Sancti Auguſtini de verbis dn̄i.
Sancti Auguſtinihec vela nr̄a fluctibꝰ abluant̉: veſtiſqꝫ tendat̉ vt ſine maculaetruga īueniat̉ Ꝙͣtūlibet mare ſeuiat: vētus incūbat int̓ fluctus ⁊ fluctꝰ: nauis iſta turbet̉ tm̄: nō mergat̉ ⁊ currit. Deniqꝫ poſteaqͣꝫ nauis hec edificata eſt ī hierl̓m atqꝫ inde in medio pelagi huiꝰ fremētis emiſſa eſt: eſtuantiū volumina vndarū: et furentiū flabra vētorū: dū eā huc atqꝫ illuc circūferūt: oīm gētiū litoribꝰ appulerūt: peregrinas merces qͣcūqꝫinuenit aduexit. Quid enī tā ꝑegrinū interra nr̄a qͣꝫ ꝑ peniij tentiā remiſſio pctōꝝ regnūqꝫ celoꝝ: ⁊ tn̄ oportebat xp̄m pati ⁊ reſurgere a mortuis tertia die: et p̄dicari in noīe eiꝰ penitētiā ⁊ remiſſionē pctōꝝ ꝑ oēs gētes īcipiētibꝰ ab hi erl̓mUenit gͦ dn̄s ad viſitandos diſcipulos ſuos qͥ turbabātur inmari qͣrta vigilia noctis. Quarta vigilia noctis extrema ꝑsnoctis. Uigilia vna tres horas habet: ac ꝑ hͦ nox qͣttuor vigilias habꝫ ternis horis ꝑ ſingulas vigilias diſtributꝭ. Quarta ergo vigilia noctis: hͦ eſt pene iā nocte finita. Sic venietin fine ſeculi iniqͥtatis nocte trāſacta ad iudicādos viuos etmortuos. Uenit enī nūc (ſicut audiſtꝭ) valdemirabilit̓: ambulās ſuꝑ aqͣs. Surgebāt fluctꝰ ſed calcabant̉. Fremēs pelagus ſub dn̄i veſtigia murmurabat: ſed tn̄ eum volēs nolensportabat. Ꝙͣtūlibet tumores ſeculi poteſtateſqꝫ cōſurgant:premit eoꝝ caput noſtrū caput. Cū ꝟo appropinqͣret nauicule: turbati ſūt pre timore difcipuli: ⁊ exclamauerūt putātesphātaſma eſſe. Quibꝰ dn̄s ait. Habetote fiduciā: ego ſum:nolite timere. Quid eſt: ego ſum? Nō ſuꝫ phātaſma qd̓ putatis: agnoſcite quē videtis. Ad hāc vocē exilijt petrus et ait.j. ¶ Dn̄e ſi tu es: iube me venire ad te ſuꝑ aqͣs) Si tuēs: nō miror ꝙ ſolidā carnē ſuꝑ liquētꝭ elemēti terga ſuſpēdis. Quidenī mirū: ſi cōditori ſuo creatura famulat̉? Hoc ego non miror: fac̄ qd̓ mirer: ambulet petrꝰ. Fac qd̓ mirer. Iube me venire ad te ſuꝑ aqͣs. Scio enī ꝙ corpus hūanū nature lege nōſinit̉ in fluctibꝰ liqͥdis habere fixa veſtigia: ſꝫ accedat donūgratie: ⁊ paululū ceſſet lex iſta nature. Si tu ēs: iube me venire ad te ſuꝑ aqͣs. Tu deꝰ es: ego hō ſum. Uoluiſti de meohr̄e īfirmitatē in carne quā portas: habeā ⁊ ego de tuo poteſtatē vt vnda me portet. Dn̄e ſi tu es: iube me vēire ad te ſuꝑaqͣs. Quō enī mihi in mari nō erit via ſi tu