Sancti Auguſtini de verbis dn̄i.

Sancfi Augnitinire niſi volūtatē: ꝓpter quā inſinuādā ꝟba ꝓponūtur. Quidenī ad rem ītereſt: vtrū dicat̉ ſpūs blaſphemia nō remittet̉:an dicat̉ qui blaſphemauerit in ſpm̄ ſctm̄ nō ei remittet̉: niſiforte ꝙ eadē apertiꝰ iſto modoqͣꝫ illo dicit̉: ⁊ aliū euāgeliſtānō deſtruit aliꝰ ſed exponit? Spūs aūt blaſphemia clauſe dictum eſt: qꝛ nō exp̄ſſum eſt cuiꝰ ſpūs. Non enī quicūqꝫ ſpūsſpūſſanctus eſt. Itē pōt dici ſpūs blaſphemia: cū ſpūquiſqꝫblaſphemat: quo poteſt dici ſpūs or̄o cū ſpū quiſqꝫ orat. Un̄iiij dicit apl̓s. Orabo ſpū: orabo et mēte. Cū ꝟo dictū eſt. Quiblaſphemauerit in ſpm̄ſanctū: ille ambiguitates ſolute ſunt.Itē qd̓ ſcriptū eſt. Nō habet remiſſione in eternū: ſed reusjerit eterni delicti: qͥd eſt aliud qͣꝫ id qd̓ ẜm Mattheuꝫ legit̉.Nō remittet̉ ei: neqꝫ in hoc ſeculo/ neqꝫ in futuro? Alijs qͥpj.pe verbis: et alio loquēdi modo eadē ipſa eſt exp̄ſſa ſententia. Et qd̓ eſt apud Mattheū. Qui dixerit verbū cōtra ſpm̄ſctm̄: ne aliud aliqͥd qͣꝫ blaſphemiā intelligeremꝰ planiꝰ alijdixerūt. Qui blaſphemauerit in ſpm̄ ſctm̄. Eadem tn̄ res aboībus dicta eſt: nec aliqͥs eoꝝ a loquētis volūtate diſceſſit:ꝓpter quā intelligēdā verba dicunt̉ / ſcribunt̉/ legūtur/ audiūtur. Sed ait aliqͥs. Ecce accepi et ītellexi: qꝛ cū diciturblaſphemia: nec exprimit̉ oīs aūt q̄dā: poteſt q̄dā intelligi:aūt oīs. Sed nec neceſſe eſt vt oīs. Niſi aūt quedā intelligatur: falſum eſt qd̓ dicit̉. Ita et ꝟbū ſi nō dicat̉ om̄e ſeu quoddā: nō eſt neceſſe vt om̄e intelligat̉: ſed niſi vl̓ quoddā fueritintellectū: nullo mō poteſt eſſe qd̓ dicit̉. Sed vbi legit̉: qͥ blaſphemauerit: quō intelligo quādā blaſphemiā vbi non legit̉niſi blaſphemia: vel quoddā verbū vbi nō legit̉ niſi verbū:ſed tāqͣꝫ generaliter dici videt̉: qͥblaſphemauerit: Huic cōtradictioni rn̄demꝰ: qꝛ etiā hic ſi diceret̉: qͥ blaſphemaueritquācūqꝫ blaſphemiā in ſpm̄ ſctm̄: nihil eſſe cur aliquaꝫ blaſphemiā q̄rendā putaremꝰ: qn̄ oēm intelligere deberemus.Sed qꝛ oīs nō poteſt intelligi: ne paganis: iudeis: hereticisom̄iqꝫ hoīm generi: qͥ diuerſis erroribꝰ ⁊ ꝯtradictionibꝰ ſuis blaſphemat in ſpm̄ ſctm̄ ſpes remiſſionis ſi ſe correxerintauferat̉: reſtat vtiqꝫ vt in eo qd̓ ſcriptū eſt: qͥ blaſphemauerit in ſpm̄ ſctm̄ nō habere remiſſionē in eternū: ille ītelligat̉qui nō omni modo ſed