Sancti AuguſtiniSermo. xxxix. et. xl.
res: deſpice vicinos: renue natos: dilata te: extēde alas: aſcēdeſuper ſidera: non ſit pratum quod luxuria tua nō pertrāſeat: dic anime tue: caſtrum ſeruat: qͥ ſeipſum ab omī malop̄ſeruat. O fratres tales proſtrati iacēt: nocte dormiunt: ebrijſūt: et ecce mox eos iacētes ⁊ dormiētes aggredit̉ mors: ⁊ ſicut fauilla ſtatī deficiunt. Talibus autē quotidie clamabatapl̓s dum dicebat. Fratres ſcientes quia hora eſt iam nosde ſomno ſurgere. Inter bonos ſunt boni coniugati: qͥ benevtuntur licitis: ſed tales diuiſi ſunt: quia partī ſeruiunt deoet partim mundo. De quibus ait apoſtolus. Honorant deūde ſubſtantia ſua operibus miſericordie intenti: tamen ſolliciti ſunt vltra modum de vxorē: poſſeſſionibus: fratribus: filijs et cognatis. Et quia iſti partim delectant̉ in mundo: iōſedere dicunt̉: quia inſuperioribus laborant et in infimis qͥeſcunt. Sunt et alij contemplatiui: quorū (vt diximꝰ ſupra)conuerſatio in celis eſt: de quorum numero vos eſſe dei gratia credo ⁊ certus ſum. Tales ſpem omnē in deo ponunt: opprobria: famem: nuditatem: preſſuras amore chriſti ſuſtinere ſemꝑ deſiderant: quibus viuere mori eſt: et mori lucrum:clamantes cū apoſtolo dicentes. Quis meliberabit de corpore mortis huius? Tales ſunt velut milites: et celorum ciues. Iſti laborant ſuꝑ terram et quotidie ab angelis ſuſtentantur. Sunt ⁊ alij qui ambulant. Iſtis ambulare incumbitnontantū vt et nos de virtute in virtutē: ſed pluſqͣꝫ nos interdiuerſa hominū genera ambulare: diſcurrere et examinarequid agatur. Iſti ſunt paſtores et prelati: quibus incumbitnunc exhortari: nunc increpare: nunc minari: nunc cōſolari:nunc docere: nunc predicare: nunc legere: nūc orare: quibuſdā ridere: quibuſdam flere: quibuſdam applaudere: quoſdāfugere: qͦſdā mēte et lr̄is viſitare: quoſdā p̄ſentia ītueri. Tales ſunt prelati vtiqꝫ paſtores: ambulātes velut magiſter ieſus: qui ambulans iuxta mare galilee: vocauit diſcipulos etj. ait illis. Ite in orbem vniuerſum: predicate euangelium omni creature rationali. Tales ſunt omnes eccleſiarum paſtores: quibus achriſto dicitur. Ite quia periculoſum eſt tātuꝫſtare paſtoribus et medicis animarū. Ite ergo: quia pernicioſum eſt ſedere: ⁊ peremptoriuꝫ eſt iacere. Ite excitate ia.centes: et dicite. Iam de ſomno ſurgite: quia diu dormiſtisClamate paſtores et predicatores veritatis: et exaltate voj cem veſtram: vt in omnem terram audiatur ſonus veſtre correctionis: increpationis: charitatis et ſanctitatis vr̄e. Nunquidnon magiſter quatriduanum mortuum volens reſuſcitare: voce magna clamauit. Uigilate ergo ⁊ excitate dormientes: et minas cum terroribus eis adhibete. Deinde ad ſedentes tranſite: et exhortantes eos: vt ad meliora proficiāt:dicite. Super flumina babylonis ſedete ⁊ flete dum recordaminiſyon: porrigite manum pauperi: ne obliuioni detur dextera veſtra. Fruſtra em̄ manus tendit ad deū: qui poſſe ſuomanus ad pauperes non extendit. Si vero qui ſedet: aliquādo ſtare