iuſſeris: qͥ ꝓpternos factꝰ es via? ¶Et dn̄s: veni) inqͥt. Nec dubitauit petrꝰ:audiuit dn̄i ꝟbū: ⁊ mox cucurrit ad ꝟbū. Cito credidit: qꝛ fidelis hō erat. Sed cuꝫ ſurrexiſſet ventꝰ validꝰ titubauit: qꝛhō erat. Titubatio iſta fratres: qͣſi mors fidei fuit. Sed vbiexclamauit: fides iterū reſurrexit. Nō ambularet niſi crederet: ſed nec mergeret̉ niſi dubitaret. In petro itaqꝫ cōis oīmnr̄oꝝ cōſiderāda cōditio eſt: vt ſi nos in aliqͦ tētationū vētꝰconat̉ ſubuertere: vel vnda ſubmergere: clamemus ad xp̄mQuid eſt clamemꝰ? Oremꝰ: porriget ille manū ⁊ eruet de ꝓfundo. Etenī manꝰ eiꝰ deducet nos ⁊ cōtinebit nos dexteraeius: donec nos ad ſempiterna ſua promiſſa perducat.¶ De eo qd̓ ſcriptū eſt in euāgelio ẜm eundē. Sipeccauerit in te frater tuꝰ: corripe eū īter te ⁊ ip̄mſolū. Sermo. xv. vbi d̓ correctiōe frat̓na pͥncipaliter tractat. Parabolā etiā de ẜuo cui dn̄s debitū dimiſit: qͥ ⁊ ꝯẜuo miẜeri noluit lautē explanatA Eſterna die: ſctm̄ euāgeliū admonuit nos nō neAi EA gligere pctānr̄oꝝ. Sed ſi peccauerit) inqͥt lī tefrater tuꝰ: corrip̄e eū īter te ⁊ ip̄m. Si te audierit. lucratꝰ es fratre tuū. Si aūt contēpſerit: adhibetecū duos vel tres: vt in ore duoꝝ vel triū teſtiū ſtet om̄e verbū. Si aūt ⁊ ipſos ꝯtēpſerit: dic̄ eccl̓ie. Qd̓ ſi et eccleſiā cōtēpſerit: ſit tibi ſic̄ ethnicꝰ ⁊ publicanꝰ Hodierna etiā die adip̄am rē ꝑtinet capitulū qd̓ ſequit̉: qd̓ mō (cū legeret̉) audiuimꝰ. Cū enī dixiſſet hͦ dn̄s ieſus petro: ſubiecit ⁊ īterrogauit magiſtrū: qͦtiēs ignoſceret fratri qͥ in illo peccaſſet: et q̄ſiuit vtrū ſufficeret ſepties. ¶ Rn̄dit illi dn̄s. Nō ſolū ſeptiesſed etiā ſeptuagi eſſepties. Deinde narrauit ſil̓itudinē valde terribilē. Qꝛ ſil̓e eſt regnū celoꝝ hoī patrifamilias qͥ poſuit rōem cū ſeruis ſuis: inqͥbꝰ inuenit debitorē decē miliūtalētoꝝ. Et cū iuſſiſſet vt oīa q̄ habebat: ⁊ oīs eiꝰ familia etipſe vēderet̉ ⁊ debitū ſolueret̉: aduolutꝰ genibꝰ dn̄i ſui rogabat dilationē: meruit remiſſionē. Miſertꝰ eſt enī dn̄s eiꝰ ſic̄audiuimꝰ: ⁊ om̄e debitū dimiſit illi. At ille debito liber: ſediniqͥtatis ſeruꝰ: poſtea qͣꝫ egreſſus eſt a facie dn̄i ſui: inuenietiā ip̄e debitorē ſuū qͥ debebat: nō decē milia talentoꝝ qͣꝫtū