eo modo blaſphemauerit vt ei nunqͣꝫ.j. poſſit ignoſci. Sicut in eo enī qd̓ dictū eſt. Deꝰ neminē tentat: nō om̄i: ſed quodā tētationis mō deus neminē tētare ino. telligēdus eſt: ne falſum ſit illud qd̓ ſcriptum eſt. Tētat vosdn̄s deꝰ veſter: et ne xp̄m negemꝰ deū: vel dicamus falſumeuāgeliū vbi legimꝰ. Qꝛ interrogabat diſcipulū tētans: ip̄eP autē ſciebat qͥd eſſet facturꝰ. Eſt enī tētatio adducēs pctm̄:qua deꝰ neminē tētat: et eſt tētatio ꝓbans fidē: qua et deustētare dignat̉. Ita cū audimꝰ. Qui blaſphemauerit in ſpm̄ſctm̄: nō om̄e blaſphemādi genꝰ debemꝰ accipere: ſic nec ibivj. om̄e tētandi. Itē cū audimꝰ. Qui crediderit et baptizatusfuerit ſaluꝰ erit: nō vtiqꝫ intelligimꝰ eo modo credētem quoii. et demones credūt ⁊ cōtremiſcūt: nec in eo numero baptizaj. tos: in quoſymon magus baptizari potuit: ſed ſaluꝰ eſſe nōvj. potuit. Sicut ergo cū diceret. Qui crediderit ⁊ baptizatusfuerit ſaluꝰ erit: nō oēs credētes et baptizatos: ſꝫ qͦſdā intuebat̉ in eaſcꝫ fide cōſtitutos q̄ apoſtolo diſtinguēte ꝑ dilectiiij onem oꝑat̉. Ita cū dixerit. Qui blaſphemauerit in ſpm̄ſanctum nō habet remiſſionē in eternū: nō oēm ſed quēdā blaſphemātis ſpūſſancti intēdebat reatū: quo quiſqꝫ fuerit obligatus: nulla vnqͣꝫ remiſſione ſoluet̉. Illud etiaꝫ qd̓ ait. Quimāducat carnē meā ⁊ bibit ſanguinē meū in me manet ⁊ egoin illo: quō intellecturi ſumꝰ? Nūquid etiā illos hic poteri.xj mus accipere: de qͥbus dicit apl̓s: ꝙ iudiciū ſibi māducentet bibāt: cū ip̄am carnē māducent et ip̄m ſanguinem bibāt?Nūquid et iudas magiſtri vēditor et traditor impiꝰ qͣꝫuisprimū ip̄m manibꝰ eiꝰ cōfectū ſacramentū carnis et ſanguicij nis eiꝰ cū ceterꝭ diſcipulis: ſicut apertiꝰ Lucas euāgeliſtadeclarat: māducaret ⁊ biberet: māſit in xp̄o: aut xp̄s in eoMulti deniqꝫ qͥ vel corde ficto carnē illā māducant ⁊ ſanguinem bibūt: vel cū māducauerint et biberint apoſtate fiunt:di. nūquid manēt in xp̄o: aut xp̄s in eis? Sed ꝓfecto eſt quidāmodus māducādi illā carne et bibendi illū ſanguinē: quō qͥmāducauerit et biberit in xp̄o manet/ et xp̄s in eo. Nō ergoquocūqꝫ modo quiſqͣꝫ māducauerit carnē xp̄i et biberit ſanguinē xp̄i: manet in xp̄o: ⁊ in illo xp̄s: ſed certo quodā modoquē modū vtiqꝫ ipſe videbat qn̄ iſta dicebat. Sic igit̉ ⁊ in eoiij qd̓ ait. Qui blaſphemauerit in ſpm̄ſctm̄ non habet remiſſio-

