Sermo. xvj. et xvij.Sancti Auguſtini.
det ſe deſpici: dicentibꝰ: Nō eſt ꝙ a multis credit̉. Pluresnāqꝫ ſunt eo acutiores: ⁊ plures eo meliores nō dubitamus.Inflatus ꝟo ille qͥ ſe putat oīa ſcire vel ſingula poſſidere: videns quoſdā altiores ſe: mox eū inuidia aggredit̉: cuiꝰ veſtigium ira imitat̉: ⁊ nō valēs irā opere perficere: triſtatur: ⁊ q̄rens cōſolationē triſticie: auaricia tangit̉ vt habeat vn̄ trāſcendere valeat omēs. Et ecce dum diuitias cōgregat ⁊ acqͥſi erit: ſtatim in gule ⁊ luxurie foueam cadit. Sed o grandismīa ſaluatoris. Spūs enī pietatis per contemptū mundi ordinauit vt expelleret auariciā. Sed qꝛ abiecta auaricia: ſepe mala cōprimittriſticia: dat̉ ſpūs ſcientie: qͥ oſtendit q̄ ſitbona vel mala triſticia. Si ergo ſcientia bonā triſticiā adduij. Corī. vij cit: q̄ſurgit ex dolore peccatorū: expellit̉ triſticia ſeculi: quemortē operat̉. Sꝫ qꝛ multi ſunt iſtis omībus carentes: ſicutſunt iracundi: ideo datur ſpūs fortitudinis: qͥ per tēperantiProuerb̓. amrefrenat iracundiā. Talis fortis eſt: immo fortior qͥ vincit animū qͣꝫ qͥ capit vrbē. Sed qꝛ adhuc inuidet fortius imxvj.peranti: dat̉ ſpūs cōſilij: qͥ per amorē proximi eijcit inuidiāSed qꝛ pro tantis meritis ſepius vult laudari: ideo dat̉ ſpiritus intellectus: per quē intelligit qͥd ſit. Sed qꝛ inuenit ſenihil eſſe: ideo ante deū humiliat̉: et ſic per humilitatē ſpūsintellectus eijcit inanē gloriā. Sed qꝛ aliqn̄ nō curat extrinſecus: ſolet tn̄ ſepe de ſe interius gloriari: iō dat̉ ſpūs ſapientie: per quē incipit deū cognoſcere. Eius aūt bonitatē ⁊ miſericordiā qͥs cognoſcens: ip̄m toto cordis affectu diligit: ⁊ſic ſapientia per charitatē expellit ſuꝑbiā: qua expulſa pergratiā efficimur templū dei et habitaculū ſpūſſctī Amen.¶ De inobedientia: negligentia: patientia et caſtitate. Sermo. xvi.ARatres mei dilectiſſimi: in omībꝰ operibus vr̄isſemꝑ mementote: ꝙ oēs ſtabimus ante tribunal̓ij. Coꝝ. v.xp̄i: vt referat vnuſquiſqꝫ prout geſſit in corpore.Cauendū eſt ergone ante illud terribile tribunal̓vacui vel denudati appareamus. Non em̄ tunc ſancti nobisſubuenient: quia tp̄s non erit miſerendi et mīam impetrādiGen .xxij. etiam fugiet a ianua paradiſi maria. Omēs em̄ contra nosGen. xxxj. tunc erunt: abraā cōtra inobedientes: ⁊ iſaac̓ cōtra impatiēGe. .xxxlx. tes: et iacob cōtra negligentes: ⁊ ioſeph ꝯͣ incōtinētes. Oqͣꝫdure reprehendent̉ inobedientes fratres mei ꝑ venerabilēpatrē obedientie abraā: qͣꝫ fortit̉: qͣꝫ turpiter. Ideo frēs meiattendite: et parati ſemꝑ eſtotē ad obedientiā mandatorumdei paratas ſemꝑ habentes aures auditui: ⁊ linguam voci.Pedes ituros feſtinate: manus ad operā ſine mora paratecorde iocūdo: ſerena facie: ore riſorio ⁊ oculo ornato ſctītatꝭſplendore: nō tn̄ amore ſeruili vel metu: ſed omni charitatisaffectu: ſctām obedientiā ſeruare vos opto. Tunc em̄ an̄ tribunal iudicis abraā nō vos cōdemnabit ſed commendabit:nō vos a ſe expellet ſed conuocabit: nō vos maledicet ſꝫ ſubBlimabit