Sermo. lxxvij.ncti Auguſtini
Fancti AuguſtiniUbi gēmaꝝ ambitio ⁊ argēti pōdus immēſum? Ubi poſtremū ip̄a cupiditas q̄ cū oīa quotidie q̄ agit neſcit qn̄ totū poſſit amittere? Ubi ſapientia illa et foris excogitata diſertio?Ubi applauſꝰ laudū ⁊ adulatio amicoꝝ aſſidua? Ubi ẜuoꝝſubditi greges ⁊ lāpadaꝝ radiātia luminis? Ubi an̄cedētiūturbaclientū? Trāſierunt oīa ab oculis eiꝰ: et vltra non eritmemoria eiꝰ. Iacet ī ſepulchro redactꝰ in puluere: de fluer̄tcarnes eiꝰ qͣs delitie nutriebāt: ſeꝑati ſūt nerui a ꝯpaginibꝰſuis: ſola remāſerunt oſſa q̄ ſeruant̉ in exēpla viuentiū: vt cognoſcant̉ reliqͥe mortuoꝝ: Putat̉ reqͥeſcere corpꝰ: abijt aūtaīa eiꝰ in infernū ⁊ nō videbit lumē. Circundant enī eū tenebre multe: meror ⁊ afflictio app̄hēdēt eū: vermes ⁊ ignis cōſument eū: ⁊ fletus nō deſinit ab oculis eiꝰ: ſtridor dētiū frequentat ei eo qd̓ peſſimi dolores perurgūt eū et nō deſinuntpene ab aīa eiꝰ. Tunc ſe penitet male vixiſſe ī ſeculo: et hecſibimetipſi reputās dicit ſe pietatē ⁊ mīam nō feciſſe vt querat eā et nō inueniat: multas diuitias ſe poſſediſſe et nō easpauꝑibꝰ erogaſſe: ꝑdidiſſe ſe tp̄s penitētie et nō ſe correxiſſeab oībus malis: dies ſuos negligēdo tranſiſſe in quibus habuit ſpaciū bn̄ faciēdi vt nō incideret ī talibus penis. Expectat enī eū reſurrectio magna vt tradat̉ peiori iudicio ẜm q̄vt geſſit. Ibi enī eū cōturbāt multitudo angeloꝝ: qͥ ſuper penas ſunt cōſtituti: et qd̓ taliter egerit ⁊ elemoſynā nō amauerit: ideo mīa ei denegat̉. Gehēna ardēs eū expectat: qꝛ pauperē ⁊ egenū nō amauit: vētrē eiꝰ ꝑpetuus penetrat vermisqͥ eſurientē pauperē nō ſaturauit. Oqͣꝫtū valet apd̓ dn̄m mīaq̄ in hoc ſeculo exhibet̉. Sicut dn̄s noſter ieſus xp̄s in euangelio dicit. Beatimiſericordes: qm̄ ip̄i mīam conſequenturFratres mei dilectiſſimi exhibete mīam dū lucē huius vitehabetis ne tenebre mortis vos cōprehēdāt. Elemoſyna enīemundat pctā et ip̄a interpellat ꝓ nobis dn̄m: qꝛ qd̓ habemꝰrelinqͥmꝰ ⁊ qd̓ pauperibus dedimus ip̄m integre poſſidemꝰDies enim domini feſtinus adueniet: et miſericordes miſericordiam conſequentur a domino noſtro ieſu chriſto: qui eſtbenedictus in ſecula ſeculorum. Amen.¶ De cogitationibus peruerſis q̄ a diabolo immittūt̉ ⁊ quō eijciēde ſūt a nobis. Sermo. lxxvi.Rimū quidē cogitationibꝰ malis repugnādū eſt:vt cū aliqͥd carnale autſordidū ſuſurrauerit aduerEſarius prius qͣꝫ ſautiet mētē ſagitta deleat̉ ⁊ excuDciatur. Solet enī triſticiā afferre ⁊ dubitatiōes deꝓpoſito ⁊ deſperationē bonoꝝ aſpirare: ⁊ varias cupiditates ingerere: ⁊ oēs oīno ſagittas acuere: vt ſicut in. x. pſalmoſcriptū ē. Ut ſagittēt ī obſcuro rectos corde. Tu gͦ mox cū ſēſeris iſta: moliri geīnato ſuſpirio ad dn̄ꝫ mēte cōuerſa ne permittas accedere ꝯſiliū qd̓ ſēſūpoſſit inqͥnare. Sicut enī veſtimētūcādidū: ſi fuerit ſanguīe aſꝑſū: ſi mox fuerit lotū cādorē ſuū recipit: ſi aūt inſederit ⁊ incoxerit macula vix lauaturſi ⁊ mēs hūana: ſi ſurgētē cogitationē mox deleuerit: poteritſuū retinere cādorē: ſi aūt diutiꝰ reſidere ꝑmiſerit: vix cummagno labore purgat̉. Hec ē aūt pͥma victoria ſecreti certaminis nr̄i qd̓ dn̄s expectat ⁊ angelꝰ: cū cogitatiōibꝰ malignimēs hūana fidelit̓ occurrit: ⁊ bonis oꝑbꝰ malos ſuꝑat cogilij. tatꝰ. Hīc laus naſcit̉: hīc creſcitgl̓ia: ſicut apl̓s ait. Cū venerit inqͥt dn̄s ⁊ illuīabit occulta tenebraꝝ ⁊ manifeſtabit ꝯſiliacordis: tūc laus erit vnicuiqꝫ a deo. Maīfeſtū ē enī apd̓ fideSliores: qꝛ nō ſolū de factis ſꝫ etiā de cogitatꝭ aut laus aūt vituꝑatio a deo iudice tribuat̉. Itē qd̓ īuiti patimur cogitationes frequēt̓: nō nos lateat frēs: qd̓ maligni frequēter cogitavij. tiones ſuſtinemꝰ: qn̄ aūt ꝯtīgit: de apl̓o dicamꝰ. Nō qd̓ volohͦ ago: ſꝫ qd̓ odi illd̓ facio. Et video aliā legē in mēbris meisrepugnātē legi mētꝭ mee: ⁊ captiuātē me ī lege pctī. Et reuera vnū ꝓpriūqꝫ ſtudiū ē ſathane: hūanā mētē prauis grauare ꝯſilijs. Si qͥdē hāc īiuriā ab exordio ſortiti ſumus vt nosſerpētis caput obſeruemꝰ: ille aūt nr̄ꝫ calcaneū vtiqꝫ nō nr̄ipēdū calcaneū: ſꝫ mētꝭ finē obẜuat: vt ſi quō poſſit currētemad celeſtia aīaꝫ morſu ſuo ad terreſtria retinere. Aduerſꝰ haſgͦ obſcuritates maloꝝ vt ſincerꝭ mētibꝰ viuere poſſimꝰ: cordꝭocl̓i bn̄ curādi ſūt. Et vt vincamꝰ: arma nobis ſūt valde neceſ2.xſaria. Arma inqͥt militie nr̄e nō carnalia ſed potētia deo addeſtructionē munitionū: malorū cōſilia deſtruentes. Amē.¶ Sermōes diui aurelij auguſtini ad frēs ſuosī heremo ꝯmorātes ⁊ qͦſdā alios felicit̓ expliciūt
Sermo. lxxvij.¶ Sequuntur quedam ex diuerſis collecta ⁊ adgloriam beati auguſtini hic ſubiuncta.¶ De vita: cōuerſatiōe ac morte ſancte Monicematris beati Auguſtini: Narratio .i.Onica mater ſancti Auguſtini: cuius hiſtoria trahit̉ ex ſentētia ſctī auguſtini exAlix. confeſſionū: ⁊ ex duabꝰ epl̓is qͣs auguſtinus ſcripſit ſue ſorori ꝑpetue virgini.Mortor te inqͥt auguſtinꝰ dilecta ſponſaxp̄i: vt deo ſtudeas ī oībꝰ placere: ſicut ⁊charā matrē nouiſti ꝑfeciſſe. Nā dū eſſetM ꝙ Mpuella: ad eccleſiā fugiebat diu ī angulorꝑmanes: et virginales or̄ones ad xp̄m fundebat. Dū aūt domū tarde rediret ab auia ſua verberabat̉: eo ꝙ extra domumſine pediſſequa receſſiſſet: ⁊ totū ip̄a puella patienter portabat. In tota autē puericia ſua nunqͣꝫ cū puellis ludētibus ſemiſcuit: ſꝫ frequēter ī nocte adhuc in puericia de lecto ſurgebat: ⁊ genibꝰ flexis orationes qͣs a matre noīe facūdia didicerat: dn̄o offerebat. Ab infantia aūt cū ea creuit miſeratio:⁊ naturali affectiōe pauperes diligebat. Sepepanē de mēſain ſinu collocabat: ⁊ de paterna domo fugiēs pauperibꝰ tribuebat: hoſpites et infirmos viſitabat: vicinas litigātes reprehēdebat: pedes infirmoꝝ ſepe lauabat: ⁊ eis vt puella poterat ſeruiebat. Cū aūt parētes eiꝰ more ſeculariū veſtibusdelicatis eā ornare voluiſſēt: ip̄a ꝯtriſtata reſpuebat. Et cūeſſet annoꝝ tredecim: eā nobili patricio carthaginenſi tradiderūt. Ꝙto aūt timore et honeſtate: quanta etiā ſumma pulchritudine dn̄s eā dotauerit: qͣꝫta etiā pudicitia eā dn̄s magnificauerit: certe ī breui dici nullatenꝰ poſſet. Matrimoniūtn̄ optime cōſeruauit: filios in om̄i timore dn̄i ſufficiēter erudiuit: thorū immaculatū cuſtodiuit: ⁊ maritū ferociſſimū cūmagno labore in fine lucrata ē. Cum aūt vixiſſet cū viro ſuofere annis duodecim reſpexit dn̄s humilitatē ancille ſue: etexaudiuit lachrymas eiꝰ: nā inſpirauit dn̄s maritū vt deinceps vxorē pudicā ⁊ caſtam ſeruaret. Omira res: qꝛ cū eſſetferociſſimꝰ: qͣꝫto affectu carnali ab ea diuiſus ē: tātomagismatrimonioſpiritali et ꝑ dilectionē cōiunctus eſt. Cū enimvir eius eſſet annorū ſeptuagintaduorū:: obijt in pace. Quātis aūt ſalutaribus monitis ⁊ ieiunijs quātiſqꝫ lachrymis etorationibꝰ illā viduāſanctā: caſtā: ſobriā: ⁊ piā dn̄s dotauitmirū eſt. Oīa tn̄ poſt mortē viri cōtēpſit: om̄e regnū mundi ⁊oēm ornatū eiꝰ reſpuit ꝓpter deū: intantū vt non ſolū materpaupeꝝ vocaret̉: ſꝫ ancilla. Et qꝛ dū vir eiꝰ viuebat: ptātemꝓprij corporis nō habebat: ideo elemoſynas nō ita largitertribuebat. Sed poſtea ita vixit: vt nō ſolū elemoſynas largiter tribueret: ſꝫ etiaꝫ cicatrices paupeꝝ liniret. Propter qd̓ei dn̄s cētuplū reddidit: dū crucē eius ī corde eius infixit etpaſſionē. Dū aūt quadā die preuēta ⁊ viſitata ate dn̄e: beneficia tua q̄ tu in carne humano generi clemēs exhibuiſti ancilla tua cōſideraret: tantā gratiā: tātamqꝫ lachrimaꝝ copiātorculari tue crucis expreſſam ī paſſione tua adinuenit. ꝙ veſtigia eius ꝑ eccleſiaꝫ lachryme deſuꝑ pauimētū defluētesoſtendebāt. Et qͣꝫto plus ab effluētia lachrymaꝝ hortabat̉deſiſtere: tanto plus fluuius lachrimaꝝ oriebat̉. Tanta aūtgratia ancilla xp̄i ieiunādo alios precellebat: ꝙ diebꝰ quibꝰad cenā vocabat̉: tanqͣꝫ ad amarā medicinā accedebat. Erataūt ei timor caſtus ī cordetanqͣꝫ faſcia pectoralis: qua cogitationes cōſtringeret: in ore tanqͣꝫ frenū qͦ linguā reprimeretin oꝑe tanqͣꝫ ſtimulus nepigricia torperet: in cunctis tāqͣꝫ regulane modū excederet. Timor aūt iſte tanqͣꝫ ſcopa purgabat cor vidue ab oī duplicitate: os a falſitate: oꝑa ab oī vanitate. Nunqͣꝫ verbū ſeculare ab ore eiꝰ recordor me audiuiſſeſed in oībus verbis ſuis ⁊ factis ſemꝑ xp̄m primo nomīabatTantumtimor dn̄i mentem eius occupauerat: ꝙ non ſolumab om̄i ſpecie mali ſibi cauebat: ſꝫ ſpū pietatis ad om̄e bonūprona erat. Satagebat mirabiliter oꝑa pietatis ꝓ poſſe cordialiter implere: ſuper oīa infirmis ſeruire: ſepulturam mortuis prebere: orphanos cuſtodire vt filios: viduas ⁊ maritatas cōſolari: quapropter multa de arcanis celeſtibus dn̄o reuelante ꝑcepit. Unde tanta ebrietate ſpūſſancti ſepe rapiebatur: ꝙ in ea fere per totum diem quieſcens: dum eſſet rex īaccubitu ſui cordis: neqꝫ vox neqꝫ ſēſus ī ea audiebat̉. Neqꝫmirū qꝛ illa pax q̄ exuperat oēm ſenſum: ſepeliebat vidue ſē-
j. Cor. j..
Rom̄. vij.
ij. Cor. x
B
A
B