Sancti AuguſtiniSermo. xij.

num abraam: audiuit. Ne extendas manum ſuper puerum:ſed pro iſaactolle arietem vnum de cunctis tuis melioribusquem inter ſpinas tibi paraui. Attendamus nunc fratres:nam quid per aſinum niſi carneꝫ noſtram intelligo: que verui aſinus domanda eſt virgaᵉ: onere et pabulo et cinere etcilicio: Caro domanda eſt: ne impinguata: incraſſata et dilatata recalcitret: velut aſinus qui cum domīo velut catellꝰludere voluit. Duo nanqꝫ pueri ſunt quinqꝫ hominis ſenſus:quos tamē duos dicimus: quia ad vſum et ad executionemeorum duo intra membrorū mancipata ſunt. Nam et ego velut abraam in vobis et canonicis noſtris: ne caro luxuriet: ⁊ne mors per feneſtras intret: duobus puerꝭ vos ſociaui paupertati ſcꝫ ⁊ orationi: quibus mediātibus quinqꝫ ſenſus corporis extinguere poteritis. Nam per hec preterita mala obliuiſcemur: cogitationes male non aſcendēt in corda veſtra:affectio cognatorum non regnabit in vobis. Hec enim ſuntque quotidīe monachos cribrant ſicut triticū. Iſte ſūt mordaces cure: que ſanctum viri propoſituꝫ eneruauerunt. Inter has virſanctus coquitur ⁊ cruciatur. Hec ſunt monachorum muſce mordaces ⁊ morientes: que perdunt ſuauitatemvnguenti. Hec ſunt volatilia que cōmedunt frumentū in anima ſeminatum. Uos autem fratres dum hec in corda veſtraaſcendunt: recurrite adorationem vel ad operis occupationes: ne vos ſerpentine muſce deglutiant. Nunquid non ſicfecit ſanctus pater antonius? Qui cuꝫ epiſtolas a charis ſuis in ſeculo morantibus recepiſſet: nullam legere voluit: ſedreceptas in ignem proiecit dicens. Charte fallaces eſtis: etiam plene mendacijs: comburo vos: ne comburar a vobis.Sequitur fratres. Ligatur iſaac. Sic ⁊ vos ligamini in hacſolitudinetam fortiter vt conſuetudines vite ſecularis ignoretis: et ſuauitatem ſancte religionis capiatis. Placeat vobis ſomni ſobrietas: mentis tranquillitas: corporis mundicia: mortis ſeueritas: etcuncta ſalutis expectatio. Soluituriſaac ⁊ iocunde ad matrem reuertitur in berſabee. Sic ⁊ vosvertamini ſoluti ad matrem que ſurſum eſt hieruſalem. Cuꝫergo illic perueneritis: dabit refrigerij ſedem: quietis btītudinē: et luminis claritatē.¶ De obſeruantia ieiunij quadrageſimalis ⁊ ieiunantium genere quadruplici. penitentie commendatiōe. Infructuoſa confeſſiōe cū exempliset cetera. Sermo. xli.Umieiunaueris vnge caput tuum: et faciem tuam laua: ne videaris hominibus ieiunans. Ieiunantis officium eſt: in cinere et cilicio ſedere: ſorIdidas veſtes nontenere: carnem macerare: faciem̄ attenuare: in palore per manere: non ipſam lauare: nō admenſam opulentam accedere: non conuiuia etfeſta viſitare:non capite inclinato incedere: ſed elemoſynas dare: caſtitatemſeruare: iuſte ſancte etpie viuere: vt chriſti ſanctam reſurrectionem expectans glorietur. Hec autem omnia facitenon vt videamini ab hominibus: ſed tantū ab illo qui cunctavidet in abſcondito. Sed ſi contingeret ꝙ fumus ieiuniorūſpargeret̉ inter homines: ſtatim faciem tuam laua: ne videaris hominibus ieiunans. Tria enim fratres proponunturnobis hodie: ſcilicet ieiunare: faciem lauare: et caput vngere. Hec tria ſunt in quibus tota vita noſtra conſiſtere debet.Que ſunt iſta fratres niſi declinare a malo et facere bonum ⁊totum quod habes deo contribuere? Ecce quicquid continet noſtra chriſtiana ſancta religio. Quid enim per ieiunarefratres niſi a malo declinare: per faciem lauare: bonum facere: per caput vngere totum deo tribuere? Sed dicet quisBreuis eſt hec expoſitio: ſed et aquā viuam (vt cupimꝰ) nōpropinaſti. Attēdite ergo fratres. Nam hoſtis antiquus veſtris primis parētibus: primo in paradiſoſuaſit vt dominūoffenderent: ſecundo vt faciem a deo abſconderent poſt meridiem: tertio vt deligno vetito comederent. Nam ibi dicitur vt caput pungeret: ſed hic vt caput vngeret. Ibi abſcondendofaciem latitaret: ſed hic lauaret. Ibi vt comederet: ſꝫhic vt ieiunaret. Credamus illi qui modo hec precepit: ſednon illi qui contraria perſuaſit. Ait enim pater. Hic eſt filius meus dilectus: ipſum audite. Nam ait hodie. Cum ieiunatis. Eſt enim fratres quoddā ieiunium commendabile: ⁊

