Iancti Auguſtini de verbis dn̄i.

cias. Cōtra hos enī dixit qui putabant ſe cū mali eſſent loqͥbona poſſe: vel bona opera habere. Hoc dn̄s ieſus dicit nonpoſſe. Prius eſt enīmutādus hō vt opera mutētur. Si eniꝫmanet hō in eo ꝙ malus eſt: bona opera habere non pōt. Simanet in eo ꝙ bonꝰ eſt: mala opera habere nō pōt. Quis aūta dn̄o bonꝰ inuētus eſt: cū xp̄s ꝓ īpijs mortuꝰ ſit? Oēs ergomalas arbores inuenit: et dedit poteſtatē filios dei fieri credētibus in noīe eiꝰ. Quiſqͥs igit̉ hō hodie bonus eſt .i. arborbona: mala inuēta eſt et bona facta eſt. Et ſi qn̄ venit malasarbores eradicare: vellet vtiqꝫ remanere que nō digna eſſeteradicari: ſed venit p̄rogare miſericordiā: vt poſtea exercec. ret iudiciū: cui dicit̉. Miſericordiā et iudicium cātabo tibidn̄e. Dedit ergo credētibꝰ remiſſionē pctōꝝ: noluit cū eis ⁊de p̄teritis chartis rationē habere. Remiſſio enī pctōꝝ facit arbores bonas. Diſtulit ſecurim: dedit ſecuritatem. Dehac ſecuri iohānes loquit̉ dicēs. Iā ſecuris ad radicē arborū poſita eſt. Om̄is arbor q̄ non facit fructū bonū excidet̉: ⁊in ignē mittet̉. De hac ſecuri cōminat̉ pater familias in euāij. gelio dicēs. Ecce trienniū eſt ꝙ venio ad hanc arborē et fructum in ea nō inuenio. Nā debeo locū euacuare: ꝓinde amputet̉. Et ītercedit colonꝰ dicēs. Dn̄e dimitte eā hoc anno:circūfodiā eā / et adhibebo cōphinū ſtercoris: ſi fecerit fructum: bene: ſi minꝰ: venies ⁊ amputabis eā. Tāqͣꝫ ꝑ triēniūdn̄s viſitauit genꝰ humanū: hoc eſt tribꝰ tēporibꝰ. Quibꝰ:Primū tēpus ante legē: ſecūdū tēpus in lege: tertiū qd̓ modo eſt: tēpus eſt gr̄e. Nā ſi nō viſitauit genꝰ humanū ante legem: vnde abel: vnde enoch: vnde noe: vnde abraā: vn̄ iſaacvnde iacob: quoꝝ dn̄m ſe dici voluit: et cuiꝰ oēs gētes erantquaſi triū hoīm deꝰ eſſet. Et ego ſum (inqͥt) deus abraā / et.ij. iſaac ⁊ iacob. In lege autē ſi nō viſitaret: ip̄am legē non daret. Poſt legē venit ⁊ ipſe pater familias: paſſus eſt: mortuꝰeſt et reſurrexit: ſpm̄ ſctm̄ dedit: euāgeliū ꝑ totū orbē terraꝝp̄dicari fecit: et adhuc q̄dā arbor infructuoſa ꝑmāſit. Eſt q̄dam adhuc pars generꝭ humani: q̄ adhuc ſe nō corrigit. Iniij. tercedit colonus: ꝓ plebe orabat apl̓s. Flecto (inqͥt) genuamea ꝓ vobis ad patrē: vt in charitate radicati ⁊ fundati: valeatis apprehēdere cū oībus ſctīs q̄ ſit latitudo: lōgitudo:altitudo: et ꝓfundū. Cognoſcere etiā ſuꝑeminentē ſcientiācharitatꝭ xp̄i: vt īpleamini ī oēm plenitudinē dei. Flectēdogenua ꝓ nobis ītercedit apd̓ patrē familias: ne eradicemurErgo qꝛ neceſſe eſt vt veniat: agamꝰ vt fructuoſos nos īueniat. Circūfoſſio arboris: eſt humilitas penitētis. Oīs eniꝫfoſſa humilis. Cōphinū ſtercoris: ſordes penitentie. Quidenim ſtercore ſordidius? Sit ergo vnuſquiſqꝫ arbor bona:non ſe arbitretur habere fructꝰ bonos: ſi manet arbor mala.Nō erit fructꝰ bonꝰ: niſi arboris bone. Muta cor: ⁊ mutabit̉ij. opus. Extirpacupiditatē: plāta charitatē. Sicut enī eſt radix oīm maloꝝ cupiditas: ſic eſt radix oīm bonoꝝ charitas.Quid gͦ hoīes muſitāt inter ſe vel cōtendūt: dicētes. Quideſt bonū? Oſi ſcires: qͥd ſit bonū. Qd̓ habere vis nō eſt valde bonū: qd̓ eſſe nō vis hoc eſt bonū. Uis enī habere ſanitatē corporis: hoc eſt bonū: nec tn̄ putes magnū bonū eſſe qd̓habet et malus. Aurū et argētū habere vis: ecce et hoc dicobonū eſt: ſed ſi bene vſus fueris. Bene autē nō vteris ſi malꝰfueris: ac ꝑ hoc aurū et argentū malis malū eſt: bonis bonūeſt: nō qꝛ eos bonos aurū et argentū facit: ſed qꝛ bonos inuenit: in vſum bonū cōuertit̉. Honorē habere vis: bonū eſt: ſedet hoc ſi bene vtaris. Ꝙ multis honor occaſio exitij fuit.Diſcernamꝰ gͦ bona opera ſi poſſumꝰ: qꝛ de bonis arboribꝰloqͥmur. Et hic nihil eſt qd̓ ſic quiſqꝫ cogitare debeat: niſi vtin ſemetipſum oculos cōuertat: in ſe diſcat: ſe inſpiciat: ſe diſcutiat: ſe q̄rat: et ſe inueniat: et qd̓ diſplicet necet: qd̓ placetoptet et plātet. Cū enī ſe hō inanē inuenerit melioꝝ bonorū:vt qͥd eſt auidꝰ externorū bonorū? Ecce qͥd ꝓdeſt plena bonis arca: inanis ꝯſciētia? Bona vis habere: ⁊ bonꝰ nō vis eēNon vides te erubeſcere debere bonis tuis: ſi domꝰ tua plena eſt bonis: et te habet malū? Quid enī eſt qd̓ velis hr̄e malū? Dic mihi. Nihil oīno. Nō vxorē: nō filiū: nō filiā: nō ẜuūnō ancillā: nō villā: nō tunicā: poſtremo non caligā: et tn̄ vishabere malā vitā. Rogo te: p̄pone vitā tuaꝫ calige tue. Oīaq̄ circa iacēt oculis tuis: elegātia/ ⁊ pulchratibi chara ſunt:et tibi ipſe vilis es: fedꝰ es. Si tibi poſſent rn̄dere bona qͥbꝰeſt plena domꝰ tua: q̄ habere optaſti: q̄ ꝑdere timuiſti: nōneet tibi clamarēt. Sicut tū nos bona vis hr̄e: ſic ⁊ nos volumꝰ

