Ad fratres ī heremo.Sermo. xl.Fo. xix.
libenter: ſic hilariter: ſic et veleciter. Obedientia enim ſinemora eſſe debet. Non placet deo moroſa et deſceptatrix obedientia: que quidem cum precipitur querit cur: quare qͣꝫobrem precipiatur. Iſtius obedientie exquiſitū nobis hodierna die exemplum proponitur. Abraam pater noſter: ſic eniꝫdicitur ſenex: fidelis et prima credendi via. Sanctus igiturpater abraam et prima obedientie norma: et forma vere obedientie apud omnes eſſe creditur. Ecce fratres precepit eideus filium immolare. Sed quem filium? Audi et obſtupeſce qui audis: filium dilectum: filium primogenitū: filiū magne promiſſionis: filium magne generationis. Dictum enīfuerat abraam. In iſa ac vocabitur tibi ſemētuum: et in ip̄oerit ſemen tuum ſicut ſtelle celi: et ſicut harena maris in extrema tua ſenectute. Centenarius enī erat abraam dumgenuit iſaac deſara ſterili vxore ꝓpria: de agar ancilla hiſmaelē ſagittariū: mirabilit̓ ꝓmiſſū ſuſceꝑat: mirabiliꝰ ſuſceptūreligioſe educauit Inter hec tn̄ non ꝯtradixit abraā: ſed necmurmurauit: necheſitauit: nec faciem cōturbauit: immo tāqͣꝫ pater exurgens pia crudelitate ī filiū ſe armauit: vt moxobediret. Attendite vos filij obedientie: qui votum feciſtiset profeſſionem. Uadeo tufrater et fac ſimiliter. Hec ſemper adimplere cogita: hoc ſemper facie leta facet viues: eterit ſementuum benedictum vltra ſemen abrae. Uerūtamēquid maiꝰ neſcio murmurat: quid affectuoſius ſuſurrat voxiſta in auribus noſtris: licet hec tempore tanto ante nos ſcripta ſint que ſunt per allegoriam dicta? Diſcutiamus ergo folia vinee: vt fructum inueniamus ſpiritalis intelligentie: tāqͣꝫ ſub cortice nūcleuꝫ: tanqͣꝫ ſub palea granum: tanqͣꝫ ſub terratheſaurum. Uerum vt hodierne chriſti ſolennitati ſatiſfaciamus: conſideremus vtrum ea que dicta ſunt de temporeabraam: inclinare poſſimus ad me auguſtinum patrem veſtrum. Tentemus ſuper hoc aliquid dicere ad dei laudem:et ad noſtrā aliqualem edificationē. Sed ẜm hebreos abraamſub tribus temporibus tria ſortitus eſt nomina. Primodictus eſt. Illam: quod idemſonat quod excelſus: cū adhuceſſet in chaldea in terra et in cognatione ſua in domo patrisſui. Aſcendens autē interram chanaan ad vocationem dei:dictus eſt abraam: quod interpretatur pater excelſus. Tandem in circunciſionis ſue tempore tunc dictus eſt abraam:hoc eſt pater multarum gentium. Attendatis fratres et vosin patrem veſtrum. Nam primo vocatus ſum excelſus philoſophus. Eram em̄ inter omnes magnos nominatiſſimus:et liberalium artium ſagaciſſimus indagator. Excelſus injͣ. quam eram celſitudineſcientie que inflat: non charitatis q̄edificat. Nam cedrum odori ferū vocabant me romani principes: folijs abundantem: ſed non habebam fructuꝫ. Excel. ſus erā et impius ſuꝑ oēs coetaneos meos: elatꝰ ⁊ ſuꝑex altatus ſuꝑ cedros lybani. Et ecce acceſſit ad me mr̄ pietate plenaͣ: p̄dicatio ſctī viri ep̄i: vita ⁊ exēpla ſctōrū patrū pauli etantonij ⁊ ſimpliciani: ⁊ cū his omnibꝰ vox domini confringentis cedros comminuit cedrum libani et hoſtia preparata ad victimam in odorem ſuauitatis. Et ſic factus ſum pater excelſus. Deinde ad africam veni: mecum ducens deceꝫet nouem ex fratribus meis ſimul viuentes in palacio ſctō:⁊ cupientes ſeparari a ſeculo: ſanctus pater valerius cupiēseſſe particeps fructuum et orationum: locum iſtum ſecretūin quo nunc ſumus nobis donauit: et multi noſtrum viderūtSed loco iſto edificato in chriſti nomine ⁊ ſancte trinitatispontifex hipponenſis factus ſum: et vocatus ſum pater excelſus multorum. Pontifices em̄ fratres mei ſicut vocāturpaſtores gregis: ita et patres plebis pro cura et patria ſollicitudine: ettunc factus ſum ſicut oliua fructifera ī domo deiPreſules enim oliue comparant̉ propter vim olei triplicē.Nam oleum primo illuminat: paſcit et feſſa membra fouet.Sic et preſules illuminare debent verbo: paſcere exemploet fouere egentes temporali beneficio. Ego enī fratres nondicomē hoc facere: ſtudeo tamen ſacram ſcripturam exponere: turrim dauiticam clypeis fortiſſimis munire: munitādeclarare: ⁊ declaratam ordinare. Nam quid per turrim dauiticam: niſi ſanctorum eccleſiā intelligo? Et ſic iam ab ortu et occaſu: ab aquilone et auſtro viget noſtra doctrina ⁊ expoſitio. Nontamen a me ſed de domo dei procedit: et ſic nōſolum pater gentium dicor: ſed etiam vitis abundans in lateribus domus dei. Cuius domꝰ ſunt latera legentes et orā