quoddam damnabile. Damīabile quod vident homīes: qd̓fit propter homines. Commēdabile quod ſolum propter deum fit. Sed aliqui ieiunant vt infirmi: aliqui vt faſtiditi: aliqui vt auari: aliqui vt hypocrite. Egrotus ieiunat vt valeatfaſtiditus vt appetat: auarus vt parcat: hypocrita vt appareat. Ieiunium egroti eſt ſanitatis: ieiuniū faſtiditi eſt guloſitatis: ieiunium auari eſt parcitatis: ieiunium hypocriteeſt ſimultatis. Hec autem ieiunia et ſi non ſunt periculoſavt egroti: tamē ſunt infructuoſa. Ieiunate ergo fratres propter deum: frangatis nucem vt accipiatis nūcleum: proijciamus folia vt inueniamus fructum: purgemus puteum: vthauriamus aquas de fōtibus ſaluatoris. Ait enim ſaluatorSitiētes venite ad aquas. Nam triplex eſt aquaſaluatorisfratres. Aqua lachrymarum quādo fleuit ſuper Lazarum: ⁊ſuper ciuitatem. Aqua quam poſuit in peluim quando diſcipuloꝝ pedes lauit. Aquaque de latere eius emanauit. Primam oportet nos habere fratres ſi recte ieiunare cupimus.Eſt ergo prima aqua contritionis: ſecunda confeſſionis: tertia ſatiſfactionis. Prima mentem ſanat: ſecunda refrigerat: tertia fecundat. Ergo fidel̓ ſi cupis recte ieiunare: iſtasaquas recipe ⁊ laua te et mundaberis a lepra. Nam niſi habueris has aquas: ieiunium tuum modicum valebit. Ideovocati hodie ad nuptias magni regis fratres dilectiſſimi:ornemus nos veſtimentis: tubis: et cymbalis beneſonantibus. Laudemus ipſum patrem familias: qui ad ſuas nuptias nos vocare dignatus eſt. Que ſunt nuptie hodie preparate fratres: niſi iſti dies quos deus conſecrare dignatus eſt:Iſti enim ſunt dies quos obſeruare debemus: in quibus legem recipere merebimur. Iſti ſunt dies medicinales: qͥ anime et corpori conferunt ſanitatem. Iſti ſunt dies nuptiales:in quibus veſtimentis ornati eſſe debemus: cymbala et tubas organaqꝫ beneſonantiaſonantes. Hec enim ſunt inſtrumenta que innuptijs quadrageſimalibus ſonare debemus.Nam primo veſtire nos debemus virtutibus ſanctis: expoliatis vitijs. Secundo cymbalum percutiendo pectora percontritionem ſanare debemus. Tertio vt precones clamaredebemus ſugentes vbera vocando paruulos vt ieiunare diſcant: ſenes vt ieiunare doceant: quia ecce nunc tempus acceptabile: ecce nunc dies gratie et ſalutis. Ecce dies remiſſionis: ecce dies ſatiſfactionis. Tu ergo inique qui longo tēpore dormiſti: ſurge memento vnde cecideris et age penitētiam duꝫ tempus habes: dum ſanus es: dum peccare potesvt non ex timore ſed ex amore videaris penitere. Omnis em̄fratres mei: qui per penitentiam deleuerit peccata ſua: iamangelice felicitatis particeps eſt. Ipſa nanqꝫ penitentia eſtmedicamentum vulneris: ſpes ſalutis per quam peccatoresſaluantur: per quam deus ad miſericordiam inclinat̉. Dumautem penitentiā fratres feceritis: fundite pro peccatis lachrymas cordis et corporis. Nunquid nō lachrymando fratres mei: petrus a chriſto reſpicitur? Nūquid non maria veniam meretur? Nunquid non marthalachrymis ſanat̉? Nūquid non chananea exauditur? Nunquid non Lazarus advitam reuocatur? Laua ergo facieꝫ tū qui hodie incipis ieiunare: lachrymis percute pectus: exalta vocem tuam confitendo: et annunciando ſacerdoti peccatatua. Audite fratres quid dauid per confeſſionem conſecutus eſt. Quid ait:niſi peccaui domīo? Et Nathan propheta ait. Odauid trāſtulit deus peccatum tuum a te. Cauete tamē fratres: ne confeſſio ſit ſaul: qui redargutus a ſamuele ſuperbiendo dixit.Peccaui. Qui ſtatim audire meruit. Traſtulit deus regnūtuum a te. Sic et dixit Iudas. Peccaui: non dolēdo ſed diffidendo. Sic et cayn. Maior eſt iniquitas mea: qͣꝫ vt veniammerear. Ergo fratres cum ieiunatis facies veſtras lauatelachrymis: caput vngite chriſtum qui caput cunctorum eſt.Ipſum ergo vngite: ſcilicet oleo miſericordie: elemoſynasdando: ⁊ verba contritionis clamando. Peccauimus domīne: ſed miſerere. Et ſic vncti erimꝰ a chriſto oleo leticie. Sicvnctum dauid legimus: ſic vnctum petrum et mariam proſpicimus: ſic vnctos volentes ſemper ſpectauimus fratres.Sed quis dicet: quomodo vngendus eſt deus: O peccator vade primo ad mariam peccatricem. Ip̄a enim vnxit pedes et poſteacaput: ſcilicet animam: ⁊ poſtea accedere potuit ad caput. Nam ſi primo lachrymis chriſti pedes nō lauiſſet: ad caput chriſti accedere vngendo auſa non fuiſſet. Er-

Eſa. ix.

Mat. xiij.

Ecc̄s. x.

Gen̄. xxij.

AMat. vj.

psͣ. xxxvj.

Gen̄. iij.

Mat. xvij.

IS

B

Eſa. lv.Ioh̓. xj.Ioh̓. xiij.et. xix.

CMat. xxij.

ij. Corī. vj

Eſ .xij.

DApoca. ij.

Luc. xxij.Luce. vij.Mat. xv.Ioh̓. xj.Matth̓. vj

j. Reg. xv.Matthei.xxvij.Gen̄. iiij.Matth̓. vj

ij. Reg. xij.

Luce. vij.