in eterna patria. Negligentiā etiā omnē deponerevos deprecor fratres: ne abraā vos cōmendante contra vosſurgat ille ſanctus iacob in dienouiſſimo. Fugite frēs: fugite negligentiā: nā ſicut in vnoquoqꝫ opere bono mater eſt diligentia: ita vniuerſe doctrine ⁊ diſcipline nouerca eſt negligentia. Sed ⁊ ſi habuerimus obedientiā ⁊ negligentia oīnocarebimus: adhuc nō ſufficit niſi ⁊ cū iſaac patientiā habeamus. Nam ſicut per impatientiā omīa deſtruunt̉ bona: omniaqꝫ ſuffocant̉ optima: ſic et per patientiā omnia generant̉bona: omēs iniquitates demergunt̉ in profundū. Qui verofratres mei patiens nō eſt: monachus nō eſt. Sed ⁊ ſi habuerimus obediētiā cū abraā: patientiā cū iſaac: diligentiā cuiacob: et caſtitatē nō ſeruauerimꝰ cū ioſeph: quid hec omīanobis ꝓderunt? Amare ergo debemus ſumme caſtitatē: ſine qua noſtra opera nihil valent. O caſtitas ornamentū nobiliū: exaltatio humiliū: nobilitas ignobiliū: pulchritudoviliū: ſolamen merentiū: augmentū pulchritudinis: decusſancte noſtre religionis: minoratio criminū: multiplicatiomeritorū: dei amica: angelorū cognata: patriarcharū vita:prophetarū corona: apl̓orum cingulū: martyrū auxiliū: cōfeſſorū vehiculū: virginū ſpeculū: viduarū refugium: ⁊ cunctorū bonorum gaudiū ⁊ ſolamen. Sed quidā ſunt frēs meiqui in iuuentute ſua luxurioſe viuere volunt: ⁊ ſi ad ſenectutem peruenerint gloriant̉ dicentes ſe cōtinentes eſſe. TuncE enim eligunt ſeruire caſtitati: quando libido eos ſeruos ha
bere contemnit. Nunquid tales continentes dicendi ſunt.Abſit. Tales enim premium non habebūt: quia laboris certamen non habuerunt. Sed illos vere expectat ſempiternagloria: qͥ fortes fuerunt glorioſa certamīa ſupportare. Amē¶ De vigilatione ⁊ ocioſitate vitāda. Ser. xvii.APoſtolus petrus fratres dilectiſſimi de noſtraIMſalutē ſollicitꝰ: nos dulcit̉ admonet: ⁊ ad vigilanIdū nos exhortat̉ int̓ cetera dicēs. Uigilate frēs 1. Petri. v.lexquia aduerſarius veſter diabolus q̄rit quē deuoret: cui reſiſtere debemus per fidem. Sed fides querit orationē: oratio autē optat prudentiā. Quid ergoniſi ꝙ prudētes ſimꝰ in fide fundati ⁊ vigilemꝰ in orationibꝰ? Quare invigilijs fratres orare debemꝰ: niſi qꝛ ſi nō vigilauerimus ⁊ocioſi permāſerimꝰ: qͥd aliud qͣꝫ tepidi in hac ſolitudine apparebimꝰ? Et ſi tepidi fuerimꝰ: īcipiet nos euomere ſalua? Apoca. iij.tor de ore ſuo: de conſortio ſuo: de plebe ſancta ſua: eo ꝙ neccalidi nec frigidi ſumus. ¶ Uigilate ergo fratres ocioſitatēdeponētes in cūctis. Quid enī ociū eſt: niſi viui hoīs ſepulTAtura: vt ait paganꝰ ille ſanctiſſimi apl̓i amicus chariſſimꝰ:Per ocioſitatē fratres rigorē ſancte ſolitarie religionis faſi idimus: per hanc heremū ſepe exire tētamur: per hanc accendimur frequēter ad luxuriā: ꝑ hanc animamur ad ſuperbiam: per hanc ducimur ad mūdi gloriam: per hāc tētamurdelicate paſci: per hanc ſuffocamur precioſe veſtiri: per hācad ſuperfluā dormitionē trahimur: per hāc ad verba ſecularia ducimur libēter