de verbis dn̄i.ipſiꝰ debitū fuit: ſed centū denarios: cepit eū in ſuffocatumtrahere: ⁊ dicere. Redde qd̓ debes. At ille rogabat cōſeruūſicut ⁊ ipſerogauerat dn̄m: ſꝫ nō talē iſte īuenit cōſeruū: qͣlēille dn̄m. Nō ſolū remittere illi debitū noluit: ſed nec dilationē dedit: ꝯtortū rapiebat ad ſolutionē. Iā debito dn̄o liber:diſplicuit cōſeruis ⁊ renunciauerūt dn̄o ſuo qd̓ actū eſſet: etdn̄s fecit adeſſe ſeruū ⁊ dixit ei. Serue neqͣꝫ: cū mihi tāta deberes miſertꝰ tui oīa dimiſi tibi. Nō gͦ et te oportebat miſereri cōſerui tui: ſic̄ et ego tui miſertꝰ ſum? Et iuſſit oīa q̄ illidimiſerat exigi. Ergohāc ſil̓itudinē ad nr̄am inſtructionēꝓpoſuit ⁊ admonēdo perire nos noluit. Sic (inqͥt) ⁊ vobisfaciet pat̓ veſter celeſtis: ſi non remiſeritis vnuſqͥſqꝫ veſtrūfratribꝰ veſtrꝭ ex corde vr̄o. Ecce fr̄es res in aꝑto eſt: admonitio vtilis ⁊ valde ſalubris. Obediētia debet̉: vt qd̓ iuſſumeſt īpleat̉: qꝛ oīs hō ⁊ debitor eſt dei et debitorē habet fratrēſuū. Quis eſt enī qͥ nō ſit debitor dei: niſi in qͦ nullū pōt inueniri pctm̄? Quis ē aūt qͥ nō habeat debitorē fratrē: niſi ī quēnemo peccauit? Putaſne qͥſqͣꝫ in genere hūano reperiri pōtqͥ non ⁊ ip̄e aliqͦ pctō obſtrictꝰ ſit fratri ſuo? Debitor eſt ergoom̄is homo: habēs tamen ⁊ ipſe debitorē. Ideo deꝰ iuſtꝰ cōſtituit tibi regulā in debitore tuo: quod faciet et ipſe cū ſuo.Duo ſūt enī oꝑa miẜicordie q̄ nos liberāt: q̄ breuit̓ ipſe dn̄spoſuit in euāgelio. Dimittite ⁊ dimittet̉ vobis: date ⁊ dabit̉ ꝑvobis. Dimittite ⁊ dimittet̉ vobis: ad ignoſcēdū ꝑtinet. Date et dabit̉ vobis: ad p̄ſtādū bn̄ficiū ꝑtinet. Qd̓ ait de ignoſcēdo: et tuꝰ tibi ignoſcit qd̓ peccas: ⁊ habes aliū cui tu poſſis ignoſcere. Rurſus qd̓ ꝑtinet ad tribuendū bn̄ficiū: petitte mēdicꝰ ⁊ tu es dei mēdicꝰ. Oēs enī qn̄ oramꝰ mēdici deiſumꝰ: ante ianuā magni patriſfamilias ſtamꝰ. Immo etiaꝫꝓſternimur: ſupplices īgemiſcimꝰ aliqͥd volētes accipere:et ip̄m aliqͥd ip̄e deꝰ eſt. Quid a te petit mēdicꝰ? Panē. Ettu qͥd petis a deo: niſi xp̄m qͥ dicit. Ego ſum panis viuus qͥ Ide celo deſcēdi? Ignoſci vobis vultꝭ: ignoſcite. Remittite ⁊remittet̉ vobis. Accipere vultꝭ: date et dabit̉ vob̓. Sed qͥd īhac aꝑta ꝑceptione mouere poſſit: audite. In remiſſionemvbi venia petit̉: ⁊ ab ignoſcēte debet̉. Hoc pōt mouere: qd̓ ⁊petrū mouit. Quotiēs debeo (inqͥt) ignoſcere? Suffic̄ vſqꝫſepties? Nō ſufficit ait dn̄s. Nō dico ſeptiēs: ſed ſeptuagieſſeptiēs. Iātu enumera qͦtiēs in te peccauerit