Sancti Auguſtini de verbis domini.

Sancti Auguſtinhominum domare pōt: ad deum confugiendū eſt qui dometlinguā noſtrā. Si enī tu eā domare volueris: nō potes: quiahomo es: linguam nullus hoīm domare pōt. Attendite ſimilitudinē ab ipſis beſtijs quas domamus. Equus non ſe domat Camelus nō ſe domat. Elephātus non ſe domat. Aſpisnon ſe domat. Leo nō ſe domat. Sic et hō nō ſe domat. Sedvt dometur equus: bos: camelus: elephātus: leo: aſpis: queritur homo. Ergo deꝰ queratur vt dometur hō. Ergo. Dn̄erefugiū tu factus es nobis. Cōferimus nos ad te: ⁊ bn̄ nobiserit dete. Malum eſt enim nobis de nobis: qꝛ dimiſimus te:dimiſiſti nos nobis. Inueniamur ergo inte: qꝛ perieramusin nobis. Dn̄e: refugium factus es nobis. Quid ergo fratresmei? Dubitare debemꝰ qꝛ māſuetos nos faciet dn̄s ſi nos domandos ei prebeamus? Domuiſti leonē quem nō feciſti: nōdomat te qui fecit te? Unde enī beſtias tā immanes domarepotuiſti? Nūqͥd eis equaris viribꝰ corporis? Qua ergo virtute ingētes beſtias domare potuiſti? Ipſa iumēta q̄ dicūt̉beſtie ſunt. Non enim indomita tolerantur: ſed qꝛ nō eas nouit cōſuetudo niſi in manibus hoīm et ſub frenis hoīm ⁊ ſubpoteſtate hoīm: putas eas manſuetas naſci potuiſſe. Certeferas immanes attende. Fremit leo: quis nontimeat? Et tn̄vndete intelligis fortiorem? Non corporis virtute: ſed mētis ratione interiore. Fortior es leone: vnde factꝰ es ad imaginem dei. Imago dei domat ferā: ⁊ nō domat deꝰ imaginēſuam? In illo ſpes eſt: ei nos ſubdamur: et mīam precemurIn illoſpem noſtrā ponamꝰ: et donec domemur ⁊ perdomemur: ideſt perficiamur domitorē feramus. Plerunqꝫ enimprofert domitor noſter etiā flagella. Si enī tu ad domandaiumentatua profers virgā: profers flagellū: deus nō ꝓferetad domāda iumenta ſua quod ſumus nos: qͥ de iumētis ſuisfaciet filios ſuos? Domas equū tuū: qͥd daturus es equo tuocūte ceperit portare: manſuetus ferre diſciplinā tuam: obedire precepto tuo: eſſe iumētum: hoc eſt adiumentū infirmitatis tue? Quid ei retribuis queꝫ nec ſaltē ſepelis cū mortuꝰfuerit: ſꝫ diſcerpēdū volatilibus proijcis? Domitor tibi deꝰhereditatēſeruat: quod ē ipſe deus: et ad tēpus mortuū reſuſcitatte: carnem tuā vſqꝫ ad numerū capillorū reddet tibi: etcōſtituette cū angelis