erbis dn̄i.nem in eternum: nō quocūqꝫ modo blaſphemauerit reus eſthuiꝰ irremiſſibilis delictt: ſed modo quodā quē nos q̄rereaut intelligere voluit: qͥ hanc ſentētiam verā terribilēqꝫ deprompſit. Quiſnā ſit aūt iſte blaſphemādi modus: vl̓ potiꝰīmoderatio: quenā ſit iſta blaſphemia: et qd̓ ſit verbū cōtraſpm̄ ſctm̄: iā quātū exiſtimo ipſe ordo expoſtulat vt dicamꝰ:vtrāqꝫ expectationē tādiu ſed neceſſario detentā nō vlteriꝰdifferamꝰ. Noſtis chariſſimi in illa inuiſibili ⁊ incorruptibili trinitate quā fides vr̄a et catholica eccleſia tenet ⁊ p̄dicat: deū patrē non ſpūſſancti patrē eſſe ſed filij: ⁊ deū filiū nōſpūſſancti filiū eſſe ſed patris: deū autē ſpm̄ſctm̄ nō ſoliꝰ patris aūt ſolius eſſe filij ſpm̄: ſed patrꝭ ⁊ filij. Et hāc trinitatēqͣꝫuis ſeruata ſingulariū ꝓprietate ⁊ ſubſtātia ꝑſonarum: tn̄ꝓpter ipſam indiuiduā et inſeparabilē eternitatis: ꝟitatis:bonitatis eſſentiā vel naturā: nō eſſe tres deos ſed vnū deū.Ac ꝑ hoc ꝓ captu noſtro quātū iſta ꝑ ſpeculū ⁊ in enigmate:preſertim talibꝰ qͣles adhuc ſumꝰ videre concedit̉: inſinuat̉nobis in patre auctoritas: in filio natiuitas: inſpūſancto patris/ filijqꝫ cōmunitas: in tribꝰ eqͣlitas. Qd̓ ergo cōmune ēpatri et filio: ꝑ hoc nos voluerūt habere cōmunionē et internos et ſecū: ⁊ ꝑ illud donū nos colligere in vnū qd̓ ambo habent vnū: hoc eſt ꝑ ſpm̄ ſctm̄ deū ⁊ donū dei. In hoc enī recōciliamur diuinitati: eaqꝫ delectamur. Nā qͥd nobis ꝓdeſſetquicqͥd boni noſſemꝰ: niſi etiā diligeremꝰ? Sicut autē ꝟitate diſcimꝰ: ita charitate diligimꝰ: vt et pleniꝰ cognoſcamꝰ:et beati cognito ꝑfruamur. Charitas porro diffuſa eſt in cor 1dibus nr̄is: ꝑ ſpm̄ ſctm̄ qͥ datus eſt nobis. Et qꝛ pctīs alienamur a poſſeſſione veroꝝ bonoꝝ. Charitas cooperit multitu ſ.dinē pctōꝝ. Eſt ergo pater filio veritati origo verax: ⁊ filiꝰde veraci patre orta veritas: et ſpūſſanctꝰ a patre bono et filio bono effuſa bonitas: oīm eſt aūt nō impar bonitas nec ſeparabilis vnitas. Primū ergo in nos ad accipiendā vitameternā q̄ in nouiſſimo dabit̉ de bonitate dei munꝰ: venit abinitio fidei: remiſſio pctōꝝ. Ill̓ enī manētibꝰ manēt quodāmodo inimicitie aduerſus deū: ⁊ ab illo alienatio q̄ a noſtromalo eſt: qm̄ nō mentit̉ ſcriptura dicēs. Peccata vr̄a ſeꝑarant īter vos ⁊ deū. Nō itaqꝫ nobis infert bona ſua: niſi auferat mala noſtra. Et intantū illa creſcūt: inquātū iſta minuuntur: nec illa ꝑficiētur niſi iſta finiātur. Iā ꝟo ꝙ dn̄s ieſusſic in ſpūſctō pctā dimittit: quēadmodū in ſpūſancto demones eijcit: hinc intelligi poteſt: ꝙ poſtea