Iancti Auguſtini de verbis dn̄i.

a patre ⁊ filio plane indiuiduā? Si ergohec ita dicunt̉: vt tn̄inſeparabilis intelligat̉ operatio trinitatis: ita vt cū operatio patris dicit̉: nō ea ſine filio et ſpūſancto intelligat̉ operari: vt cū operatio filij nō ſine patre et ſpūſancto: et cū operatio ſpūſſancti nō ſine patre et filio: ſatis notū eſt recte credētibus: vel etiā vt poſſunt intelligētibꝰ: et illud ideo dictumj. eſſe de patre. Ipſe facit opera: ꝙ ab illo ſit etiā origo operūaquo eſt exiſtētia cooperantiū ꝑſonarū: qꝛ ⁊ filiꝰ de illo natꝰeſt: et ſpūſſanctꝰ principaliter de illo ꝓcedit de quo natꝰ eſtfilius: et cū quo illi cōis eſt idē ſpūs. Et illud qd̓ ait dn̄s. Sꝫopera nō feciſſem in eis q̄ nemo alius fecit: nō ad patrē velſpm̄ retuliſſe ꝙ ei nō ſint in illis operibꝰ cooperati: ſed ad homines a qͥbus legunt̉ multa facta miracula: et tn̄ a nullo q̄ filius fecit. Et qd̓ ait apl̓s de ſpūſancto. Oīa autē hec operat̉vnꝰ atqꝫ idē ſpūs: nō ideo dictū: qꝛ nō ei cooperat̉ pater ⁊ filius: ſed qꝛ in his operibꝰ nō ſunt multi ſed vnꝰ ſpūs: et in diuerſis ſuis operationibꝰ nō eſt a ſe ipſe diuerſus. Nectamēinaniter ſed rōnabiliter ⁊ ꝟaciter dicit̉ patrē dixiſſe: nō filiūet ſpm̄ſctm̄. Tu es filiꝰ meꝰ dilectus: in qͦ mihi ꝯplacui. Shoc miraculū de celoſonabilis verbi: qͣꝫuis ad ꝑſonā patristātūmodo noſcamꝰ ꝑtinere: cooperatos eſſe filiū et ſpm̄ ſctm̄nō negamꝰ. Neqꝫ enī qꝛ tūc filius carnē portās cū hoībꝰ cōuerſabat̉ in terra: ideo nō erat etiā in ſinu patris tāqͣꝫ vnigenitū verbū: qn̄ illa de nube vox facta eſt: aut ſapiēter et ſpiritaliter credi poteſt: deū patrē operationē verboꝝ ſuoꝝ ſonātium atqꝫ trāſeūtiū a ſue ſapiētie/ ſuiqꝫ ſpūs cooperatiōe ſeparaſſe. Eodē modo cū rectiſſime dicamꝰ: nō patrē nec ſpm̄iij ſanctū: ſed filiū ſuꝑ mare ambulaſſe: cuiꝰ vniꝰ caro erat illa⁊ plante fluctibꝰ innitētes: illud tn̄ opus tāti miraculi patrēet ſpm̄ ſctm̄ coopertos eſſe qͥs abnuat? Sic enī et ſolū filiū veriſſime dicimꝰ: ip̄am ſuſcepiſſe carnē: nō patrē aūt ſpm̄ ſctm̄et tn̄ hāc incarnationē ad ſolū filiū ꝑtinentem: qͥſquis negatcooperatū patrē aūt ſpm̄ ſctm̄ nō recte ſapit. Itē dicimꝰ: necpatrē nec filiū: ſed ſolū ſpm̄ ſctm̄ et in columbe ſpecie: et in linj. gͣuis velut igneis apparuiſſe et ſediſſe: ꝓnūciare illis in qͦsvenerat multis et varijs linguis magnalia dei: a quo tamēmiraculo ad ſolū ſpm̄ ſctm̄ ꝑtinēte: cooperationē patris ⁊ ꝟbi vnigeniti ſeparare nō poſſumꝰ. Ita quoqꝫ ſinguloꝝ in trinitate opera trinitas operat̉: vnicuiqꝫ operate: cooperantibus duobꝰ: cōueniēte in tribus agendi cōcordia: nō in vnodeficiēte efficacia peragēdi. Que cū ita ſint: hinc eſt ꝙ dn̄sieſus in ſpūſancto demones eijcit. Neqꝫ enī et ſolus hoc implere nō poterat: atqꝫ illud adiutoriū tāqͣꝫ huic operi nō ſufficiēs aſſumebat: ſed ſpm̄ diuiſum in ſemetip̄m eo ſpiritu cōgruebat expelli: quē pater et filiꝰ indiuiſi inſemetipſis cōiter habent. Sic et pctā qꝛ p̄ter eccleſiā nō dimittūtur: in eoſpū dimitti oportebat: quo in vnū eccleſia ꝯgregat̉. Deniqꝫſi quēqͣꝫ extra eccleſiā ſuoꝝ peniteat pctōꝝ: et huiꝰ tāti peccati qd̓ alienū eſt ab eccleſia dei cor īpenitens habeat: qͥd eiꝓdeſt illa penitētia: cū iſto ſolū verbū dicat cōtra ſpm̄ ſctm̄:qd̓ extraneū eſt ab eccleſia: q̄ accepit hoc donū vt in ea in ſpiiſ. rituſancto fiat remiſſio pctōrū? Quā remiſſionē cū trinitasca. faciat: ꝓprie tn̄ ad ſpm̄ ſctm̄ intelligit̉ ꝑtinere. Ipſe eniꝫ eſto. ſpūs adoptionis filioꝝ in quo clamamus. Abba pater: vt eiiij poſſimꝰ dicere. Dimitte nobis debita nr̄a. Et in hoc cognoſcimꝰ: ſicut dicit apl̓s Iohānes: qm̄ xp̄s manet in nobis deij. ſpū quē dedit nobis. Ipſe ſpūs teſtimoniū reddet ſpūi nr̄o:iij qꝛ ſumꝰ filij dei. Ad ip̄m enī ꝑtinet ſocietas qua efficimur īvnū corpus vnici filij dei. Un̄ ſcriptū eſt. Si qua igit̉ exhortatio in xp̄o: ſi qd̓ ſolatium charitatis: ſi qua ſocietas ſpūs.Propter hāc ſocietatē illi in quos primitus venit: linguisoīm gentiū ſunt locuti: qꝛ ꝑ linguas cōſociatior eſt ſocietasgeneris humani. Sic oportebat ꝑ linguas oīm gentiū ſignificari iſtā ſocietatē filioꝝ dei et mēbroꝝ xp̄i futurā in oībusgētibus: vt quēadmodū tūc ille apparebat accepiſſe ſpiritūſctm̄ qͥ loquebat̉ linguis oīm gentiū: ita ſe nūc ille agnoſcataccepiſſe ſpm̄ ſctm̄ qͥ tenet̉ vinculo pacis eccleſie: q̄ diffundiltij tur in oībus gentibus. Unde dicit apl̓s. Studētes ſeruarevnitatē ſpūs in vinculo pacis. Ꝙ autē ſit ipſe ſpūs patris:ipſe filiꝰ dicit. De patre ꝓcedit. Et alio loco. Nō enim voseſtis qͥ loquimini: ſed ſpūs patris veſtri qͥ loquitur in vobisꝘ ꝟo ipſe ſit et ſpūs filij: apl̓s dicit. Miſit deꝰ ſpm̄ filij ſuiin corda veſtra: clamantē abba pater: hoc eſt clamare facientem. Nos enī clamamꝰ: ſed in illo: id eſt ipſo diffundente