ī eternū vbi iam nō indigeas domaricv. ſed tantūmodo apijſſimo poſſideri. Erit enim tūc deus oīain omnibꝰ: nec erit vlla infelicitas q̄ nos exerceat: ſed felicitas ſola q̄ paſcat. Ipſe aūt paſtor noſter deus noſter eſt. Ip̄epotus noſter: deꝰ noſter. Honornoſter: deus noſter. Diuitienoſtre: deus noſter. Quecunqꝫ hic varia queris: ipſe tibi vnoīa erit. Ad hāc ſpē hō domat̉: ⁊ domitor intolerabilis habetur? Ad hanc ſpē hō domatur: et cōtra iſtum vtilē domitorēſi forte flagellū proferat murmuratur? Audiſtis exhortantē. apoſtolū. Si ſeparetis vos a diſciplīa: ergo nothi: ⁊ nō eſtisfilij. Nothi ſunt adulteri. Quis enī eſt filius: cui nō debet diſciplinā pater eiꝰ? Et carnis qͥdem noſtre inquit patres habebamus correptores: et ferebamus: non multomagis ſubijciemur patri ſpirituū et viuemꝰ? Quid enim tibi potuit preſtare pater tuus: quia corripuit te: quia verberauit te: qꝛ flagellū protulit ⁊ cecidit te? Nunquid preſtare potuit vt viueres in eternū? Quod non potuit preſtare ſibi: quomō p̄ſtarettibi? Propter pecuniā ſuā quantulancunqꝫ quā de vſuris etlabore collegit: erudiebat te flagellis: netibi dimiſſus laboreius te male viuente diſperderetur. Et cedit filios timēs perire labores ſuos: qm̄ reliquit tibi qd̓ nec tenere hic poterat:nec auferre. Nō enim aliqͥd tibi dimiſit qd̓ ipſius eſſe poſſit.Ceſſit vt ſic cederes. Deus aūt tuus: redēptor tuꝰ: domitortuus: caſtigator tuꝰ: pater tuꝰ: erudit te. Quo? Ut accipiashereditateꝫ: vbi non efferas patrē: ſed hereditatem habeasipſum patrē. Ad hāc ſpē erudiris ⁊ murmuras: ⁊ ſi qͥd triſteacciderit: fortaſſe blaſphemas? Quo ibis a ſpū eiꝰ? Ecce dimittit te ⁊ nō flagellat: deſerit blaſphemantē: nō ſenties iudicantē? Nōne melius ē vt flagellet te et recipiat te: qͣꝫ parcatix tibi et deſerat te? Dicamus ergo dn̄o deo noſtro. Dn̄e refugiū factus es nobis: in generatione et generationem. In primageneratione et altera gn̄atione: refugiū factus es nobis.Tu refugiū vt naſceremur qͥ nō eramꝰ. Tu refugiū vt renaſceremur qui mali eramus. Tu refugium vt paſceres deſertores tuos. Tu refugium vt erigas et dirigas filios tuos.Tu refugium factus es nobis. Ate non recedemus cum liberaueris nos ab om̄ibus malis noſtris: et impleueris nos

bonis tuis. Bona das: blandiris ne fatigemur in via. Corripis: cedis: percutis: dirigis: ne aberremus ī via. Siue ergoblandiris ne fatigemur in via: ſiue caſtiges ne aberremꝰ invia. Domine refugium tu factus es nobis.¶ De eo quod ſcriptum eſt in euangelio ẜm eundem. Petite et dabitur vobis: querite et inuenietis. et cetera. vbi quid et quō petendū ſit inſinuatnecnō de ſumptione ciborū diuitis ac pauꝑis qͣꝫplura ꝑpulchre demonſtrat. ⁊ cetera. Sermo. v.N lectione ſancti euangelij hortatus eſt nos dn̄s¶ Ead orandum. ¶ Petitecinquit) et dabitur vobis: ⁊querite et inuenietis: pulſate et aperietur vobis. .j.AOmnis enim qui petit accipit: et querēs inuenit: x⁊ pulſanti aperietur. Aut quis eſt ex vobis homo a quo petitfilius eius panem: nunquid lapideꝫ porrigit ei? Aut ſi piſcēpetierit: nunquid ſerpentē porriget ei? Aut cum petit ouum.nunquid ſcorpionem porriget ei? Si ergo vos (inquit) cumſitis mali noſtis bona data dare filijs veſtris: quātomagispater veſter qui incelis eſt: dabit bona petentibus ſe. Cumſitis inquit mali: noſtis bona datadare filijs veſtris. Mirādares fratres. Mali ſumus: et bonū patrem habemꝰ. Quideuidentius? Audiuimus nomen noſtrum. Cum ſitis inquitmali: bona data noſtis dare filijs veſtris. Et quos dixit malos: videte qualem patrem illis oſtendit. Quantomagis pater veſter. Quorum pater? Certe maloruꝫ. Et qualis paterNemo bonus: niſi ſolus deus. Ergofratres ideo mali bonūpatrem habemus: ne ſemꝑ mali remaneamꝰ. Nemo malusfacit bonuꝫ. Si nemo malus facit bonum: homo malus quōſe facit bonum? Facit de malo bonum: qui ſemper eſt bonus.Sana me domine inquit et ſanabor: ſaluum me fac: ⁊ ſaluus iero. Quid mihi dicunt vani vana: tu te ſaluum facis ſi voluē xris? Sana me domine: et ſanabor. Nos boni conditi ſumusa bono. Fecit enim deus hoīem rectū: arbitrio autem noſtro Cfacti ſumus mali. Potuimꝰ eſſe ex bonis mali: et poterimꝰeſſe ex malis boni. Sed qͥ ſemper eſt bonus: ipſe facit ex malo bonum: quia ipſe homo voluntate ſua ſeſanare non potuitNon queris medicum vt vulneres te: ſed cum vulneraueriste: queris qui ſanet te. Bona ergo ẜm tempus bona temporalia: corporalia: carnalia nouimus dare filijs noſtris etiaꝫ cūſimus mali. Bonaſunt enī et iſta: quis dubitet? Piſcis: ouūpanis: pomum: frumentum: lux iſta: aer iſte quem ducimus.Bona ſunt hec: ipſe diuitie in quibus homines extolluntur⁊ pares ſuos homines alios non agnoſcunt. In quibꝰ inquāhomines extolluntur: magis amantes veſtem fulgētē: qͣꝫ cogitātes communem cutē. Ipſe ergo diuitie bone ſunt: ſꝫ iſtaomnia bona que commemoraui a bonis ⁊ malis haberi poſſunt. Et cum bona ſint: bonos tamen facere non poſſunt. Eſtergo bonū quod faciat bonum: et eſt bonum vnde facias bonum. Bonum quod facit bonū: deus eſt. Non enim facit hominem bonum: niſi ille qui ſemper eſt bonus. Ergo vt ſis bonus: deuꝫ inuoca. Aliud autem bonum eſt vnde facias bonūid eſt quicquid habueris. Aurum eſt: argētū eſt: bonū eſt: nōꝙ te faciat bonū: ſed vnde facias bonum: habes aurū: habesargentum. Et habes et cōcupiſcis: et plenus es et ſitis: morbus eſt et non opulentia. Sunt homines in morbo: humorepleni ſunt: et ſemper ſitiūt. Quomodo ergo deſideras opulētiā: qui habes hydropē concupiſcentiam? Habes ergo aurūbonuꝫ eſt. Habes non vnde ſis bonus: ſed vnde facias bonūQuod bonum inquit facturus ſum de auro? Nō audiſti pſal Imum. Diſperſit inquit dedit pauperibus: iuſticia eiꝰ manetin ſeculum ſeculi. Hoc eſt bonum: hoc eſt bonum: vnde ſis iuſticia bonus: ſi habes bonum: vnde ſis bonus. Fac bonū debono vnde non es bonus. Habes pecuniam: eroga. Erogādo pecuniam: auges iuſticiā. Diſperſit enim: diſtribuit: dedit pauperibus: iuſticia eius manet in ſeculum ſeculi. Uidequod minuatur: et quod augeatur: Minuitur pecunia: augetur iuſticia. Illud minuitur quod eras dimiſſurus: illud minuitur qd̓ eras relicturus. Illud augetur quod in eternū espoſſeſſurus. Cōſiliū dolucroꝝ: diſcemercari. Laudas enimmercatorē qͥ vēdit plūbū ⁊ acqͥrit aurū: ⁊ nō laudas mercatorē qͥ erogat pecuniā ⁊ acquirit iuſticiā? Sed ego inquit nonerogo pecuniā: qꝛ nō habeo iuſticiā. Eroget pecunia qͥ hꝫ iuſticiā. Ego nō habeo iuſticiā: habeo vel pecuniam. Ergo qꝛ

psͣ. lxxxix

Heb̓. xij.

j. Corī. xv.

X

E

AMat. vij.j. Retract..xviij.

H5xvij.

Lu. xviij.

Hiere.xvij.

Ecc̄s. x.

Psͣ. iij.