tes et coniugati legentium et orantium et coniugantiū. Nāvobis qui eſtis legentes et orantes abundanter propinauimus doctrinam: quibus diſciplinam apoſtolicam tradidi.Coniugatis poculum vite etiam propinauimus. Uobis tamen propinaui vinum feruoris: charitatis et equitatis. Illis vero pacem et patientiam donauimus. Reuertamur ergo ad hiſtoriam pretaxatam: que inſinuat nobis tria: ſcilicꝫdiſciplinam regularem: progreſſum et exitum. Dicitur eniꝫnobis a domīo. Tolle filium tuuꝫ: quaſi dicat dominus. Tuqui monachus es: tolle filium tuum iſaac: qui interpretaturriſus: hoc eſt tuam propriam voluntatem tolle: in cuius executione homoridet et delectatur. Et hec eſt prima oblatioquā homo debet deo reddere et offerre ſuper vnum montiūquem monſtrat nobis deus. Nam multa genera montiū demonſtrat nobis dominus. Sed de quattuor nobis mediator dei et hominum homo chriſtus ieſus mons dicitur: quierit in nouiſſimis diebus mons domus dn̄i in vertice montium. Et iterum. Mons dei mons pinguis et coagulatus.Porro de hoc monte deſcendit ros et vnguentum pro barba aaron. Omnes em̄ de chriſti plenitudine vnguentum recipere poſſumus. Apoſtoli etiam fratres dicuntur montes:quia fundamenta eius ſcilicet eccleſie in montibus ſanctis.Angeli nunquid non et ipſi montes dicuntur excelſi? Porro ieſus qui mons dicitur ſedens in monte thabor: ſermonēdiſcipulis facit: enumerans ſeptem beatitudines ſpiritus.Ofratres attendite qͣꝫtum ſit impedimētum: qͣꝫ graue diſpēdium inferat ſancte religioni ſuperfluitas et abundantia rerum: quod longe magis legimus in libro noſtre conſcientieqͣꝫ poſſumus explicareſermonibus. Nunquid non ſodomitarum peccatum fuiſſe legitur abundantia panis ⁊ ſuperbiavite? Nunquid non angeli videntes ſe abundare in pulchritudine et ſapientia ſuperbientes ceciderunt? Nunquid nonet patres noſtri quaſi ratione eadem expulſi ſunt de paradiſo? Nunquid non et mundus ſubmerſus fuit: quando abundantes et in ſuis abundantijs deum non cognoſcentes perierunt? Nunquid non egyptij abundantes iracunda pleni facti ſunt et ſubmerſi? Nunquid non propter abundantiā idola terre facte ſunt? Nunquid non amalech qꝛ abundabat: ideſt inuidia plenus deſiuit in manu ſaul? Nunquid nontempore dauid multamilia interfecti ſunt. Nunquid non ſaul abundans ſuperbus efficitur et eijcitur? Nunquid non herodes aſcalonita iugulatur? Nunquid non herodes tetrarchaſperans in ſua abundantia populo ſatiſfacere: qui credebatiohannem eſſe ſanctum et iuſtum: ipſum tamen decollauit:Cogitate fratres quid receperit holofernes: quid ceſar: qͥdnero: quid valentinus: quid conſtantinus: quid detius: quidiulianꝰ? Quid ergo valuit ceſari et neroni abūdātia? Quidaſſuero pecunia? Quid antiochoſimulata et palliata penitētia? Colamus ergo chriſtum pauperem in preſenti vt ſimusdiuites in futuro. Comes enim diuitiarum ſuperbia ⁊ luxuria eſt. Amemus ergo o fratres ſummam chriſti et apoſtolorum paupertatem: ne in noſtra ſancta religione mutetur color optimus: et diſpergantur lapides ſanctuarij noſtri. Sane enim fratres mei ex collatione aliarum paupertatum: cōmendatio paupertatis volūtarie plenius inter nos relucet.Sunt enim quinqꝫ genera paupertatis. Prima eſt infelicitas: ſecunda eſt paupertas cupiditatis: tertia paupertas ſuperfluitatis: quarta doloſitas: quinta paupertas voluntatꝭ.Primam habet mendicus: ſecundam habet auarus: tertiāhabet prodigus: quarta eſt paries dealbatus: quintam habet vir compeditus. Prima eſt flagellum: ſecunda eſt venenum: tertia eſt ventilabrum: quarta eſt vmbraculum: quintaedificium. Prima eſt miſeria quia cruciat: ſecunda eſt venenoſa quia necat: tertia eſt ventoſaquia inflat: quarta doloſaquia diſſimulat: quinta glorioſa quia coronat. Nec mirumſi chriſtianus amator ſobrietatis: ſobrietatemſpiritus commendat: cum epicurus preceptor voluptatis eam commendauerit dicens. Ꝙ felix paupertas eſt ſi leta eſt. Suꝑ hancpropriam voluntatem offert homo deuotus: quod precipueſit in profeſſione obediēdi. Sequitur fratres. Strauit abraamaſinum: duos pueros ſecū ducens. Iſaac vero ligna cedrina portabat: abraam autem ignem et gladium. Uenientes autem ad montem ligatur iſaac: ſuper ligna ponit̉: ⁊ ſcitaa patre dei voluntate: non aperuit os ſuū. Et extendens ma
c iij
psͣ. xxxvj.
psͣ. xxviij.
j. Cor. viij.
Pſalm̄. li
Gal̓. iiij.
Gen̄. xxj.
C
B
j. Reg. xv.
Exo. xiiij
Gen̄. vij.
Thre. iiij.
Eſa. ijPsͣ. lxvijpsͣ. cxxxij.
Eſa. xiiij.Gen̄. iij.
Mat. xiiij
Gen̄. xxij.
Ezec. xvj.
E
D
Pſalm̄.cxxvij.