Sermo. xxvj.Sancti Auguſtini.

prima ſed ſecunda. Prima enim natiuitas fuit in vtero: qn̄anima in vtero fuit infuſa. Alia vero ex vtero quando venitad lucem: et hec ſine peccato fuit: quia ſanctificatus fuit invtero. Hec autem feſtiuitas nonſolū apud fideles ſed apudinfideles vigiliam habet. In hoc feſto maxime pagani infideles ad eccleſiam ſuam cōueniebant vigilātes vt ſupra diximus. Sed deſtructis vigilijs illis: adhuc tamen antiquitatis nomen tenemus: quia dumi eiunamus vigiliam nūcupamus. Uel aliter dicamus fratres. Nam dum illa ſanctaelizabeth que filia fuit ſancte iſmare: que quidem iſmara ſoror fuit carnalis ſancte anne matris domine noſtre: duꝫ grauida eſſet de iohanne ante aduentum virginis ſanctificatꝰiohannes non fuit: ſed ſalutata elizabetha virgine: mox ioLuce .j.hannes ſanctificatus fuit in vtero. Merito ergo eius natiuitatem celebrare debemus. Sed nunc de apoſtolis: quorumvigilie non habentur: dicamus. Feſtum enim philippi etiācobi ieiunium non habet: eo ꝙ inter paſcha et penthecoſteneſt: qd̓ tempus eſt gaudij: letitie: et exultationis: quia ſaluator ſurrexit a mortuis. Iacobus etiam zebedei apoſtolusapud quoſdam vigiliā nō habet: eo ꝙ occiſus fuerit in diebus azymorum: nec diem mortis eius celebramus: ſed poDe obſer. tius tranſlationis. Bartholomeus etiam vigiliā non videtur habere: eo ꝙ vna dierum fuerit decoriatus: et ſequentiieiu. ca. j.die obijt: et ſic ſi haberet vigiliam: oporteret ꝙ eſſet in teret. ij.tia die: quod eſt contra normam aliorum ieiuniorum. Thomas autem vigiliam non habet: eo ꝙ tempore aduentus venit. Barnabas ieiunium non habet: quia de duodecim nonfuit. Matthias ieiunium non habet: eo ꝙ tempore ieiunijſit. Iohannes euangeliſta ieiunium non habet: eo ꝙ in gloria in excelſis ſimus: et gloriam in excelſis deo cantare deLuce. ij.bemus. Rogo tamen vos fratres licet ieiunia iſta ſeruarenon teneamini: proremiſſione peccatorum veſtrorum vel ꝓpericulo hoſtium ieiunare non deſiſtatis: carnem domātesquātum portare poteſtis. Adiuuet nos chriſtus filius deiqui pro nobis naſci et mori dignatus eſt. Amen¶ De murmuratione et detractione: In qͦ murmurationē/ detractionē / ⁊ ſuſurrationē exemplovnico fugere: vera etiam quādoqꝫ tacere edocet.Eiectionē clericorū ſuorū murmurantiū a domoſua/ exemplo eiectionis ade de paradiſo manifeſtat: ad quorū clericorū exemplar quoſqꝫ ſufurrores monet eijciendos: obſeruata tn̄ in oībus miſericordia: hypocritarū deteſtatur mores: detractoribꝰ mēſam ſuam negat: quos ſupplicijs eternis (quibus eligibilius eſt nō eſſe) deputatos cūiuda ⁊ diuite epulone affirmat: moxqꝫ inferni cruciatum / horrorem/ terrorēqꝫ perpetuū vnica exclamatione cōprehendit. Sermo xxvj.Emorantibus nobis in heremo fratres dilectiſAIſimi: murmuratores: detractores: vel ſuſurroresnullatenus eſſe debemus: ſcientes ꝙ tales regnūGal̓. v.dei non conſequentur. Non igitur ſtulta loquamur lingua doloſa: ſed cum dei adiutorio ſine cuius voluntate et nutu folium arboris non mouetur: omnis murmuraNum. xij. tio vel detractio procul ſit a nobis: conſiderantes quid marie ſorori aaron et moyſi: quia murmurauit acciderit. Nammurmurauit: quia moyſes vxorem ethiopiſſam duxerat: etea murmurante iratus eſt dominus valde: eo ꝙ moyſes eſſet mitiſſimus ſuper omnes homines qui morabātur in terra. Et ait dominus aaron ⁊ marie. Egredimini ad tabernaculum federis. Quibus ꝑuenientibus ait dominus. Quarenontimuiſtis detrahere ſeruomeo moyſi: cui loquor faciead faciem? Seruus etenim meus eſt: et in domo mea fideliſſimus eſt. Et ecce maria ſtatim repleta eſt lepra: cadens ſuper eam quaſi nix. Quā videns moyſes exclamauit ad dominum dicens. Deus meus obſecro ſana eam. Cui reſpondit dominus. Separetur ſeptē diebꝰ extra caſtra: et poſteareuocabitur maria ad priſtinamſanitatem. Ideo attenditefratres ꝙ maria hec que peccauit: animam ſubditorū et diſcipulorum ſignificat: quando ſuo prepoſito vel preſbiteroobedire recuſat: et recuſando murmurat/ et murmurādo le-

proſa efficitur: qd̓ apparet dum culpa eius publicatur. Sedbonus paſtor qui omniū veſtrum curamgerit: querens ſalutem animarum cōpatitur peccanti: et auxilium diuine medicine precibus poſtulat infirmanti: clamatqꝫ quotidie indefeſſa voce paſtor bonus: qui animam ſuam ponere non deſiſtit pro ouibus ſuis dicens. Obſecro domine ſana eam: ſana contritiones eius: quia commota eſt. Sana eam quia lepra murmurationis plena eſt. Reuoca eam: quia a conſortio fidelium tuorum ſeparata eſt. Igitur fratres attenditene murmuratores in heremoſitis. Nam ſicut lepra proprium corpus deuorat: et ſibi adherentes inficit: ſic et murmurator non ſolum ſeipſum deſtruit: ſed etiam cunctos audienªtes inficit et occidit. Ideo fratres attendite vt non murmuratores vel loquaces ſimus ſed veraces: quia in ſuperfluo ꝓuerb̓. x.eloquio peccatum deeſſe non poterit: nec oīno veritas adeſſe. Oqͣꝫ grande periculum eſt non ſolum dicere falſa: ſed et j. Retrac.vera predicare penoſum et dubiū eſt. Loquaces deniqꝫ laū in p̄fatiōedare non audeo: ſed tacētes beatos predicare preſumo. Attendite o fratres mei: attendite ne ſimul cū preſbiteris meis murmurantibus capiamini. Nam ad vos perueni: et indiebus paſchalibus vobiſcum in hac ſolitudine eſſe volui:quia murmurauerūt et auguſtino detraxerunt preſbiteri: etnoluerunt diuinis obedire preceptis: ideo leproſi murmurando facti ſunt: et immūdicia peccatorum percuſſi ſunt: eta domo mea expulſi ſunt: quia vocati non fuerunt digni mecum perſeuerare. Ideoſeparati ſunt et expulſi: quia non potuerunt ſine murmure ſtare. Uos autem quorum officiumeſt ſemper orare: feruentiꝰ nunc orare vos deprecor: vt tāqͣꝫſanatos ad cōmunionem eccleſie hipponēſis reuocare gaudenter poſſimus illos: quos tales inuenire credidi qualesinuenire non potui. Hec tamen expulſio eſt ad ſalutem nonad perditionem: ad correctionem non ad damnationē. Sic Gen̄. iij.enim expulſus eſt Adam de paradiſo: vt in hoc exilio miſerie corrigeretur: vt in hac pena temporali per gratiam adipiſceretur eternam promiſſionem. Nam licet adam peccauerit: dominus tamen eū non deſeruit: ſed ad penitentiā eūet ſuos ſemper inuitauit. Poſtqͣꝫ enim Adam peccauit: latere ſe voluit: ⁊ abſcondit ſe a facie domini: quod erat ſignūdoloris et erubeſcentie. Sic enim vos facere cupio fratresNam et ſi aliquādo murmuraſtis vel peccaſtis: quod eſt cōditio cunctorum viuentium: erubeſcite et abſcondite facieꝫveſtram per humilitatem a facie ſaluatoris: vt dum viſitauerit vos inſolitudine paradiſi: et vocauerit vos dicēs cuilibet. Adam vbi es: conſideretis in quāta peccatorum miſeria poſiti ſitis. Per hoc enim ꝙ vos proprio nomine vocatſignum dat ꝙ ad penitētiam vocat. Per hoc qd̓ dicit. Ubies: oſtendit ꝙ viam peccatoris ignorat: non tamen ꝙ ignoret: ſed ꝙ reprobet. Poſt meridiem apparet: oſtendēs ꝙ dominus ab amore peccatorum refrigeſcit: quia per peccatumin homine refrigeratus eſt amor charitatis. Hoc enim penſate et cum adam vos peccaſſe cognoſcite et dicite. Domine audiui vocem tuam in heremo ettimui: eo ꝙ bonis operibus nudus eſſem: et abſcondi me per humilitatem: cogno­ Alce. xvj.ſcens ꝙ peccaui in celum et coram te. Sed et contrarium facientes: murmurantes et detrahentes proximoſuo: et malaportantes in cordibus ſuis: expellet eos dominus de paradiſo: ſed tamen faciet eis dominus miſericordia motus tunicas pelliceas: ne tempore frigoris perpetuo moriantur.Ograndis dei miſericordia: o infinita dei clementia: omagna et admirabilis eius dilectio circa nos. Ecce enim quotidie peccamus: frequēter eum offendimꝰ: et tamen nos derelinquere non vult: ſed tunicas pelliceas contritionis ⁊ venie nobis quotidie donat et largitur. Ecce quāta eſt miſeriCcordia noſtri ſaluatoris. Igitur fratres mei ⁊ leticia cordismei: redeamus ad mentem: et eam diligenter diſcutiamus:ſcientes ꝙ nunc in paradiſo penitentie et delitiarum poſitiſumus: et in eccleſia eius poſiti ⁊ collocati ſumus. Dedit enīnobis precepta: vt toto corde/ et tota mente eum diligamꝰ: Mat. xxij.et proximum noſtrum. Sed quomodo diligere eum poſſumus: ſi ſuſurrones ⁊ detractores in heremo facti ſumus? Oqͣꝫ peſtis miſera et mortalis eſt ipſa murmuratio: o qͣꝫ venenoſa. Hec enim eſt que conuentus clericoꝝ et ciuitates multas deſtruxit. Et quia grande periculum eſt inter murmuratores habitare: ideo expellendi ſunt tales: ne ceteri corrum