voluerit: apponite manum et dicite. Surge poſtqͣꝫſederis: qui manducaſti panem doloris. Stantibus autemdicite quod promiſſū eſt. Sedebitis vos ſuper ſedes duodecim iudicantes duodecim tribus iſrael Iſtis aūt neceſſariaeſt conſolatio quia multum laborant. Dicendum ergo eis ē:Beati pauperes ſpiritu: qm̄ veſtrum eſt regnū celorū. Beati quinunc fletis: quia ridebitis. Beati qui nunc fameſcitis:quia ſaturabimini. Beati qui homīes fugitis: quia angelisſociabimini. Beati ſolitarij: quia celorum ciues efficieminiUiriliter ergo agite fratres mei: et confortetur cor veſtrumet expectate dominū quia veniet et non tardabit. Modicuꝫerit et videbitis remuneratorem militie veſtre: pro qua penurias et anxietates ſuſtinuiſtis. Regnum enim celorū vimpatitur et violenti multi poſſidebunt illud. Hic eſt enim labor officij noſtri. Iſte em̄ mundus fratres mei mari ſepe cōparatur: per quod multiplex eſt trāſitus. Nam quidā tranſeunt vado: quid amnauigio: quidam ponte: quidam ſubmerſi natant in fluctu. Iſti ſunt illi quattuor ſtatus: quos nominauimus. Iacentes enim ſubmerguntur: et deſcendunt in ꝓfundum quaſi lapis. Coniugati vado maretrāſeunt: ⁊ mediis fluctibus iſti ſaluabuntur igne purgati. Cōtemplatiui aquam maris ponte tranſeunt: ſecuriorem viam eligentes: qͥbus mundus mortuus eſt. Iſti ſunt mundum deſpiciētes: qͥj. ſiccōpede et veſtigio mare magnum (vt experientia didicimus et oculata fide probauimus) trāſeunt in fame et ſiti: nu
ditate et frigore: in vigilijs nultis ⁊ in laboribus plurimisUos autē fratres mei eſtis qui mecū permanſiſtis in tēptationibus meis ⁊ mare magnū ponte tranſimus. Nobis vere incumbit ceteris ſubuenire: ne deſcendant in profundumquaſi lapis. Subuenite vos omēs orationibus veſtris: omnes ieiunate: hoc mare magnū tranſeuntes: quia oēs in periculo poſiti ſunt. Tam nauigantes qͣꝫ ſubmergentes: ⁊ tamvado mare hoc tranſeuntes in periculo ſunt. Nunquid etiāet nos qui per pontem tranſimus? Nunquid non et pons aliquādo cadit? Orandum eſt omnino fratres: ne de ponte̓ cadamꝰ. Nam ſi de ponte caderemus (quod deus quertat) citius moreremur: quia de loco ſublimiori caderemus. Porrigamus ergo manus de ponte auſubmergentes ne moriantur: et laboremus ne etiam puteus inferni aperiat̉ et claudat ſuper nos os ſuum. Nūc verofrēs de cautela audiamuset audientes aduertatis: et videatis quomodo caute ambuletis. Caute autē ambulandum eſt: vt fructum afferatis.Tres eniꝫ fructus dominus memorat in euangelio: trigeſimum: ſexageſimum: etcenteſimum Centeſimus eſt virginūTrigeſimus ſubditorum. Sexageſimus prelatorum: id eſtfructus duplicatus. Non enim prelatoſufficit ſeipſum īmaculatum ſeruare: ſed expedit vt bonos qͣꝫtum in ſe eſt faciatvita et exemplo relucere. Ad hoc em̄ ſignificandum data eſtnobis tunica talaris: vt bene facientes et lucernas bonoruꝫoperum tenentes: perſeueremus vſqꝫ in diem vocatiōis noſtre: ne dicatur nobis. Hic homo cepit edificare: ⁊ non potuit ꝯſummare. Aduertere nanqꝫ debēt canonici