audire. Hec eſt illa ocioſitas peſſima q̄frequēter ſanctorū ꝯuentus deſtruit: pariēs in eis luxuriā:nutriens in eis gulā: ſeminās inter eos zizaniā: generās inter eos homicidia: et oīa que ſunt opera carnis. Quid ergodicis o frater? Quid ocioſe agere potes: niſi opera carnis?Nunqͣꝫ qͥs ciuis celoꝝ erit: ſi ocioſitatē amauerit. Ergo frater qui in heremo habitas: ſi vis perfectꝰ eſſe: fugeocioſitatem: qꝛ in ſeruis dei nihil peius reperit̉. Surge ergo ſi dorBmis oruſticane mī chare. Surgetu qui in heremo habitasſi clauſos mētis oculos habes. Surge tu qͥ nec ad alta virtutum oculos mētis ꝓtēdis: nec ad videndū q̄ neceſſaria tibiſunt: oculos mētis aperire vales: fuge ociū/ et ſemper aliqͥdfacere memēto. Ofratres mei ſemꝑ occupatos vos eſſe deſidero: vt brauiū ſalutis per gratiaꝫ dei recipere mereaminiHāc fugere cupiēs ſctūs monachorū pater Antoniꝰ: clamauit ad dn̄m in heremo ⁊ dixit. Oſamaritane dn̄e deus meꝰ:o aīaꝝ et corporū vere cuſtos: ſuſcita in me gratiā tuā: et infundeſeruo tuo miſericordiā: vt in heremo collocatꝰ: in tuocōſpectu ocioſus nō maneā. Et audiuit antoniꝰ. Antoni cupis deo placere? Ora: ⁊ dū orare nō poteris: manibꝰ labora:et ſemꝑ aliqͥd facito. Fac qd̓ inte eſt: age qd̓ potes: et nō deficiet tibi auxiliū de ſancto. Quid ergo diffidis o monache:Nunqͥd idem deꝰ eſt? Nunquid et ꝓ te idem crucifixus eſt:Age igit̉ qd̓ bonū eſt. Fuge ocium: qd̓ mors eſt: et aperi ocu Clos mētis et corporis: videbiſqꝫ ſingulas creaturas ad officia ſingula deputatas. Ecce enī ſol curſum anni ꝑficit: lunaetiā mēſibus vt viciſſitudinibꝰ diſcurrit: ⁊ cetere ſtelle. Oīaenī ſibi deputata officia ſine quietē exercent. Nunqͥd etiamaīali a bruta ad ſue nature induſtriā ociū fugiūt? Nunquidetiā ſemꝑ laborāt vt cōſeruētur in eſſe? Nunqͥd in ſuis neceſſitatibꝰ deficere et pigreſcere ea videmꝰ; Abſit. Omnia enīſub obediētia ſunt: om̄ia agūt qd̓ agere debent. Solus autēmiſer homo acidiaſoporatꝰ aſuo officio frequēter recedit:et dei imaginē in ſe deturpans in acidia ꝑſeuerat. ¶ Erubeſce o chriſtiane/ et abſcōde te a facie ſaluatoris tui: qm̄ inſipientior iumentis ⁊ formicis hodie factus eſſe cōprobaris.Uade enī ad formicā et conſideraſemitas eiꝰ: et diſce ab ea ꝓuerb̓. vj.miſer qͥ capite eleuato perambulas: et ſuꝑ aſtra celorū iamaſcēdere credis. Cōſidera ſemitas eiꝰ: qꝛ cū preceptorē nonhabeat: tanqͣꝫ de ſalutē ſua ſollicita: in eſtate grana colligerenō deſiſtit: qͥbus viuere poſſit in hyeme. Nō enī ſolū ſeculares hoc attendere debēt: ſed ⁊ nos qͥ dei gratia in heremo ſumus: et in hac vaſta ſolitudine habitamꝰ: formicarū ꝯditiones debemꝰ attendere: et eas ſumopere imitari. Laborareenī ſine intermiſſione debemꝰ: vt fructū bonorū operū acqͥramus in eſtate preſentis vite tā ſollicite et ſedule: vt tēporehyemali: tēpore frigoris et iudicij nō fame pereamꝰ: ſed bonis cūctis ornati eternaliter reficiamur in patria. Eia ergo Dfratres mei dilectiſſimi: corona mea ⁊ gaudiū meū qd̓ eſtis: