Sancti Auguſtini de verbis dn̄i

Iſci: ſi maior prelata eſt. Rurſum ſi aliquid ipſe proconſul iubeat: et aliud iubeat imperator: nunquid dubitat̉ in illo contemptu illi eſſe ſeruiendum? Ergo ſi aliud imperator et aliud deus: quid iudicatis? Solue tributū: eſto mihi in obſeqͥum. Recte: ſed non in idolio. In idolio prohibet. Quis prohibet? Maior poteſtas. Da veniā: tu carcerem: ille gehennāminatur. Hinc iam tibi aſſumenda eſt fides tua tanqͣꝫ ſcutū ī.vj. quo poſſis omnia ignita iacula inimici extinguere. Sed inſidiat̉ contra te potens: acuit nouaculā vnde capillos radatnō vnde caput incidat. Quod dixi modo: audiſtis ī pſalmo.j. lj. Sicut nouacula acuta feciſti dolū Quare dolū potentis male nouacule comparauit? Quia non admittitur niſi adſuperflua noſtra. Sicut capilli in corpore noſtro tanqͣꝫ ſuperflui videntur et ſine detrimento carnis raduntur: ſic quicqͥdpoteſt tibi facere iratus potens: inter ſuperflua tua numera.Tollit paupertatē tuam: nūquid tollit diuitias tuas? Paupertas tua: diuitie tue in corde tuo. Suꝑflua tua potuit tollere: damno potuit afficere: permiſſus et vſqꝫ ad ledendumcorpus. Etia iſta vita cogitantibus aliam vitam: iſta inquāvita inter ſuperflua deputanda eſt. Nam et martyres cōtempſerunt illam. Non vitam perdiderunt: ſed vitam acquiſierunt. Certi eſtote fratres inimicos non amitti aduerſus infideles: niſi quantum prodeſt temptandis et probandis fidelibus. Certi eſtote fratres: nemo aliud dicat. Omneꝫ curamveſtramſuper dominū mittite: prorſus vos ip̄os totos ꝓijcite in eum. Non ſe ſubducit vt cadatis: ille qui nos creauit: et.x. de ip̄is capſilis noſtris ſecuritatem nobis dedit. Amē dicovobis inquit: et capilli capitis veſtri numerati ſunt. Capilli noſtri numerati ſunt deo: quātomagis mores noſtri: cui noti ſunt ſicut capilli noſtri? Uidete: quia minima non contemnit deus. Nam ſi contemneret: nec crearet. Nam et capillosnoſtros ipſe vtiqꝫ creauit: et numeratos habet. Sed mō cumxj. ſunt inquis: forte peribunt: et hinc audi vocem eius. Amē dico vobis: capillus capitis veſtri nō ꝑibit. Quid times hominem: homo in ſinu dei poſitus? Tu de illius ſinu noli cadere: quicquid ibi paſſus fueris: ad ſalutē valebit: non ad perniciem. Laniatus membrorum martyres pertulerunt: et timent xp̄iani iniurias temporū xp̄ianorum? Qui tibi facit iniuriam modo: timens facit. Non dicit aperte veni ad idoliūnō dicit aperte veni ad aras meas: ibi ꝯuiuare. Et ſi dixeritet nolueris: hoc conqueratur: hoc in poſtulationē: hoc in qͦrimoniā deponat. Noluit venire ad aras meas: noluit veniread templū qd̓ veneror. Hoc dicat. Non audet dicere: ſed aliamachinatur doloſe. Para capillos: nouaculā acuit: ablaturus eſt ſuperflua tua: raſurus quicqͥd relicturus es. Tollat.quicqͥd permanebit ſi pōt. Quid tulit potens nocens? Quidmagnum tulit? Quod fur: quod effractor: vt multum ſeuiatquod latro. Si et ad ip̄m corpus occidendum permiſſus fuerit: quid tollit niſi quod latro? Honoraui cum dixi latro. Nāqualiſcunqꝫ latro: homo eſt. Quod febris: quod ſcorpius: qd̓fungus malus. Iſta tota potentia ſeuiētiuꝫ eſt: facere quodfungus. Manducāt homines fungum malum: et moriūturEcce in qua fragilitate eſt vita humana: quā quandoqꝫ relicturus es: noli pro illa ſic pugnare vttu relīquaris. Uia nr̄axp̄s eſt: xp̄m attende. Pati venit: ſed et glorificari. Contemni: ſed etiā exaltari. Mori: ſed etiam reſurgere. Opus te terret: mercedē vide. Quare vis peruenire delicatus ad eā remad quā nō perducit niſi labor? Sed times ne perdas argentū tuum: quia ad argentū tuū cum magno labore perueniſti.ISi ad argētū tuū quod quādoqꝫ vl̓moriēs amiſſurus es nōperueniſti ſine labore: ad vitam eternā ſine labore vis peruenire? Charior ſit tibi illa ad quam poſt omnes labores ſic ꝑuenies vt nunqͣꝫ amittas. Si hoc tibi charuꝫ eſt ad quā poſtomnes labores ſic perueniſti vt aliqn̄ amiſſurus ſis: quantomagis illa perpetua deſiderare debemus? Uerbis ip̄orumne credatis: nec timeatis: hoſtes nos dicunt idolorū ſuoruꝫ.Sic preſtet deus et det omīa īpoteſtate: quomō dedit quodfractum eſt. Hoc enī dicimus charitati veſtre ne faciatꝭ iſtaquando in poteſtate veſtra non eſt vt faciatis illud. Prauorum hominum eſt: furioſorum: circuncellionū: et vbi poteſtatem non habent ſeuire: et velle mori. Properant ſine cauſa.Audiſtis que vobis legimus: omnes qui nuper in mapalibꝰvij. affuiſtis. Cum data vobis fuerit terra in poteſtatem (Priait in poteſtatem: et ſic dixit que facienda ſunt) Aras eoruꝫ