de verbis dn̄i.bonū habere dn̄m? Tacita voce īterpellāt ꝯtra te dn̄m tuū:Ecce bona tāta dediſti huic: et ipſe malꝰ eſt. Quid ei ꝓdeſtqd̓ habet: qn̄ eū qͥ oīa dedit nō habet? Querit gͦ aliqͥs admonitꝰ his ꝟbis meis: ⁊ forte ꝯpūctꝰ q̄rit qͥd ſit bonū: qͣle bonūvnde bonū? Bn̄ ītellexiſti: hͦ te q̄rere debere. Rn̄debo q̄rētiet dicā. Hoc eſt bonū: qd̓ non potes inuitꝰ amittere. Potesenī auꝝ ꝑdere ⁊ nolens: potes domū: potes honores: potesip̄am carnis ſalutē. Bonū ꝟo qͥ vere bonꝰ es: nec inuitꝰ accipis: nec inuitꝰ amittis. Quero gͦ qͣle ſit hoc bonū? Pſalmꝰ Fqͥdā admonet nos rē magnā forte quā q̄rimus. Ait enī. Filijhoīum: quouſqꝫ graues corde? Quid eſt gͣues corde? Ut qͥddiligitꝭ vanitatē ⁊ q̄ritis mēdaciū? Et a tergo (ai̓t̓) qd̓ q̄rēdū eſt. Scitote qm̄ dn̄s magnificauit ſctm̄ ſuū. Iā et xp̄s venit: iā magnificatꝰ eſt: iā ſurrexit ⁊ aſcēdit in celū: iā nomeneiꝰ toto mūdo p̄dicat̉: qͦuſqꝫ graues corde? Sufficiāt p̄terita tꝑa. Iā magnificato illo ſacto: qͦuſqꝫ graues corde? Poſttrienniū qͥd reſtat niſi ſecuris? Quouſqꝫ gͣues corde? Ut qͥddiligitꝭ vanitatē ⁊ q̄ritis mēdaciū? Adhuc vana: adhuc inutilia: adhuc pōpatica ⁊ volatica: ita xp̄o ſctō magnificato:adhuc iſta reqͥrūtur? Iā clamat veritas: et adhuc q̄rit̉ vanitas? Quouſqꝫ gͣues corde? Merito fortiter flagellat̉ hic mūdus. Cognouit enī iā ꝟba dn̄i mūdus. Et ſeruꝰ (inqͥt) neſci Lens volūtatē dn̄i ſui et faciēs digna: plagis vapulabit paucis. Quare? Ut q̄rat volūtatē dn̄i ſui. Seruꝰ gͦ neſciēs volūtatē: hoc erat mūdus anteqͣꝫ magnificaret ſct̄m̄ ſuū. Seruuserat neſciēs volūtatē dn̄i ſui: ⁊ ideo vapulabat paucis. Seruus autē iā volūtatē ſciēs dn̄i ſui: hͦ eſt modo ex quo magnificauit deitas ſctm̄ ſuū: et nō faciēs volūtatē eiꝰ vapulabitmultis. Quid gͦ mirū ſi mūdus multa vapulat? Seruus eſtſciēs volūtatē dn̄i ſui: et faciēs digna plagis. Nō gͦ recuſetvapulare multis: qm̄ ſi nō vult audire p̄ceptorē iniuſte patiet̉ vltorē: vel nō murmuret cōtra caſtigatorē: cū videat ſeplagis dignū: vt miſericordiā mereat̉ ꝑ xp̄m dn̄m noſtrū: qͥviuit et regnat cum patre ⁊ ſpirituſancto. Amen.¶ De dn̄o xp̄o ambulāte ſuꝑ aquas maris: ⁊ petro titubāte: In euāgelio ẜm eūdē. Sermo. xiijin quo ſpecialiter introducit q̄ſtionē ſaluatorishabitā ad petrum quis naͣ eſſet et plura alia.AUangeliū qd̓ recētiſſime recitatū eſt de dn̄o xp̄o¶ ¶M Vqui ſuꝑ aquā maris ambulauit: et de apl̓o petro qͥ LIambulās timendo titubauit et diffidēdo merſus:cōfidendo rurſus emerſit: admonet nos intelligeLre mare pn̄s ſeculū eſſe: petrū vero apl̓m eccleſie vnice typūIpſe enī petrꝰ in apl̓oꝝ ordine primꝰ: in xp̄i amore ꝓmptiſſimus: ſepe vnꝰ reſpōdit ꝓ oībus. Ipſe deniqꝫ dn̄o ieſu xp̄orequirēti: quē nā hoīes dicerēt eū eſſe: et opiniones variashoīm diſcipulis reſpōdētibꝰ: rurſuſqꝫ dn̄o īterrogāte et dicēte. Uos autē quē me eſſe dicitꝭ? Rn̄dit petrꝰ. Tu es xp̄sfiliꝰ dei viui. Unꝰ ꝓ multis dedit rn̄ſum: vnitas in multis.Tūc eī dn̄s ait. Beatꝰ es ſymon bariona: qꝛ nō reuelauit tibi caro ⁊ ſanguis: ſed pat̓ meꝰ qͥ eſt in celis. Deinde addiditEt ego dico tibi. Tanqͣꝫ diceret. Qꝛtū dixiſti mihi. Tu esxp̄s filiꝰ dei viui: et ego tibi. Tu es petrꝰ. Symon qͥppe ātevocabat̉. Hoc aūt nomen ei vt petrꝰ appellaret̉ a dn̄o īpoſitū eſt: ⁊ hͦ vt ea figura ſignificaret eccleſiā. Qꝛ enī xp̄s petrapetrꝰ populꝰ xp̄ianꝰ. Petra enī principale nomen eſt: ideopetrꝰ a petra: nō petra a petro: quō nō a xp̄iano xp̄s: ſꝫ a xp̄oxp̄ianꝰ vocat̉. Tu es gͦ (inqͥt) petrꝰ: e ſuꝑ hāc petrā quā cōfeſſus es: ſuꝑ hāc petrā quā cognouiſti dicēs. Tu ēs xp̄s filius dei viui: edificabo eccleſiā meā .i. ſuꝑ meip̄m filiū deiviui: edificabo eccleſiā meaꝫ. Suꝑ me edificabo te: non meſuꝑ te. Nā volētes hoīes edificari ſuꝑ hoīes dicebāt. Ego jqͥdē ſum pauli: ego aūt apollo ego ꝟo cephe: ipſe eſt petrusEt alij qͥ nolebāt edificari ſuꝑ petrū ſed ſuꝑ petrā: ego auiēſum xp̄i. Apl̓s aūt paulꝰ vbi cognouit ſe eligi ⁊ xp̄m cōtēniDiuiſus eſt (inqͥt) xp̄s? Nūqͥd paulꝰ ꝓ vobis crucifixus ē?aut in noīe pauli baptizati eſtis? Quō nō inpauli: ſic nec inpetri: ſed in noīe xp̄i vt perꝰ edificaret̉ ſupra petrā: nō petra ſuꝑ petrū. Idē gͦ petrꝰ a petra: cognoīatus beatꝰ: eccl̓iefigura portās: apoſtolatꝰ pͥncipatū tenēs: cōtinuo poſt paujlulū iā audito ꝙ beatꝰ eſſet: iā audito ꝙ petrꝰ eſſet: iā auditoꝙ ſupra petrā edificatꝰ eit: poſteaqͣꝫ audiuit futurā dn̄i paſſionē: qꝛ p̄dixerat eā cito futurā diſcipulis ſuis diſplicuit ei

Luce. xiii.

Mat. iij.

Pſalm. c

Iohā. j.

j. Tim̄. vi

Exo. iij.Mat. xxij.

Ephe. iij.

B

Luce. xij.

AMat. xiiij

Mat. xvj.

Psͣ. iiij.

i. Retract.

j. Corint. j.