qͣꝫ reſurrexit a mortuis: cū dixiſſet diſcipulis ſuis. Accipite ſpm̄ ſctm̄: cōtinuo Iſubiecit. Si cui dimiſeritis pctā dimittētur ei: ſi cui tenueritis tenebūtur. Nā ⁊ illa regeneratio vbi fit oīm p̄teritorūremiſſio pctōꝝ: in ſpūſctō fit: dicēte dn̄o. Niſi qͥs renatꝰ fue­ Irit ex aqͣ et ſpū: nō pōt introire in regnum dei. Sed aliud eſtnaſci de ſpū: aliud paſci deſpū: ſicut aliud eſt naſciⁱ de carneqd̓ ſit cū parit mater: aliud paſci de carne: qd̓ ſit cū lactat infantē ad hoc cōuerſum vt cū voluptate biberet vnde natꝰ eſtvt viueret: vt inde accipiat viuēdi alimētū vnde accepitnaſcēdi initiū. Primū itaqꝫ credentiū beneficiū eſt benigtatis dei: in ſpūſctō remiſſio pctōꝝ. Unde ita cepit et p̄dicatio Iohānis baptiſte: qͥ p̄curſor dn̄i miſſus eſt. Sic enī ſcriptum eſt. In diebꝰ illis venit Iohānes baptiſta p̄dicāt 1 Adeſerto iudee et dicēs. Penitētiam agite: appropinquabitenī regnū celoꝝ. Ait autē Ioh̓es inter cetera q̄ locutꝰ eſt adeos qͥ venerūt vt ab illo baptizarētur. Ego quidē vos bapti vlzo aqua in penitētia: qͥ aūt vēturꝰ eſt poſt me fortior me eſt:cuiꝰ nō ſum dignꝰ calciamēta portare. Ipſe vos baptizabitin ſpūſctō et igni. Ait ⁊ dn̄s. Iohānes quidē baptizauit aqͣ: Avos aūt baptizabimini ſpūſancto nō poſt multos hos diesquē accepturi eſtis vſqꝫ ad pēthecoſten. Ꝙ autē dicit Iohānes. Et igni: qͣꝫuis poſſit intelligi ⁊ tribulatio quā ꝓ noīexp̄i credētes fuerāt ꝑpeſſuri: tn̄ nō ab re eſt eūdem ſpm̄ ſctm̄etiā noīe ignis ſignificatū videri. Propter qd̓ ⁊ in aduentueiꝰ dictū eſt. Uiſe ſunt illis lingue diuiſe velut ignis: qͥ ⁊ in Aſedit ſuꝑ vnūquēqͣꝫ eoꝝ. Hinc ⁊ ipſe dn̄s ait. Ignē veni mit­ Ltere in mundū. Hinc ⁊ apl̓s ait. Spū feruētes: qm̄ hinc fer­ Huet charitas. Diffundit̉ qͥppe in cordibus nr̄is ꝑ ſpm̄ ſctm̄ qͥ Hdatꝰ eſt nobis. Cui feruori cōtrariū eſt qd̓ dn̄s ait. Refrige­ Aſcet charitas multoꝝ. Sed ꝑfecta charitas: ꝑfectū donū eſt xxſpūſſancti. Prius eſt aūt illul qd̓ ad remiſſionē ꝑtinet pec­ Ccatoꝝ: ꝑ qd̓ beneficiū eruimur de poteſtate tenebrarū: et pͥn Iceps huiꝰ mūdi mittit̉ foras fide noſtra: qͥ operat̉ in filijs in E

iiij. ſen. di.ix. ca. j.

Gal̓. v.Marci. iij.

Marci. iii

j. Corin. xj.

Ioh̓. vj.

Mar. xvj.

Iacobi. ij.Act̉. viij.Mar. xvj.

Luce. xxii.

Deutero.

9xiij.Ioh̓. vj.L5

Iacobi i.

Mat. xij.

vbi sͣ.

Mar. iij.

1. Cor. xiiij

j. Cor. xiiij

Ioh̓. vj.L5

H

Actuū. j.

Actuū. ij.Luce. xij.Rom̄. xij.Rom̄. v.Mattheixxiiij.

vbi sͣ.

Mat. iij.

Eſa. lix.

Aol̓

Rom̄. v.

Ioh̓

j. Netͣ. iiij

iiij

Zg

I

I

cij.