ad altare: et ibirecordatꝰ fueris: qꝛ frater tuus hꝫ aliqͥd aduerſum te: relinq̄munus tuū ante altare. Nō iraſcit̉ deꝰ: qͥ differs īponere munus tuū: Te q̄rit deꝰ magis qͣꝫ munꝰ tuū. Nā ſi malū animūgerēs aduerſus fratrē tuū adueneris cū munere ad deū tuūreſpōdet tibi. Tuꝑiſti: mihi qͥd attuliſti? Offers munꝰ tuū: ⁊tu nō es munꝰ dei. Plus q̄rit xp̄s quē redemit ſanguine ſuoqͣꝫ qd̓ tu īueniſti in horreo tuo. Ergorelinq̄ ibi munꝰ tuū an̄altare: et vade prius recōciliari fratri tuo: ⁊ tūc veniēs offermunꝰ tuū. Ecce ille reatꝰ gehēne qͣꝫ cito ſolutꝰ eſt. Nōdū recōciliatus: eras gehēnereus: recōciliatꝰ: ſecurus offers munus tuū ad altare. Hoīes aūt faciles ſunt ad irrogādas īiurias: ⁊ difficiles ad cōcordiā reqͥrendā. Pete inqͥt veniā abhoīe quē offēdiſti: ab hoīe quē leſiſti. Reſpōdet. Nō me huj. miliabo. Ul̓ deū tuū audi: ſi fratrē tuū ꝯtēnis. Qui ſe humiliat exaltabit̉. Nō vis te humiliare qͥ cecidiſti? Multū intereſt inter ſe humiliantē: ⁊ īter iacentē. Iā iaces et hūiliare tenō vis? Bn̄ diceres: nolo deſcendere: ſi noluiſſes ruere. Hocergo dꝫ facere qͥ fecit iniuriā. Qui aūt paſſus eſt: qͥd dꝫ. Qd̓audiuimꝰ hodie. Si peccauerit ī te frater tuꝰ: corrip̄e eū inter te ⁊ ip̄m ſolū. Si neglexerꝭ peior es. Ille īiuriā fecit: ⁊ iniuriā faciēdo graui ſeip̄m vulnere ꝑcuſſit: tu vulnus fratristui cōtēnis? Tu eū vides ꝑire ⁊ negligis? Peior es tacēdoqͣꝫ ille cōuiciādo. Qn̄ ergo in nos aliqͥs peccat: habeamꝰ magnam curā: nō ꝓ nobis. (Nā glorioſuꝫ eſt īiurias obliuiſci:ſed obliuiſcere īiuriā tuā: nō vulnꝰ fratris tui. Ergo corripeinter te et ip̄m ſolū: intuēs correctioni: parcēs pudori. Forteenī pre verecūdia īcipit defendere pctm̄ ſuū: ⁊ quē vis correctiorē: facis peiorē. Corripe gͦ īter te ⁊ ip̄mſolū. Si te audierit lucratꝰ es fratrē tuū: qꝛ perierat niſi faceres. ¶ Si aūt nonte audierit) id eſt pctm̄ ſuū qͣſi iuſticiā defenderit adhibe illi duos vel tres: qꝛ in ore duoꝝ vel triū teſtiū ſtat omne ꝟbū.Si nec ip̄os audierit: ſit tibi ſicut ethnicꝰ ⁊ publicanꝰ. NNoli illū deputare iā in numero fratrū tuoꝝ: nec iō tn̄ ſalus eiusnegligēda eſt. Nam ⁊ ipſos ethnicos .i. gētiles ⁊ paganos innumero quidē fratrū nō deputamus: ſed tn̄ eoꝝ ſalutē inqͥrimus. Hoc gͦ audiuimꝰ dn̄m ita monentē ⁊ tāta cura p̄cipientem: vt etiā hoc adderet cōtinuo. Amē dico vobis quecūqꝫ ligaueritis ſuꝑ terrā: ligata erūt ⁊ in celo: ⁊ quecūqꝫ ſolueritisce? ſuꝑterrā: ſoluta erūt ⁊ in celo. Cepiſti hr̄e fratrē tuū tanqͣꝫ publicanū: ligas illū interra: ſed vt iuſte alliges vide. Nā iniuſta vincula dirūpit iuſticia. Cū aūt correxeris ⁊ ꝯcordauerꝭcū fratre tuo ſoluiſti illū interra. Cū ſolueris interra: ſolutꝰerit