inquit deſtruetis: lucos eorum cōminuetis: et omēs tituloseorum confringetis. Cum acceperitis poteſtatē hoc facitevbi nobis non eſt data poteſtas non facimus: vbi data ē nonpretermittimus. Multi pagani habent iſtas abominatiōesin fundis ſuis: nunquid accedimꝰ ⁊ cōfringimus? Prius eīagimus: vt idola in eorū corde frāgamus. Quando chriſtiani et ipſi facti fuerint: aut inuitant nos ad tam bonum opus:aut preueniūt nos: modo orandū eſt pro illis: nō iraſcenduꝫillis. Si mouet dolor magnꝰ: aduerſus xp̄ianos mouet: aduerſus fratres noſtros mouet: qui ſic volunt intrare in eccleſiam vt hic corpus habeāt: alibi cor. Totus intus eſſe debꝫSi intus eſt quod videt homo: quare foris eſt quod videt deus? Sciatis autē chariſſimi murmura eoruꝫ coniungere ſecum hereticis: cum iudeis. Heretici: iudei et pagani vnitatem fecerunt contra vnitatē: quia contigit vt quibuſdā locisdiſciplinam acciperēt iudei propter improbitates ſuas: criminant̉ et ſuſpicantur aut fingunt: quia talia de illis ſemperqueramus: quia contigit vt alicubi heretici penas darēt le­ 11.gibus pro impietate et furore violentiarū ſuarū: iam nos di­ ctacunt per omīa querere aliquā incōmoditatē ip̄orum ad perniciem. Rurſus quia cōtra paganos placuit vt leges ferrentur: immopro paganis ſi ſapiant. Sicut enim pueris īſenſatis ad lutū ludentibus et manus coinquinantibus pedagogus cum venit ſeuerus: lutum de manu excutit: codicē porrigit: ita voluit deus per principes ſubditos ſibi terrere corda inſenſata puerilia: vt abijciant lutum de manibus ⁊ aliqͥdvtilefaciant. Quid eſt vtile de manibꝰ? Frange eſurienti panem tuum: et egenū ſine tecto induc in domū tuā. Et tn̄ pueri euadunt ab oculis pedagogi et redeūt ad lutum furtim: etqn̄ inueniunt̉ abſcondūt manus ne videantur. Quia ergo voluit deus: putant nos vbicunqꝫ querere idola: que cū inuenerimus in omnibus locis frangere. Quare? Non ante nos ſūtloca in quibus ſunt? Aut vere ignoramus vbi ſint iſta? Et tn̄non facimꝰ: quia non dedit in poteſtatem deus. Quādo deꝰin poteſtatē: qn̄ xp̄ianus erit cuius res eſt: modo factū voluit cuius res eſt. Si nollet ip̄m locum dare eccl̓ie: ettantū iuberet in reſua: non rem idola puto: qꝛ deberet ſumma deuotion fieri a chriſtianis: adiuuaret̉ abſēs. Xp̄iana anima quedeterra vult deo gratias agere: non vult ibi aliquid eſſe ī cōtumeliā dei. Huc accedit: quia eccleſia dedit ipſa loca: et inre eccleſie idola futura erant. Fratres: ecce quid diſplicet paganis? Parum eſt illis quia de villis ipſorum non illa tollimus: non illa frangimus et noſtris volunt ea ſeruari. Cōtraidola predicamus: de cordibꝰ illa tollimus: ſumus perſecutores idolorum. Profitemur. Nunquid ſeruatores? Nō facio vbi non poſſum: non facio vbi conqueretur dn̄s rei. Ubiaūt vult fieri et gratias agit: reus ero ſi non fecero.¶ De tribus quorum vnus dixit. Domine ſequarte quocunqꝫ ieris et reprobatus eſt. Aliusnon audebat et excitatus eſt. Tertius differebatet culpatus eſt. Sermo. vij.E hoc capitulo euangelij qd̓ dn̄s donauit audi¶ A. gte. Lectū eſt em̄ dn̄m ieſum differenter egiſſe: cuꝫA Iobtulit ſe vnus vt eum ſequeretur ⁊ reprobatus ēalius non audebat ⁊ excitatus eſt: tertius differebat ⁊ culpatꝰ eſt. Ꝙ enī dixit ¶ Dn̄e ſequar te quocunqꝫ ierꝭ AQuid tam promptū: quid tam impigrū: quid tam paratum Let quid ad tātum bonum aptiſſimū: ſequi dominū quocunqꝫierit? Miraris hodie quid eſt hoc: ꝙ magiſtro bono dn̄o ieſu xp̄o inuitante diſcipulos quibus daret regnum celorū: diſplicuit tam paratum. Sed quia talis magiſter erat qͥ futurapreuiderit: intelligimus fratres iſtum hominē ſi ſequereturxp̄m: ſua queſituꝝ fuiſſe nō q̄ ieſu xp̄i. Ip̄e em̄ dixit. Nō oīs Rqui dicit mihi dn̄e dn̄e: intrabit in regnū celorum. Et ip̄e de Aip̄is fuit: nec ſic ipſe nouerat quomodo inſpiciebat̉. Nam ſiiam ſe factū eſſeſperabat: ſi iam doloſum et inſidioſum ſe nouerat: cui loqueretur non nouerat. Ip̄e eſt em̄ de quo euāgeliſta ait. Non opus habebat vt quiſqꝫ ei teſtimonium perhi­ Iberet de homine. Ip̄e enī ſciebat qͥd eſſet in hoīe. Quid ergoreſpōdit? ¶ Uulpes foueas habēt et volatilia celi nidos filiꝰ Aaūt hoīs nō hꝫ vbi caput reclinet. Sꝫ vbi nō hꝫ? In fide tuaUulpes em̄ foueas habēt in corde tuo: quia doloſus es. Uolatilia celi habent nidos in corde tuo: elatus es. Doloſus et

GEphe. vj

Deu t. vi.et. xij.

Pſalm̄. lj.

Matth̓. x

Luce. xxj.

S

H

ii Retracta. v.

Fſa. lviij.

Mat. viij.

Mat. viij.Luce. ix.

Phil̓. ij.Mat. vij.

Ioh̓. ij.

A