Sancti ⁊ qguſtiniSermo. xi.

Sancti Anguſrinicauit: de folijs ficulneis ſuccinctoria ſibi fecit. Significat īillis folijs pruritum libidinis: quo peccādo peruenit. Indenaſcimur: ſic naſcimur: in carne peccati naſcimur quamſolaſanat ſimilitudo carnis pctī. Ideo miſit deus filiuꝫ ſuū in ſimilitudine carnis peccati. Inde venit: ſed ſic non venit. Nōem̄ eū virgo libidine: ſed fide concepit. Uenit in virgine: quierat ante virginē. Quā creauit elegit: quā eligeret: creauit.Attulit virgini fecunditatē: nō abſtulit integritatē. Qui ergo ſine pruritu foliorum ficus venit ad te: cū eſſes ſub arbore fici vidit te. Para te videre ſublimiter: a quo viſus es miſericorditer. Sed qꝛ magnum faſtidium eſt: de fundamentocogita. Quo inquis fundamento: Diſce ab illo: qm̄ mitis eſt⁊ humilis corde. Hoc ī te fodi fundamētū hūilitatis: et peruenies ad faſtidium charitatis.¶ De eo quod ſcriptum eſt in euangelio ẜm eundem. Qui dixerit verbum contra ſpiritumſanctum: non remittetur ei: neqꝫ in hoc ſeculo neqꝫ infuturo in quo auguſtinꝰ ex euangelio ꝓbat in ſpiritu ſancto et non in ſathana (contra phariſeos)xp̄m eieciſſe demōia et qͣꝫplura alia notatū dignaSermo. xi.Agna queſtio eſt de recenti euangelica lectione ꝓpoſita. Cui ſoluende quantū ad nos attinet: īpaires ſumus: ſed ſufficientia noſtra ex deo eſt: quāEtum eius adiutoriū vel accipere vel capere poſſumus. Prius ergo magnitudinē aduertite queſtiōis: vt cuꝫeius molem humeris noſtris impoſitam videritis: oretispro laboribus noſtris: atqꝫ in auxilio quod nobis prebetur īueniatis edificationeꝫ mentibus veſtris. ¶ Cum dn̄o fuiſſet11oblatus demoniū habēs cecus et mutus et curaſſet eū ita vtloqueret̉ et videret: et ſtuperent omēs turbe dicentes: nūqͥdhic eſt filius dauid? Phariſei audientes dixerūt. Hic noneijcit demones: niſi in beelzebub principe demoniorum. Ieſus aūt ſciens cogitatiōes eorū dixit eis. Omne regnū in ſeipſum diuiſum deſolabit̉. et omīs ciuitas vel domus diuiſacontra ſe nō ſtabit. Et ſi ſathanas ſathanan eijcit: aduerſumſe diuiſus eſt. Quomō ergo ſtabit regnum eius Hoc dicēsex ip̄orum ꝯfeſſione volebat intelligi: ꝙ in eū non credendoin regno diaboli eſſe delegiſſent: quod vtiqꝫ aduerſum ſe diuiſum ſtare nō poſſit. Eligant ergo phariſei qd̓ voluerīt. Siſathanas ſathanā non poteſt eijcere: nihil contra dn̄m qd̓ dicerent inuenire potuerunt. Si aūt pōt: multomagis ſibi proſpiciāt: et recedant de regno eius quod aduerſum ſe diuiſuꝫſtare non poteſt. In quo aūt dn̄s xp̄s eijciat demōes: ne demoniorū principē exiſtiment: attendant quod ſequit̉. ¶ Et ſiego (inqͥt) in beelzebub eijcio demōes: filij veſtri inquo eijciunt? Ideo ip̄i iudices veſtri erunt. Dixit hoc vtiqꝫ de diſcipulis ſuis: illius ppl̓i filijs: qͥ certe diſcipuli dn̄i ieſu xp̄ibn̄ ſibi cōſcij fuerant: nihil ſe malarū artiū a bonomagiſtrodidiciſſe: ne in principe demoniorū eijcerent demones. Iōinquit ip̄i iudices veſtri erūt. Ip̄i inquit ip̄i ignobilia ⁊ cōtemptibilia huius mūdi: in quibus non artificioſa malignitas ſed ſctā ſimplicitas mee virtutis apparet: ipſi teſtes meiiudices veſtri erunt. Deinde ſubiūgitSi aūt ego in ſpiritudei eijcio demones: igit̉ peruenit in vos regnuꝫ deij. Quideſt hoc? Si ego inquit in ſpū dei demones eijcio: nō alit̓ poſſunt filij veſtri eijcere: quibus nō malignā doctrinā ſed fidēſimpliciter dedi: proculdubio peruenit ī vos regnū dei quoſubuertitur regnum diaboli: cū quo et vos ſubuertimini. Etqm̄ dixerat. Filij veſtri in quo eijciūt: vt oſtēderet in eis gratiam ſuā: nō meritū illorū. Aut quō pōt quiſqꝫ (inquit) ītrare in domū fortis ⁊ vaſa eius diripere: niſi prius alligaueritfortē: et ſic domū eius diripere? FFilij inquit veſtri vel qͥ crediderant in me vel adhuc credituri ſunt ⁊ eiecturi demones:non in demonū prīcipe: ſed in ſimplici ſctītate qͥ certe vel fuerunt vel hoc ſūt quod etiā vos eſtis: id eſt peccatores aūt impij et ideo ī domo diaboli et vaſa diaboli: quō ab illo poſſinterui quos preualente iniquitate fortiter obtinebat: niſi alligaretur iuſticie mee vinculis: et vaſa eius eriperē q̄ fuerantvaſa ire: et ea facerem mea vaſa mīe? Hoc eſt quod etiā beatus apl̓s ſuperbis et quaſi de ſuis meritis gloriantibꝰ increilij pans dicit. Quis enī te diſcernit? Hoc eſt: a maſſa perditio

nis ex adam: et a vaſis ire quis te diſcernit? Et ne quiſqͣꝫ diceret: iuſticia mea. Quid em̄ habes (inqͥt) qd̓ non accepiſti? UUnde et de ſeipſo dicit. Fuimus em̄ et nos aliqn̄ naturaliter Efilij ire ſicut et ceteri. Ergo et ip̄e vas erat in domo illius male fortis: cū eſſet eccl̓ie ꝑſecutor: blaſphemus: iniurioſus: inmalicia et inuidia: ſicut fatet̉ agens. Sed ille qui alligauitfortem ab eo vaſa perditionis eripuit: et vaſa electionis effecit. Deniqꝫ ne putarent increduli et impij aduerſantes nomini xp̄iano propter diuerſas hereſes et ſciſmata eorū: quiſub nomine xp̄iano greges colligunt perditorū etiaꝫ xp̄i regnū aduerſum ſe eſſe diuiſum: conſequenter adtangit. Quinon eſt mecū contra me eſt: et qͥ non congregat mecūſpargit1 ꝓNec ait: qui nō eſt ſub voce noīs mei: aut ſub ſpecie ſacramēti mei: ſed qͥ non eſt mecū contra me eſt. Nec ait: qui non congregat ſub voce noīs mei: ſed qui nō ꝯgregat mecum ſpargitNon ergo eſt aduerſum ſe diuiſum regnū xp̄i: et ſi hominesconant̉ diuidere: quod emptū eſt precio ſanguinis xp̄i. Nouit em̄ dn̄s qui ſunt eius. Et recedat inquit ab iniqͥtate om ij.nis qui nominat nomē dn̄i. Nam ſi ab iniquitate nō recedit:non pertinet ad regnum xp̄i etiam nominans nomē chriſtiUt ergo aliqua: exempli gratia: cōmemorē: ſpūs auaricie ⁊ſpūs luxurie: qꝛ ille contrahit: ille diffundit: diuiſi ſūt amboaduerſum ſe: et pertinēt ad regnū diaboli. Apud idolorū cultores ſpiritus iunonis ⁊ ſpūs herculis diuiſi ſunt aduerſumſe: et ambo pertinent ad regnum diaboli. Paganus et iudeus hoſtes xp̄i diuiſi ſunt aduerſum ſe: ⁊ ambo pertinēt ad regnū diaboli. Arrianus et fotinianus ambo heretici: ⁊ aduerſum ſe ambo diuiſi. Donatiſta ⁊ maximianiſta ambo heretici ⁊ aduerſum ſe ambo diuiſi. Omīa vitia erroreſqꝫ mortaliūinter ſe cōtrarij diuiſi ſunt aduerſum ſe: et omēs pertinēt adregnum diaboli: ideo non ſtabit regnū eius. Iuſtus autem ⁊impius: fidelis et incredulus: catholicus ⁊ hereticus: diuiſiquidem ſunt aduerſum ſe: ſed nō ambopertinent ad regnumxp̄i. Nouit dn̄s qui ſunt eius. Nemo ſibi de vocabulo blan­ Ediatur. Si vult ſibi prodeſſe nomē dn̄i: recedat ab iniquitaꝫte qui inuocatnomen dn̄i. Sed iſta verba euangelica ⁊ ſi habebāt aliquid obſcuritatis: quod dn̄o arbitror adiuuāte explanatū nō erat: tn̄ tante difficultatis: quāte apparet