charitatē in cordibꝰ noſtris. ſine qua inaniter clamat qͥcūqꝫclamat. Unde item dicit. Quiſqͥs aūt ſpm̄ xp̄i nō habet: hīc Rnō eſt eiꝰ. Ad quē ergo in trinitate ꝓprie ꝑtineret huius cōmunio ſocietatis: niſi ad eū ſpm̄ qͥ eſt patri filioqꝫ cōis? Hūcſpm̄ ꝙ illi nō habeant qui ſunt ab eccleſia ſegregati. Iudasapl̓s aꝑtiſſime declarauit dicēs. Qui ſe ipſos ſegregāt: ani­ Imales: ſpm̄ nō habētes. Unde in ipſa eccleſia etiā illos quiper noīa hoīm qͣꝫuis in vnitatē eiꝰ cōſtitutorū q̄dā ſciſmatamoliebātur. Paulus apl̓s arguens inter cetera ait. Aīalis j. lautē hō nō ꝑcipit q̄ ſunt ſpūs dei: ſtultitia enī eſt illi ⁊ nō poteſt intelligere qm̄ſpiritaliter diiudicat̉. Oſtēdit qͥd dixeritNō ꝑcipit .i. ſcīam nō capit ꝟbi. Hos in eccleſia cōſtitutosparuulos dicit: nōdū ſpiritales ſed adhuc carnales: et lactealēdos nō eſca. Quaſi paruulis Anqͥt) ī xp̄o lac vobis potū j.dedi nō eſcā. Nōdū enī poteratis: ſed nec adhuc quidē poteſtis. Ubi dicit̉. Nōdū vel nō adhuc: ꝓfecto nō deſperat̉: ſedeo tendit̉ vt ſit aliqn̄ qd̓ nondū eſt. Adhuc enī eſtis (inquit̉)carnales. Et oſtēdens vnde ſint carnales. Cū enī ſit (inqͥtinter vos emulatio: nōne carnales eſtis: ⁊ ẜm carnē ambula.tis? Atqꝫ idipſum planiꝰ aperiēs. Cū enī qͥs dicat. Ego (inquit) ſum pauli: aliꝰ auteꝫ apollo: nōne hoīes eſtis? Quid qeſt apollo? Quid aūt paulꝰ? Miniſtri xp̄i ꝑ quos credidiſtiHi ergo .i. paulꝰ et apollo: cōcordes erat in vnitate ſpūs: invinculo pacis: et tn̄ qꝛ eos iſti inter ſe diuidere/ ⁊ ꝓ altero inflari aduerſus alterū ceperāt: dicuntur et hoīes carnales etaīales: nō valētes ꝑcipere q̄ ſunt ſpūs dei. Et tn̄ qꝛ non ſuntab eccleſia ſegregati: paruuli appellātur in xp̄o: quos vtiqꝫvel angelos / vl̓ deos eſſe cupiebat quos arguebat: qꝛ hoīeserāt .i. in his cōtentionibꝰ non q̄ dei ſunt: ſed q̄ hoīm ſunt ſapiebāt. De illis ꝟo qui ſunt ab eccleſia ſegregati: nō dictumeſt: ea q̄ ſunt ſpūs nō ꝑcipiētes: ne ad ſciētie perceptionē referrent̉: ſed dictū eſt: ſpm̄ nō habētes. Nō eſt autē cōſequēsvt qͥ habet etiā ſciēdo ꝑcipiat qd̓ habet. Habēt ergo iſtumſpm̄ in eccleſia ꝯſtituti paruuli in xp̄o: adhuc aīales: adhuccarnales: qͥd habeāt ꝑcipere nō valētes .i. intelligere ⁊ noſſeNā quō eſſent paruuli in xp̄o: niſi renati ex ſpūſancto? Necmirū videri debet ꝙ qͥſqꝫ aliqͥd habet: et qd̓ habet ignorat.Ut enī taceā de om̄ipotētis diuinitate atqꝫ incōmutabilistrinitatis vnitate: qͥs facile ſcientia ꝑcipit qͥd ſit aīa/ ⁊ quisnō habet aīam? Poſtremo (vt certiſſime nouerimꝰ) ꝙ paruuli in xp̄o nō ꝑcipiētes q̄ ſunt ſpūs dei: habent tn̄ ſpm̄ dei:paulopoſt intueamur quēadmodū eoſipſos increpans ait.Neſcitis qꝛ templū dei eſtis: et ſpūs dei habitat in vobis:Hoc vtiqꝫ nullo modo diceret ab eccleſia ſegregatis: qͥ dicti ſunt: ſpm̄ nō habētes. Sed nec ille dicendus eſt eſſe ineccleſia: et ad iſtā ſocietatē ſpūs ꝑtinere: qͥ ouibꝰ xp̄i corporali tm̄ cōmixtione ficto corde miſcet̉. Sanctꝰ enī ſpiritꝰ diſci?pline fugiet fictū. Quapropter qͥcūqꝫ in ſciſmaticis vel hereticis cōgregationibꝰ/ vel potiꝰ ſegregationibꝰ renati baptizātur: qͣꝫuis nō ſint ſpū: tanqͣꝫ hiſmaeli ſimiles qͥ ẜm carneꝫʰnatꝰ eſt abrahe: nō ẜm iſaac qͥ ẜm ſpm̄ qꝛ ꝑ repromiſſionē: tn̄cū ad catholicā fidē veniūt / ⁊ ſocietati ſpūs aggregant̉: quēforis ꝓculdubio nō habebāt: nō eis repetit̉ lauacrū carnisNō enī defuit etiā foris poſitis iſta forma pietatis: ſed accedit eis q̄ niſi intus nō pōt dari vnitas ſpūs in vinculo pacis. Tales qͥppe erāt anteqͣꝫ catholici eſſent: de qualibꝰ dic̄apl̓s. Habētes formā pietatis: virtutē autē eiꝰ abnegātes.Poteſt enī eſſe viſibilis forma palmitis etiā preter vitē: ſꝫinuiſibilis vita radicis haberi nō poteſt niſi in vite. Proinde corporalia ſacramēta q̄ portāt et celebrāt etiā ſegregatiᶠab vnitate corporis xp̄i: formaꝫ poſſunt exhibere pietatis.Uirtꝰ enī pietatis inuiſibilis ⁊ ſpiritalis: ita in eis nō pōteſſe: quēadmodū ſenſus nō ſequit̉ hoīs mēbrū qn̄ amputat̉a corpore. Que cū ita ſint: remiſſio pctōꝝ qm̄ non dat̉ niſi inſpūſctō: in illa eccleſia tātūmodo dari pōt: q̄ habet ſpm̄ ſctm̄Hoc enī fit remiſſione pctōꝝ: ne pͥnceps peccati ſpūs qͥ inſeipſum diuiſus eſt regnet innobis: vt eruti a poteſtate ſpūsimmūdi: tēplū deinceps efficiamur ſctīſpiritꝰ: ⁊ a quomundamur accipiēdo indulgētiā: ipſum accipiamꝰ habitatorēad faciendā: augēdam: ꝑficiendāqꝫ iuſtitiā. Nā et in primoeiꝰ aduētu cū hī qͥ eū acceperāt linguis oīm gentiū loq̄rent̉et ſtupentes eos qͥ aderāt alloqueret̉ apl̓s petrus: cōpunctiſunt corde ⁊ dixerunt ad petruꝫ/ et ad apl̓os. Quid ergo faciemꝰ fratres: mōſtrate nobis? Et dixit petrꝰ ad eos. Agite

Ephe. iiiPIoh̓. xvMat. x.Gal̓ iiij.

iij. ſen. diſ.xxxvij. ca.tertiū ꝟo.Rom̄. viijMat. vj.j. Ioh̓. iij.Rom̄. viijPhil̓. ij.

Ephe. iiijP

j. Cor. xij.

Luce. iij.

Mat. xiiiſ

Ioh̓. xiiij

Ioh̓. xv.

Mat. iij.Actuū. ij.

Q

Actuū. ij.

j. q. j. corporalia.

j. q. j. corporalia.

Sap̄. j.

Gal̓. iiij.

ij. Tim̄. iij.

vbi ſu

Rom̄. viij

j. Corīt. iij.

j. Corī. ij.

Iude .j.

xij.