et in celo. Multū non tibi p̄ſtas ſed illi: qꝛ multuꝫ nocuitnō tibi ſed ſibi. Hec cū ita ſint: qͥd eſt qd̓ ait. Salomon qd̓ exalia lectione primitus audiuimus? Annuēs oculis cū dolocōgerit hoībus meſticiā: qͥ aūt arguit palā: pacē facit. Quōcorripis illū inter te ⁊ ip̄m ſolū? Metuendū eſt: ne ſibi cōtraria ſint p̄cepta diuina. Sed ītelligamꝰ eſſe ibi ſummā cōcordiaꝫ: nō quēadmodū quidā vani ſapiamus qͥ errātes opinātur cōtraria ſibi eē duo teſtamēta in libris veteribꝰ ⁊ nouis:
vt ideo putemꝰ hocip̄m eſſe cōtrariū: quoniā illud eſt in Salomonis libro: hoc in euāgelio. Si aliqͥs imperitꝰ ⁊ calūniator diuinaꝝ ſcripturaꝝ diceret. Ecce vbi ſibi ꝯtradicūt duoteſtamēta. Dn̄s dicit. Corripe illū inter te ⁊ ip̄m ſolū. Salomon dicit. Qui arguit palā paceꝫ facit: ergo neſcit dn̄s quidpreceperit. Salomō vult ꝯtundi frontē peccātis: xp̄s parcitpudori erubeſcētis. Ibi enī ſcriptū eſt. Qui arguit palā: pacem facit: hic aūt. Corripe illū inter te ⁊ ip̄m ſolū: nō palam:ſed in ſecreto ⁊ occulte. Uis noſſe quiſqͥs talia cogitas: nō ſibi repugnare duo teſtamēta: qꝛ illud in libro Salomonis: hͦin euāgelio reperit̉? Apoſtolū audi. Certe apl̓s miniſter eſtnoui teſtamēti. Audi ergo apl̓m paulū timotheo p̄cipienteꝫet dicentē. Peccātes corā oībꝰ angue: vt ⁊ ceteri timorē habeant. Iam nō ſalomonis liber cum euāgelio: ſed pauli apl̓iepiſtola videt̉ cōfligere. Salomonē paululū ſine iniuria ſeponamus: xp̄m dn̄m et paulū ſeruū eius audiamꝰ. Quid dicis dn̄e? Si peccauerit in te frater tuꝰ: corripe illū inter te ⁊ipſum ſolū. Quid dicis apoſtole? Peccantes corā oībus argue: vt ceteri timorē habeant. Quid facimꝰ? Cōtrouerſiamiſtā velut iudices audimꝰ? Abſit. Immo ſub iudice ꝯſtitutipulſemꝰ: vti nobis aperiri īpetremus: fugiamꝰ ſub alas dn̄idei noſtri. Non enī apl̓o ſuo cōtrariū locutus eſt: qꝛ et in illoipſe locutꝰ eſt: ſicut dicit. An vultis experimentū eius acci? ij.pere: qͥ in me loquit̉ chriſtus? Xp̄s in euāgelio: xp̄s in apl̓o:xp̄s ergo vtrūqꝫ dixit: vnū ore ſuo: alteꝝ ore preconis ſui: qꝛquādo p̄co de tribunali aliqͥd dicit: non ſcribit̉ in geſtis: preco dixit: ſꝫ ille dixiſſe ſcribit̉: qui p̄coni qd̓ diceret īperauit.Duo ergo iſta p̄cepta fratres ſic audiamꝰ vt ītelligamꝰ: ⁊ inter vtraqꝫ p̄cepta pacati ꝯſtituamur: cū corde nr̄o nos cōcordemus ⁊ ſcriptura ſancta in nulla ꝑte diſcordat. Ueꝝ eſt enīoīno: vtrūqꝫ veꝝ eſt. Sed diſcernere debemꝰ aliqn̄ illud: aliquādo illud eē faciendū: aliqn̄ corripiendū fratrē inter te etip̄m ſolū: aliquādo corripiēdū fratre corā oībus: vt et ceteritimorē habeat. Si aliqn̄ illud: aliquādo illud fecerimꝰ: concordiā ſcripturaꝝ tenebimus: et in faciēdo atqꝫ tēperādo nōerrabimꝰ. Sed dicit mihi aliqͥs. Quādo facio illud: qn̄ illudne tūc corripiā inter me ⁊ ip̄m ſolū: qn̄ debeo corā oībus corripere: aut tūc corripiā corā oībꝰ: qn̄ debeo in ſecreto corripere? Cito videbit charitas vr̄a: quid qn̄ facere debeamus:ſed vtinā facere pigri nō ſimꝰ. Intēdite ⁊ videte. Si pecca ij.uerit inqͥt in te frater tuꝰ: corrip̄e eū inter te ⁊ ip̄m ſolū. Qua care? Ꝙꝛ peccauit in te. Quid ē in te peccauit? Tu ſcis: qꝛ peccauit. Aꝛ enī ſecretū fuit: in te peccauit: ſecretū q̄re cum corrigis qd̓ inte peccauit. Nā ſi ſolꝰ noſti qꝛ peccauit in te: et eūvis corā oībus arguere: nō es correptor ſed ꝓditor. Attēdequēadmodū vir iuſtus ioſeph: tāto flagicio qd̓ de vxore fuerat ſuſpicatꝰ: tāta benignitate peꝑcit anteqͣꝫ ſciret vn̄ illa cōceperat qꝛ grauidā ſenſerat: ⁊ ſe ad illā nō acceſſiſſe nouerat.Reſtabat itaqꝫ certa adulterij ſuſpicatio: ⁊ tn̄ qꝛ ipſe ſolꝰ ſenſerat: ipſe ſolꝰ ſciebat: qͥd de illo ait euāgeliū? Ioſeph aūt cū ꝓeſſet vir iuſtꝰ: ⁊ nollet eā diuulgare. Mariti dolor: nō vindictam q̄ſiuit. Uoluit ꝓdeſſe peccāti: nō punire peccantē. Cūinqͥt nollet eā diuulgare: voluit eā occulte dimittere. Hec eocogitāte: ecce angelꝰ dn̄i apparuit ei ī ſomnis et īdicauit qͥdeſſet: qꝛ nō violauit viri thoꝝ: qꝛ de ſpiritu ſctō cōceꝑat dn̄mamborū. Peccauit gͦ in te frater tuꝰ: ſi tu ſolꝰ noſti: tūc verein te ſolū peccauit. Nā ſi multis audiētibꝰ tibi fecit īiuriā: ⁊in illos peccauit quos teſtes ſue iniqͥtatis effecit. Dico enimfratres chariſſimi ꝙ ⁊ voſipſi in vobiſipſis poteſtis agnoſcere. Quādomē audiēte fratri meo quiſqꝫ īiuriā facit: abſit vta me iniuriā illam alienā putem. Prorſus ⁊ mihi fecit: īmomihi plus fecit: cui putat placere qd̓ fecit. Ergo ipſa corripiēda ſunt corā ominibꝰ: q̄ peccant̉ coram oībus. Ipſa verocorripiēda ſūt ſecretiꝰ: q̄ peccant̉ ſecretiꝰ. Diſtribuite tꝑa: ⁊cōcordat ſcriptura. Sic agamꝰ: ⁊ ſic agendū eſt: nō ſolū quādo in nos peccat̉: ſed qn̄ peccat̉ ab aliqͦ vt ab altero neſciat̉: inſecreto debemꝰ corripere: in ſecreto arguere: ne volētes publice arguere ꝓdamꝰ hoīem. Nos volumꝰ corripere ⁊ corrigere: qͥd ſi inimicus q̄rit audire qd̓ puniat? Nouit enī neſcioquē homicidā ep̄s: ⁊ aliꝰ illū nēo nouit. Ego volo illū publice corriꝑe: ⁊ tu q̄ris īſcribere. Prorſus nec ꝓdo: nec negligo:corripio in ſecreto: pono ante oculos dei iudiciū: terreo cruētā cōſciētiā: ꝑſuadeo pnīaꝫ. Hac charitate p̄diti eē debemꝰ.Un̄ aliquādo hoīes rep̄hēdūt nos ꝙ qͣſi nō corripiamꝰ: aut
rattheⁱxviij.xj. q. iij. cepiſti.
Deutero.xvij.
Mat. v.
vbi ſupra.
vki ſe9
Mattheixviij.
j. Cor. viij.
Lu. xiiij.
E
C
ij. q. j. ſi peccauerit.
Matth̓. j.
ij. Cor. xiij
Tim̄. v.
D