noſtri et prebyteri: ꝙ quanto pre alijs maior dignitas in honore: tantomaior in reddenda ratiōe difficultas: quia quot graduū culmen aſcendunt: totrationum vinculis erūt alligati. Quis eītot vincul̓ alligat̉: quot ſacerdos: bos vel aſinꝰ: latro vel leocaptus? Oſacerdos cum teipſum induis: primo amictu faucibus circundatis ligaris: albam poſtmodum ponis: ſubcinctorio vel cingulo renes aſtrīgis: ac ſi tibi dicatur: aſtrīge fauces ponendo cuſtodiam ori tuo. Aſtringe funiculum admixti potus: ne cortuum mala meditetur ſtringe renes: cruci fige carnem tuam abſtinentia eſce et potus qͣꝫtumvalitudo permittit. Hec fratres mei dilectiſſimi facientesviuetis: et bene eritis: et bene vobis erit. Ueruntamē orateillum ſine quo nihil poteſtis facere: vt ſicut elegit vos de mūdo et conduxit vos ad hanc ſingularem apoſtolicam vitamet ſocietatem: ſic vos iuuet vt ēdatis ſuper menſam in regnopatris ſui. Penſate tamen fratres mei ꝙ qͣꝫdiu vixerimus:in periculo grandi poſiti ſumꝰ Ideo de bonis ſuis nemo cōfidat: ſed cogitet ſicut dicit apoſtolus: ꝙ cuꝫ quis exiſtimatſe ſtare caueat ne cadat. Nunquid fratres mei nō lucifer ſicdecoratus cecidit? Nunquid non etiam petrus? Aut qui inter diſcipulos chriſto familiarior iuda: et quia de ſe cōfidendo: nec in bono perſeuerando permanſit: cecidit ⁊ crepuit: ⁊mortuus eſt. Rogate igitur fratres illū ſine cuius voluntate folium arboris non mouetur: vt vſqꝫ in finem taliter vos īhac ſolitudine regat et dirigat: vt eatis et fructum afferatiset fructus veſter maneat. Amen. Non turbemini fratres dilectiſſimi ſi compello vos vinum bibere: et panem tritici cūbletis butyro mixtis ſimul comedereᵐ. Nam hodierna diecredimus filium hominis reſurrexiſſe amortuis: ideo gaudere et epulari oportet: quia frater noſter mortuus fuerat etreuixit: perierat et inuentus eſt. Ad menſam ergo accedentes cum gaudio epulemini: quoniam ego ſum iacob paterveſter.¶ De obſeruantia clericorum Ad paupertatemetiam (cuius genera quīqꝫ eſſe teſtatur) fratres inuitat. Sermo. xl.Udiſtis in menſa fratres chariſſimi qualiter doA minus precepit ſeruoſuo abrahe: vt tolleret filiuꝫſuuꝫ (quē ſuper cuncta terrena diligebat) iſaac: ⁊offerret eum ſuper vnum montium quem mōſtrauerat ſibi dominꝰ. quem dicunt nōnulli illum eſſe montē caluarie: in quo crucifixus fuit ille deus ⁊ homo. Series hiſto ꝑrienuper ſimpliciter intellecta: primo edificat obedientie filios. Fidelis eius ſermo viuꝰ et efficax: et penetrabilior omni gladio ancipite. Sed de modo et virtute obedientie aliquid vobis nunc dicendum eſt. Nam ſicut obediendum eſt
Sap̄. ij.
j. Theſ. v.
Rom̄. xiij.
Phil̓. j.Rom̄. vij.
j. Corī. vij.ꝓuerb̓. iij.
psͣ. cxxvj.
Gpsͣ. lxxxiij
psͣ. cxxxvi
Mat. xix.
Mat. iiijMar. xvj.
Psͣ. xviijIoh̓. xj.
Rom̄. xiij
Matth̓. v.Luce. vj.
Exo. xv.
Exo. xiiij
Psͣ. xxx.
H
Ge. xxxvijLuce. xij.Luc. xiiij.
Mat. xiij.
ij. Corī. xj.Luce. xxij
osͣ. lxviij.
Pſalm̄.xxxviij
Matthei.xxvij.
Iohā. xv.
Luce .xv.
Heb̓. iiij.
j. Coꝝ. x.
AGen̄. xxij.
R