Sancti Auguſtini.Sermo. lix.

Ranci Auguſtini.in infernū et non videbit vlterius lumen. Circundant enimeum tenebre multe: tremoret afflictio apprehendent eū: vermes et ignis conſument eum: et fletus non deſinet aboculiseius: ſtridor dentium frequētat eum: eo quod peſſimi dolores perurgunt eum: ⁊ non deſinunt pene ab anima eius. Penitet ſe modo male vixiſſe in ſeculo: et hec ſibimetipſi reputans dicit ſe pietatem et miſericordiam non feciſſe: et modoqueret eam et non inueniet: multas diuitias ſe poſſediſſe etrepoſuiſſe et nō eas pauperibus erogaſſe: perdidiſſe ſe tempus penitentie et non ſe correxiſſe ab omnibus malis: diesſuos negligendo tranſiſſe in quibꝰ habuit ſpacium bene faciendi vt non incideret in talibus penis. Expectat enim eūreſurrectio magna vt tradatur peiori iudicio ẜm que vt geſſit. Ibi enim eum conturbabunt multitudo angelorum: quiſuper penas ſunt conſtituti: improperantes ei quod taliteregerit ⁊ elemoſynam non amauerit: ideo miſericordia ei denegatur. Gehenna ardens eum expectat: quia pauperem etegenum non amauit: ventrem eius perpetuus penetrat vermis: qui eſurienteꝫ pauperem non ſaturauit. O qͣꝫtum valetapud dominum miſericordia que in vita huius ſeculi exhibetur: que dum hic exhibendo delectatur: ad recolligendūinuenitur. Sicut dominus noſter ieſus chriſtus in euangelio dicit. Beati miſericordes: quoniam ipſi miſericordiamconſequentur. Currite itaqꝫ fratres mei dilectiſſimi dū lucēhuius vite habetis: ne tenebre mortis vos comprehendāt:facite miſericordias in hoc ſeculo que deleāt peccata vt ſuccurrant vobis in die iudicij: quia quod manducatis perditis: et quod laboratis relinquitis: quod vero pauperibꝰ erogatis: hoc firmiter poſſidebitis. Elemoſyna enim emundatpeccata et ipſa interpellat pro nobis dominum. Antecedatigitur nos miſericordia noſtra in die iudicij: et ipſa interpellat pro nobis in conſpectu domini vt miſericordes miſericordiam conſequamur. Preſtante domino noſtro ieſu chriſtocui eſt honor et gloria in ſecula ſeculorum. Amen.¶ De contemptu mundi ad ſacerdotes et clericos ſuos. In quo principaliter declarat mandatum hoc videlicet ſi vitam vis ingredi ſerua mādata quod ⁊ diſtinguit inſuper multa ſingulariſſime declarat de religioſis proprietarijs apoſtolorum exemplo. Sermo. lix.Udite fratres chariſſimi ſalutiferam patris noIſtri doctrinam: qui non terrenam ſed eternam cōcupiſcitis hereditatem: qui non vultis ſortem acHacipere in terra morientiuꝫ: ſed cum pſalmiſta decantare. Portiomea interra viuentium. Qui egyptum reliquiſtis et ad promiſſionis terraꝫ feſtinatis. Audite itaqꝫ habentes aures audiendi pium patrem ad hereditatem celorum nos vocantem et dicentem. Uenite filij audite me: tic. morem domini docebo vos. Quis eſt homo qui vult vitam?Quis es qui ad vitam vis ingredi: ſerua mandata dei. Quorum mandatorum alia ſunt ſpecialia: alia vero communia.Specialia ſunt proprie canonicorum ſiue clericorum et monachorum. Communia autem omnium catholicorum. Specialia igitur ſunt hec. Si vis perfectꝰ eſſe: vade et vende omnia que habes et da pauperibus et ſequere me. Et iterum.Omnis qui reliquerit domū aūt agrum aut patrem aūt matrem aut fratres aut ſorores aut filios aut agros ꝓpter me:centuplum accipiet: et vitā eternam poſſidebit. Et ad diſcia. pulos. Uos qui ſecuti eſtis me: in regeneratione cuꝫ ſederūtfilius hominis in ſede maieſtatis ſue: ſedebitis et vos ſuperſedes duodecim iudicātes duodecim tribus iſrael. Hec itaqꝫ fratres qͣꝫto ſingularia: tanto precipua: qͣꝫto acriora: tātodeo gratiora. Dicit iterum ſaluator noſter inter cetera. Quinon renunciauerit omnibus que poſſidet: non poteſt meuseſſe diſcipulus. Qui dixit omnibꝰ: nihil proprium a ſuis diſcipulis poſſideri voluit. Qui quicqͣꝫ poſſidet interra: remotus eſt a chriſti diſciplina. Qui autē non eſt diſcipulus chriſti: quomodo preſumit ſibi ligandi atqꝫ ſoluendi poteſtateꝫ:Intendite fratres verba euangelij dicentis. Intrauit ieſusianuis clauſis ad diſcipulos: et inſufflans dixit eis. Accipite ſpiritum ſanctum: quorum remiſeritis peccata remittun-

Sermo. lix.tur eis: et quorum retinuerītis: retēta ſunt. Nunquid illi habebant proprium: quibus magiſter indixerat. Nihil tuleritis in via? De quibus lucas euāgeliſta refert. Erant eis om­ Ania communia. Uidete quid petrus dixerit ad ieſum. Ecce etnos reliquimꝰ omnia et ſecuti ſumus te? Qui omnia reliquē Mrant: nihil ſibi penitus retinuerant. Unde ergo ſibi arrogātligandi atqꝫ ſoluendi poteſtatem: qui interra preſumunt poſſidere facultatem? Quomodonon erubeſcunt dicere. Domi inus pars hereditatis mee. Ubi eſt illud apoſtolicum. Que ij.conuentio chriſti adbelial? Qui terrenas poſſeſſiones relinquere nolūt: cur peccata populi cōmedunt? Si decimas cuꝫ infilijs leui accipiunt: quomodo inter ceteras tribus partemaccipient? Si nominis ſui ethymologiam attendūt: cur clerici a ſorte dicti ſunt: niſi quia dominus eorum ſors vel hereditas ſit? Cur ſaltem clericatus ſui ſigna quibus a laicis diſcernuntur non perpendunt? Non enim ſine cauſa capita eorum raduntur et tondentur: ſed perſpicaciſſima et euidentiſſima ratione. Nam his ſignis ſecernuntur a laicorum conuerſatione. Quod vt multis deo propitiante proficiat: admonitioni vtiliſſime duximus inſerere. Dicimus multoruꝫpatrum auctoritate cerebrum eſſe ſedem ſapientie: chriſtuꝫvero (paulo atteſtante) dei virtutem et ſapiētiam eſſe. Cum j. īitaqꝫ cerebrum ſit in capite: ſapientia vero iuxta patrum auctoritatem in cerebro habeat ſedem: et ſic per ſapientiam ſibi infuſam cuncta membra regantur a capite: quod per cerebrum eſt: quod eſt ſedes ſapientie. Sic inter nos ⁊ veram ſapientiam que (vt diximus) chriſtus eſt: qui etiā iuxta apoſtolum: caput noſtrū eſt. Dicit enim. Caput mulieris eſt vir: 1caput vero viri eſt chriſtus: chriſti autem caput eſt deus. Utoſtendamus nullum obſtaculum intereſſe in ea parte piloscapitis incidimus: in qua nouam ſapientiam: id eſt chriſtuꝫineſſe cognoſcimus: per hoc ſignantes malam terrenarumrerum ſollicitudinem noſtre mentis ad deum contemplandum impedire. Scimus enim ꝙ quiſqꝫ qͣꝫtomagis terrenisoccupationibus implicatur: tantomagis a ſui conditoris viſione impeditur. Unde apoſtolus. Nemo militans deo im llplicat ſe negocijs ſecularibus. Item. Qui ſine vxore eſt co­ .gitat que dei ſunt. Hinc moyſes ait. Leuite radāt pilos car­ Inis ſue. Leuita interpretatur aſſumptus. Quiſqꝫ nanqꝫ in oſficijs diuinis aſſumptus eſt: pilos carnis: id eſt ſuperfluascogitationes cordis radere debet. Caput igitur radere: ſignat cogitationes terrenas et ſuperfluas a mente reſecare.Nec incongrue per pilos ⁊ capillos ſignantur cogitationesſuper flue. Sicut enimpili non ſunt pars corporis ſed quēdāſuperfluitas procedens a corporis humore: ſic bona temporalia non ſunt nobis naturalia ſed aliena et ſuperflua. Hincitaqꝫ fideles chriſti qui adeternam vitam medullitus ſuſpirant: qui mundū cum ſuis oblectationibus ſub pedibus conculcant: qui in terra nihil poſſidere volunt: ſed cum apoſtolo dicunt. Noſtra conuerſatio in celis eſt: capillorum mini­ 1mam partem in capitibus retinent: vt per eorum abraſionēſe minimam terrenorum ſollicitudinem habere deſignent.Quapropter etiam illam minimam particulam capillorumretinent: quia dum in hoc mundo ſunt: a terrenis cogitationibus omnino vacui eſſe non poſſunt. Quiſquis igitur clericus ad ſortem domini vocatus qui comam nutrit et capillos radere vel tōdere erubeſcit: profecto ſe non de dei ſed demundi ſorte eſſe teſtatur. Ꝙͣto enim quiſqꝫ carnis crines diligit: fouet et nutrit: tanto cor ſuum non in celis ſed interra fixum eſſe oſtendit. Ꝙto autem radit et edomat: tanto ſe nonterrena ſed eterna diligere comprobat. Si vero (vt prediximus crines idcirco radimus vt inter nos et deum nihil intereſſe approbemus: profecto patet ꝙ cum in oratione perſiſtimus: aliena velamina capitibus noſtris apponere nondebemus: preſertim cum apoſtolus dicat. Uir nō debet ora i.re velato capite: imago enī dei eſt. Ceſſent itaqꝫ clerici pſalmodie hymniſqꝫ ſpiritalibus inſiſtētes capillos: mitras ceteraqꝫ velamina in capitibus portare: ne dum cum deo loquimur famulatus ſui ſigna occultantes: eius indigni iudicemur propitiatione: cuiꝰ ſalubri doctrine preſumimus nōobedire. Qui enim non obedit apoſtolo: contradicit euangelio: et iuxta eiuſdem apoſtoli vocem dicentis. An queritis ijexperimentuꝫ eius qui in me loquitur chriſtus: Iten ſi an­ Cgelus venerit de celo: ⁊ aliud euangelium nūciauerit vobis

Mat. v.

Psͣ. cxlj.

psͣ. xxviijMat. xix.

psͣ. xxxiijMat. xix.

vbi ſupra.

Ioh̓. xx.

ELu. xiiij.

Actuū. ij.et. iiij.Mat. xix.

et. iiij.Mat. xix.

Psͣ .xv.ij. Corī. vj.Rin. xviij.

Rin. xviij.

i. Cor. xj.

Corī. j.

Psͣ vij. Corī. vj.

ij. Tim̄. ij.j. Cor. vij.Num̄. viij

Phil̓. iij.

ij. Cor. xiijGal̓. j.

i. Cor. xj.

C

D