Sermo. xlix.Sancti Auguſtini.
Sancfi Auguitini.to cuncta que dei ſunt deſpictendo. Me morare nouiſſimatua: qꝛ terra es et interram ibis. Memorare nouiſſima tua:quia cōceptus es in culpa: natus in pena: viuens in miſeria:et neceſſario morieris ī anguſtia. Ohomo cur te iactas fortitudine? Ecce nūc poſt modicū infirmarꝭ: ⁊ deficis. Cur inflaris mūdi ſapiētia? Ecce ꝙ ſtulticia ē ⁊ eā perdes ⁊ tuā pru.j. dētiā reprobabo: dicit dn̄s. Cur inflaris ſciētia? Nūqͥd philoſophis obſcuratū ē cor: ⁊ in cogitationibꝰ ſuis euanuerūt:Nunquid traditi ſunt in reprobū ſenſum? Cur te iactas generis nobilitate? Nunquid oīm naſcendi conditio vna eſt:Nunquid et moriendi vna concluſio? Quis nobilium vnqͣꝫnatus eſt ſine ſanguinis cruentatione.? Nunquid nobilis ſimul cū paupere ꝑ eundem dum naſcitur meatū trāſit? A regula etiam mortis nunquid parcitur diuiti? Cur diuitijs teiactas? Ipſe enim potius inſidie tibi ſunt qͣꝫ amicitie. Nampauper fere nunqͣꝫ occidi queritur: diuiti veroſemꝑ inſidiatMemorare o homo nouiſſima tua qͥ quotidie epularis quōnudus de vtero matris veniſti: ⁊ nudꝰ reuerteris. Eia ergofratres domos veſtras pauperibus aperite: elemoſynas facite: voluptates veſtras rationi ſubiugate: in cunctis memorantes nouiſſima veſtra vt mortaliter nō peccetis in eternū.Adiuuet autē nos deus ſine cuius volūtate folium arborisnon mouetur ad perficiendum ea que placita ſunt ei qͥ eſt benedictus inſecula ſeculorum. Amen.¶ De miſeria carnis et falſitate preſentis vite.et carnis ad aīam ꝑpulchra diſceptatio. ⁊ cetera.Sermo. xlix¶Uita que tantos decipis de ꝓprijs: tantos ſedu-xiſti: tantos excecaſti: q̄ dumfugis nihiles: dumvideris vmbra es: dū exaltas fumꝰ es. Dulcis esAſtultis et amara ſapi entibus. Qui te amat: non tecognoſcit. quite contēnunt ipſi te intelligunt. Timenda es ⁊fugienda es. Ue qui tibi credūt: beati qui te contēnūt. Ueranon es vita quā te oſtendis. Alijs oſtendis te longā vt ꝑdasin finem. Alijs breuem vt dūpenitere volūt: non permittas.Alijs largā vt faciant quid volunt. Alijs anguſtā vt non faciant bonū. Quare oſapiens: fuge quod fugis. Sic enim eſtvita noſtra quaſi hō in domo aliena: neſciens qͣ hora vel diepatronus dicat: vade foras: quia non eſt tua domus ī qua esij. Oſeculū vanū qͥd nobis tanta ꝓmittꝭ: dū decipis? Qui tibiamicus voluerit eſſe: inimicus dei cōſtituetur. Amicitia ſcl̓iinimicitia dei eſt. Caro eſt que animam perdit: caro eſt querecipit inimicum cum vitijs ſuis. Item ſeminat homicidia:ſeminat fornicationem: ſeminat concupiſcentiam: ſeminatrixas: ſeminat libidinem: ſeminat furtum: ſeminat idolatriāſeminat cupiditatem: ſeminat ſuꝑbiā et inter fratres diſcordiam: ſeminat inuidiā: ſeminat contra deū blaſphemiā. prouocat ſciſmata: irritathereſes: ⁊ intra eccleſiā dei infert diuiſiones: inter populos chriſtianos ponit offendicula et inter gentes pugnas: et inter cōſanguinitatem incantationes:et qd̓ peius eſt in cordaſeruoꝝ dei diuerſa genera cogitationum immittit: et oīa q̄ mala ſunt in hoc mūdo caduco: peſſimo ⁊ nephādo ⁊ quaſi orta ſub oī velocitate tranſit. Carnisetiā poteſtatē habet diabolus ⁊ non aīe: dicente dn̄o ad diabolum de beato iob. Do tibi illū in poteſtate: ſꝫ non aīam eiꝰ.Caro miſera grauat aīam: caro vaga demergit in infernumCaro inimica eſt aīe: q̄ ſi inimica nō eſſet: nō vtiqꝫ dilexiſſetiſtius ſeculi vanitatē: ⁊ vita vana non frueretur. O vita atrociſſima: quā humores tumidant: dolores eſtuant: aeres morbidant: eſce inflant: ieiunia macerant: ioci ſoluūt: triſticie cōſumunt: ſollicitudoco artat: ſecuritas hebetat: diuitie ſuperbiunt: paupertas eijcit: iuuentus extollit: ſenectus incuruatfrangit infirmitas: meror conſumit: et ſuper his oībus morsatrociſſima ſuccūbit vi furibūda. Ocaro cū deformitate depreſſa: illam debuiſti vitā amplecti q̄ in eternitate conſiſtit:vbi vita eſt ſine mortē: vbi iuuentus ſine ſenectute: vbi luxſine tenebris: vbi gaudiū ſine triſticia: vbi nobilitas ⁊ volūtas ſine iniuria: vbi regnū ſine cōmutatione. Hec ſunt ſeptēq̄ cōſequi debueras. Ocaro miſerabilis quare negaſti du viueres? Si perſeueraſſes bona et quibuſlibet bonis priuatanon fuiſſes ſi bene egiſſes. Illic enī ꝑmāſiſſes vbi ē gaudiūſempiternum: vbi immarceſſibilis eſt gloria: vbi incorruptibilis eſt et incōparabilis delectatio: vbi xp̄s apoſtolorum ⁊
Sermo. xlix.ꝓphetarū et ſctōꝝ oīm eſt iocūditas: nec nō ⁊ ſumma leticiacū ſctīs angelis canētibꝰ laudes deo: vbi delectatio oīꝫ bonoruꝫ. Hec oīa bona delectabilia ꝑ huius ſeculi prauitatesſpreuiſti. Ecce poſt finē qͣꝫuis īlimo terre māciperis: habesinimicitiā: id eſt corruptionē: fetorē ⁊ vermē: ⁊ diſſolutionēfetoris pateris: vt viuētes de te exemplū accipiāt: qͥd fuiſti⁊ qͥd es qꝛ a vermibus cōſumeris: poſtremo vero in finē propter nouiſſima: ꝓpter redeūtem aīam: id eſt vitā in corporein quo prius fuiſti ſupplitijs eternis mācipaberis et ſimulcū aīa dānaberis. Omiſera aīa quā caro perſequit̉. Caro cōcupiſcit: corpꝰ operat̉. Caro aūt cū ſatiat̉ affluentiſſimis cibis et potibꝰ et delectationibꝰ: hortatur oīa malefacere. Caro prouocat homicidia: caro ꝑpetrat adulteria: caro cōmittit rixas ⁊ ſcandala: caro inſerit ebrietatē: caro portat omnēcōcupiſcētiā huius ſeculi. Ocaro miſera qͥd habes: qͥd agisqͥd tantū grauas aīam q̄nihil deſiderat niſi deo ſeruire. Tuo caro miſera non ſufficit tibi ꝑditio tua: ꝙ adhuc aīam infelicem tecū demergere conaris? Ue tibi aīa q̄ tibi carnē ꝯtrariā accepiſti. Caro mala qͥd querꝭ: qͥd deſideras? Nō enī poterit ſine te aīa iudicari ī die iualcij. Caro miſera ⁊ putribilis ⁊ oī ſqualore pctōrū plena: qn̄ viua eras: pulchra eras vtſol: ſplēdida vt luna: ⁊ oculi tui micabāt vt ſtelle: ⁊ crines tuilongeui et vngebas te precioſis vnguētis: veſtibus vtebarꝭoptimis ⁊ ī cibis tuis et potibus cōdebas aromatū multitudinem. Et ſcito aīa dū corpus tenebroſū ⁊ fetidū reficiebasatqꝫ fouebas: eſcas vermibꝰ p̄parabas. Memorare debuiſti q̄ a factore ⁊ opifice tuo audieris cum primū peccatū cōmiſiſti. Terra es inquit: ⁊ in terrā reuerterꝭ. Et iob audi di Pcētem. Nudus egreſſus ſum de vtero matris mee ⁊ nudꝰ re Ituertar illuc. Audi etiā eſaiam vaticinantē. Uere fenū eſt po Epulus. Caro miſera et nefanda: audi paulū apl̓m predicatorem egregiū dicētē. Nihil intulimus in hunc mūdū: nec au 1ferre quid poſſumus. Nihil aliud caro miſera niſi peccatoꝝſarcinam ſecū portat. Non niſi ꝑ carneꝫ aīa peccat. Aīa quōpoteſt videat. Aīa noſtra carcerē patitur: caro eam tenet in Adcluſam. Aīa clamat ad dn̄m: non caro q̄ in malicia ꝑſeuerat. xl.Aīa remedium aliud nō habet: niſi tollatur a carne: et caroredigatur in puluerem: tollatur ei vinū et detur ei aqua: auferatur ei ſanguis et det̉ ei humorterrenus. O caro miſeraquid de te agetur qn̄ a te egrediar: ⁊ vita ate recedet? Tu ſola in vtero et in ſinu terre iacebis ⁊ aliud nūqͣꝫ manciperis.habebis in te hereditatem peſſimā: id eſt corruptionē: fetorem ⁊ vermes. Ecce q̄ acquiſiuiſti dū viua eras: ecce qͥd poſſides dum in ſepulchro iaces. Non potuiſti te ieiunijs macerare: ac ieiunijs incinere et cilicio humiliare? In ꝑpetuūcū anima ſalua fuiſſes ſi ei credidiſſes: quia nō bene facerepotes: niſi alijs benefeceris: hoc eſt: niſi corpus ꝑ abſtinentiam afflixeris: aīam ſaluare nō poteris. Audi quid creatornoſter dicat ad carnē. Oinquit mea creatura: ego te ex limo ʰterre pulchrā ⁊ lucidam aſſumpſi: imaginē mea in te cōdidiſpiramen vite tribui: aīam inuiſibilem tibi conceſſi: immotalitatis tunica te indui: in paradiſo voluptatis te collocauivita angelica perfruebaris: cibos et delectabilia iocūditatis cōtemplabaris: et oīa q̄ creaui intua dominatione humiliaui: et affluentes diuitias dedi: inſuper ⁊ oīa ligna paradiſi tibi ſubdita erāt: ⁊ pro vno vetito qd̓ ibidē comediſti: eccevbi cecidiſti: ſcꝫ de paradiſo in infernū: de luce ad tenebrasde amenitatis et iocunditatis loco ad chaos ⁊ ad omīa obſcuriſſima mala: pro delectabili odore nunc putredine ⁊ pu Idore manciparis: pro eſca angelica in cibo vermibus ſubiacebis: pro immortalitatis veſte corrupto induta es veſtimēto. Ecce quā conceſſi vitam abſtuli et ſubtraxi: ⁊ tu miſera etputribilis caro in inferno manciperis: vbi eſt fletus et mugitus atqꝫ vlulatus: inſuper et ſtridor dentium et teterrimatormenta: et quod peius eſt poſt mortem incorruptionē: poſt Ivermes et fetorem et conſumptionem poſtea in puluerem redacta: Ocaro que igni inextinguibili manciperis: audi animam dicentem ad corpus. Ego de celo venia deo conceſſa j. Itibi. Nam tu de terra es: melius eſt vt mecum aſcendas ad h.celum: qͣꝫtu me trahas ad infernum. Dum viuimus et ſumꝰ viin vnum: operemur manibus quod bonum eſt: id eſt elemoſynas et ieiunia ī caſtitate et ī hoſpitalitate egenorū: et ī nuditate paupeꝝ: ⁊ ī oībꝰ bonis oꝑbꝰ: vt ꝑ bona oꝑationē quāagimꝰ aſcēdere ad celeſtia valeamꝰ: vbi nō iā ſolutionē cor
Gen̄. iij.
j. Corint. ī
Rom̄. j.
Iaco. iiii.
Iob. ij.
A
Gen̄. iij.Iob .j.Eſa. xl.
r de Gen̄.ad lr̄aꝫ ca.xj. ⁊. xx.
j. Tim̄. vj.
DGen̄. ij.
j. Retrac. j.h. iiij. h. etvij. b.
C