eſſe qd̓ſequitur. ¶ Ideo dico vobis. Omne peccatum ⁊ blaſphemia Aremittet̉ hominibus: ſpūs aūt blaſphemie non remittet̉. Etquicunqꝫ dixerit verbum contra filiū homīs: remittetur ei.Qui autē dixerit ꝯtra ſpm̄ſanctū nō remittet̉ ei: neqꝫ in hocſeculo neqꝫ in futuro. Quid ergo fiet de his quos lucrari cupit eccl̓ia? Nunquid nā correctis ⁊ ad eam ex quocunqꝫ errore venientibus ſpes falſa promittitur in remiſſione omniuꝫpeccatorum? Quis em̄ non conuincit̉ dixiſſe verbum cōtraſpiritumſctūm: anteqͣꝫ chriſtianꝰ vel catholicus fieret? Primo ip̄i qui pagani appellantur multorū deorū falſorūqꝫ cultores et idolorum adulatores: cū dicunt dn̄m xp̄m magicisartibus feciſſe miracula: nonne iſtis ſūt ſimiles qui eū dixerunt in principe demoniorum eieciſſe demonia: Deinde cūquotidie noſtrā ſāctificationē blaſphemāt: quid aliud blaſphemant qͣꝫ ſpiritumſanctū? Quid iudei qͥ dixerunt de dn̄ovn̄ iſte exortus eſt ſermo? Nonne adhucuſqꝫ verbū cōtraſpiritumſanctū loquunt̉: ſic negantes eum eſſe ī xp̄ianis: ſicutilli in xp̄o eſſe negauerunt. Neqꝫ em̄ ⁊ illi ſpirituiſancto nonmaledixerunt: aut nō eum dicentes eſſe: aut eſſe quidem: ſeddeū nō eſſe: ſed eſſe creaturā: aut ad demones eijciendos nihil valere: non iſta indigna: non aliquid ſimile deſpirituſctōlocuti ſūt? Saducei eī ſpm̄ ſctm̄ negabāt: phariſei vero eū eēcōtra ſaduceorum hereſim defendebant: ſed eſſe in dn̄o ieſuxp̄o negabant: quem demones eijcere in principe demoniorum putabant: cum eijceret ille inſpirituſancto. Ac per hoc ⁊iudei et quicunqꝫ heretici ſpiritūſctūm cōfitent̉ ſed eum negant eſſe in xp̄i corpore: qd̓ eſt vnica eius eccl̓ia non vtiqꝫ niſi vna catholica: proculdubio ſimiles ſunt phariſeis qui tūcetiā ſi eſſe ſpm̄ ſctm̄ fatebantur: negabant tn̄ eū eſſe in xp̄o: cuius oꝑa in demonibus eijciendis demoniorum principi tribuebant. Omitto ꝙ quidā heretici ip̄m omīno ſpiritūſctūmvel nō creatorē ſed creaturā eſſe contendunt: ſicut arriani eteunominiani et macedoniani: vel eum prorſus ita negāt vtip̄m deū negent eſſe trinitatē: ſed tantummodo eſſe deū patrem aſſeuerant: et ip̄m aliqn̄ vocari filium: aliqn̄ vocari ſpiritumſctūm: ſicut ſabelliani: quos quidā patripaſſianos vo

Gen̄. iij.

Rom̄. viii

Mat. x.

j. Corī. iiij

A

Vlbi sͣ.

Ubi ſupraEphe. ij.

Mat. xij.

ij. Tim̄. ij.

Mat. xij.

B

C