frat̓ tuꝰ? Sipotuerꝭ ꝑuenire vſqꝫ ad ſeptuageſimā culpā et octauam: vttrāſeas ſeptuagi eſſepties: tūc molirꝭ vindictā. Ita ne verūeſt qd̓ dic̄? Et ꝟe ita ſe res hꝫ: vt ſi peccauerit ſeptuagieſſeptiēs: ignoſcas. Si aūt peccauerit ſeptuagieſocties: iā liceat tibi non ignoſcere. Audeo dicere: vt etſi ſeptuagieſoctiespeccauerit: ignoſcas. Si aūt peccauerit (vt dixi) ſeptuagieſocties: ignoſce. Et ſi cēties peccauerit: ignoſce. Et qͥd dicā totiēs ⁊ totiēs? Oīno qͦtiens peccauerit: igͦſce. Ergo egoauſus ſum ſuꝑgredi modū dn̄i mei? Ille in ſeptuageſimo ⁊ſeptimo nūero ignoſcēdi limitē fixit: hūc ego limitē trāſilire p̄ſumā? Nō eſt veꝝ: nō ſū auſus plus aliqͥd. Ip̄m dn̄ꝫ meum audiui loq̄ntē in apl̓o ſuo: vbi modꝰ ⁊ numerꝰ p̄fixus nōeſt. Ait enī. Donātes vobiſmetipſis ſiqͥs aduerſus aliquē hꝫq̄relā: ſic̄ deꝰ in xp̄o donauit vob̓. Audiſtꝭ formā. Si ſeptuagieſſepties pctā tibi xp̄s donauit: ſi hucuſqꝫ ignouit ⁊ vltranegauit: pone ⁊ tu limitē: ⁊ vlteriꝰ noli igͦſcere. Si autē xp̄smilia pctā pctōꝝ īuenit: ⁊ tn̄ oīa donauit: noli ſubduceremiſeri cordiā: ſꝫ poſce illiꝰ nūeri ſolutionē. Nō enim ſine cauſadn̄s ſeptuagieſſepties dixit: cū oīno nullaculpa ſit quā nondebeat ignoſcere. Ecce ille ipſe ſeruꝰ cuiꝰ debētis inuētꝰ ēdebitor: decē milia talentoꝝ debebat. Puto enī qꝛ decē milia talētoꝝ: vt paꝝ ſit: decē milia pctōꝝ ſūt. Nolo enī dicerevnū talentū: qd̓ oīa pct̄ā cōcludat. Seruꝰ aūt ille qͣꝫtū ei debebat? Centū denarios debebat. Iā plus eſt qͣꝫ ſeptuagieſſeptiēs: ⁊ tn̄ iratꝰ ē dn̄s: qꝛ nō dimiſit. Nō ſolū enī cētū plusſūt qͣꝫ ſeptuagītaſeptē: ſꝫ cētū denarij forte mille aſſes ſunt.Sꝫ qͥd ad decē milia talētoꝝ: Ac ꝑ hͦ oēs culpas q̄ in nos cōmittunt̉: ꝑati ſumꝰ igͦſcere: ſi nob̓ deſideramus ignoſci. Sienī ꝯſideremꝰ pctā nr̄a ⁊ numeremꝰ: qͥd facto: qͥd oculo: qͥdaure: qͥd cogitatiōe: qͥd īnumerabilibꝰ motibꝰ: neſcio vtruꝫdormiamꝰ ſine talēto. Ergo qͦtidie petimꝰ: qͦtidie diuinasaures orādo pulſamꝰ: qͦtidie nos ꝓſternimꝰ ⁊ dicimus. Dimitte nob̓ debita nr̄a: ſic̄ etnos dimittimꝰ debitoribꝰ noſtrꝭQue debitatua: Oīa: an aliquā ꝑtē? Rn̄debis oīa. Sic gͦ ettu debitori tuo. Hāc gͦ rl̓am ponis: hāc ꝯditionē loq̄rꝭ. Hocpacto ⁊ placito qn̄ oras ꝯmēoras vt dicas. Dimitte nob̓ ſic̄ ⁊
Lu. xxiiii
Ma. xiiij
AMatthexviij.
E
Luce. vj.
Ioh̓. vj.
Col̓. iij.
Mat. vj.
B
C